Neurotraumatologia zajmuje się urazami czaszki, mózgu, kręgosłupa, rdzenia kręgowego i nerwów obwodowych. Urazy te powstają na przykład w wyniku wypadków drogowych, wypadków przy pracy oraz wypadków sportowych. W opiece nad pacjentami stosuje się różne techniki diagnostyczne i terapeutyczne.
Tutaj znajdziesz więcej informacji i specjalistów.
Neurotraumatologia zajmuje się urazami czaszki, mózgu, kręgosłupa, rdzenia kręgowego i nerwów obwodowych.
W centrum uwagi znajdują się złamania kości oraz uszkodzenia mózgu i rdzenia kręgowego, które powodują zaburzenia neurologiczne. Lekarze stosują metody leczenia zachowawcze lub chirurgiczne.
W przypadku urazu czaszkowo-mózgowego może dojść do uszkodzenia skóry, czaszki, opon mózgowych, mózgu i naczyń krwionośnych. Około 50% ofiar wypadków drogowych cierpi na uraz czaszkowo-mózgowy.
W 80% przypadków jest to uraz lekki, a w 20% – uraz średni lub ciężki. Najczęściej występują złamania czaszki, krwotoki mózgowe, obrzęki lub stłuczenia mózgu.
Aby ocenić stopień ciężkości urazu, lekarze kierują się skalą Glasgow (GS). Ocenia ona stan świadomości pacjenta oraz reakcje werbalne i motoryczne.
Objawy urazów lekkich (GS 13–15) ustępują w ciągu kilku dni. W przypadku urazów o średnim stopniu ciężkości (GS 9–12) ustąpienie objawów trwa do miesiąca. Rzadko występują długotrwałe następstwa. Ciężkie urazy (GS 3–8), którym towarzyszy utrata przytomności trwająca ponad 30 minut, mogą powodować późniejsze następstwa.
Częstymi przyczynami urazów czaszkowo-mózgowych są upadki, wypadki drogowe i kontuzje sportowe @ vladim_ka /AdobeStock
Uraz kręgosłupa dotyczy kręgosłupa i rdzenia kręgowego. Może obejmować trzon kręgowy, krążki międzykręgowe, więzadła i rdzeń nerwowy. Również w tym przypadku spektrum urazów sięga od przejściowych zaburzeń czynnościowych po stłuczenia z uszkodzeniem tkanki.
Rocznie około 30 na milion osób doznaje urazowego porażenia poprzecznego w wyniku urazu kręgosłupa. W zależności od tego, czy uszkodzenie występuje w okolicy szyjnej, piersiowej czy lędźwiowej, dochodzi do paraplegii lub tetraplegii.
Paraplegia to całkowite porażenie (plegia) obu nóg. Tetraplegia to całkowite porażenie (plegia) wszystkich czterech kończyn i należy do form porażenia poprzecznego.
Całkowite porażenie oznacza utratę czucia powierzchniowego i głębokiego. Pacjent nie czuje już swoich kończyn. Ponadto zaburzone są odruchy oraz funkcjonowanie pęcherza i jelit. Niekompletne porażenie wykazuje różne wzorce utraty czucia.
Urazy mogą również dotyczyć nerwów obwodowych: mogą wystąpić krwotoki, obrzęki, stłuczenia lub zerwania nerwów.
Urazy neurologiczne prowadzą do ograniczenia funkcji dotkniętych narządów. Podział uszkodzeń na stopnie ciężkości pozwala na prognozowanie zdolności regeneracji i czasu trwania procesu.
Nerwy obwodowe mogą się zregenerować w ciągu 3–4 tygodni w przypadku niewielkich uszkodzeń spowodowanych uciskiem. W przypadku całkowitego zerwania konieczna jest operacyjna naprawa, ponieważ nie dochodzi do samoleczenia. Jeśli uszkodzony jest tylko akson, rokowanie jest korzystniejsze i nerw może się zregenerować.
Przyczyną jest zazwyczaj działanie siły. Może to być siła tępy, jak w przypadku upadku, uderzenia lub zderzenia. Wypadki drogowe są odpowiedzialne za 50–70% urazowych uszkodzeń neurologicznych.
Następujące przyczyny są również odpowiedzialne za uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego i obwodowych ścieżek nerwowych:
Urazy pourazowe mogą dotknąć osoby w każdym wieku, niezależnie od płci. Do głównych czynników ryzyka zalicza się udział w ruchu drogowym oraz uprawianie niektórych dyscyplin sportowych.
Młodzi mężczyźni w wieku od 20 do 40 lat częściej cierpią na porażenie poprzeczne. Jednak w wielu przypadkach zdolność chodzenia można całkowicie lub częściowo przywrócić.
Tylko 50% pacjentów z urazem rdzenia kręgowego po neurorehabilitacji pozostaje przykutych do wózka inwalidzkiego.
Za pomocą środków diagnostycznych neurolodzy określają, które struktury są dotknięte urazem i jaki jest stopień jego ciężkości.
Na pierwszym miejscu jest badanie fizykalne i neurologiczne. Nudności, nasilające się bóle głowy, sztywność karku, zawroty głowy, zwiększona potliwość lub drażliwość mogą być objawami urazu mózgu. Objawy mogą pojawić się nawet do 48 godzin po wypadku. Jeśli po upadku zauważysz takie dolegliwości, koniecznie zgłoś się do specjalisty.
Badanie rentgenowskie w dwóch płaszczyznach dostarcza informacji na temat integralności struktur kostnych. W ten sposób wykrywa się złamania czaszki lub kręgów.
Tomografia komputerowa (TK) jest bardzo czułą metodą obrazowania mózgu i rdzenia kręgowego. Chirurdzy często wykorzystują ją do planowania operacji.
Za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI) można zdiagnozować obrzęki, krwawienia, zmiany w tkankach miękkich lub zastój płynu mózgowo-rdzeniowego.
W zależności od zaangażowanych struktur pomocne są angiografie do obrazowania naczyń krwionośnych lub badania dopplerowskie.
Wykorzystuje się również elektrofizjologiczne narzędzia do neuromonitoringu. Do elektrofizjologicznych metod diagnostycznych należą EEG (elektroencefalografia) i EMG (elektromiografia).
Tomografia komputerowa mózgu jest stosowana, gdy konieczna jest szybka diagnoza @ My Ocean studio /AdobeStock
Neurochirurgów specjalizujących się w neurotraumatologii i chirurgii kręgosłupa można znaleźć w dużych klinikach lub w wyspecjalizowanych ośrodkach. Są one wyposażone w niezbędne urządzenia diagnostyczne (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz nowoczesny sprzęt do zabiegów mikrochirurgicznych.
Opiekę pooperacyjną przejmują kliniki rehabilitacyjne, które dysponują wykwalifikowanym personelem do terapii neurologicznych. Niemieckie Towarzystwo Neurotraumatologii i Neurorehabilitacji Klinicznej reprezentuje tę specjalizację medyczną.
Rokowania dla pacjentów z urazowymi uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego są dość dobre, pomimo długotrwałej terapii.
Zaawansowane metody diagnostyczne zapewniają dokładniejszą ocenę stopnia ciężkości i przebiegu choroby. Uraz mózgu może prowadzić do długotrwałych zaburzeń neurologicznych, które wymagają opieki ambulatoryjnej lub wsparcia ze strony bliskich.
