Angiografia to metoda obrazowania służąca do diagnozowania chorób naczyniowych i związanych z nimi urazów. Ta technika radiologiczna pozwala na rozpoznanie schorzeń żył i tętnic, takich jak tętniak czy choroba niedokrwienna kończyn dolnych.
Poniżej znajdą Państwo więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów w dziedzinie angiografii.
Angiografia to badanie obrazowe, które pozwala ocenić stan naczyń krwionośnych. W tym celu wykonuje się nakłucie naczynia krwionośnego (czyli nakłuwa się je przez skórę) i obrazuje za pomocą promieni rentgenowskich. Aby poprawić widoczność, zazwyczaj wstrzykuje się środek kontrastowy. Dzięki temu naczynia krwionośne są lepiej widoczne na zdjęciu rentgenowskim.
Lekarze mogą następnie przeanalizować obraz wnętrza naczynia, zwany angiogramem, w celu postawienia diagnozy. Angiografię można wykonać
.
Choroby naczyniowe są najczęstszą przyczyną zgonów w Niemczech. Z tego powodu zaleca się podjęcie działań profilaktycznych. Obejmują one przede wszystkim badania krwi i pomiary ciśnienia krwi. W zależności od potrzeb pomocna może być również angiografia, która pozwala zbadać naczynia za pomocą technik obrazowania.
W ten sposób można wykryć tętniaka. Jest to niebezpieczne rozszerzenie tętnicy, znane również jako wybrzuszenie tętnicy. Jeśli pęknie na przykład tętniak aorty, istnieje bezpośrednie zagrożenie życia.
Za pomocą angiografii można również zdiagnozować obwodową chorobę niedokrwienną tętnic (pAVK). W języku potocznym znana jest ona pod nazwą „choroba okienkowa”. W tym przypadku tętnica jest zwężona lub zamknięta.
Aby umożliwić postawienie diagnozy, podczas badania wstrzykuje się odpowiedni środek kontrastowy. Środek ten rozprzestrzenia się następnie w układzie naczyniowym, co pozwala na doskonałą widoczność naczyń.
Angiogram okazał się skuteczny w badaniu zaburzeń i przebiegu naczyń.
Wiele cech charakterystycznych naczyń krwionośnych można jednak wykryć już podczas badania ultrasonograficznego. Badanie ultrasonograficzne wiąże się z mniejszym ryzykiem, a w przypadku dużych naczyń jest również bardzo dokładne. Z tego powodu często wykonuje się je przed angiografią.
Jeśli wyniki badania ultrasonograficznego nie są jednoznaczne i pozostają otwarte pytania, można wykonać angiografię.
Angiografia bardzo dobrze pokazuje przebieg i stan naczyń krwionośnych © samunella | AdobeStock
W przypadku klasycznej cyfrowej angiografii subtraktywnej (DSA) wykonuje się nakłucie naczynia, najczęściej w pachwinie. Pacjent zazwyczaj nie odczuwa nic lub odczuwa jedynie niewielki dyskomfort podczas badania. Jedynie wstrzyknięcie środka kontrastowego może czasami powodować ogólne uczucie ciepła.
Następnie lekarz wprowadza cewnik, który jest przesuwany do docelowego obszaru. Następnie uwalnia środek kontrastowy, który na późniejszych zdjęciach pojawia się jako biały. Aparat angiograficzny wykonuje cyfrowe odejmowanie obrazów przed i po podaniu środka kontrastowego (=subtraksja). Następnie pokazuje tylko środek kontrastowy w naczyniach, a tym samym szczegółowo ich położenie i przebieg.
W ten sposób lekarze mogą bardzo dobrze rozpoznać zwężenia i niedrożności.
W razie potrzeby zwężenia lub niedrożności można leczyć podczas tego samego badania. W tym celu stosuje się cewnik balonowy, który jest stabilizowany od wewnątrz za pomocą stentu.
Po wyjęciu cewnika z tętnicy pachwinowej miejsce nakłucia należy uciskać przez około 10–15 minut. Następnie pacjent otrzymuje opatrunek uciskowy na następny dzień, aby zapobiec krwawieniu.
W przypadku angiografii CT lub MR środek kontrastowy wstrzykuje się dożylnie w ramię. Nie ma potrzeby nakłuwania tętnicy.
Aparat CT lub MRI wykonuje następnie zdjęcia warstwowe, które są cyfrowo łączone w trójwymiarowe obrazy.
Tomografia komputerowa (CT) jest formą badania rentgenowskiego, a więc wykorzystuje promieniowanie radioaktywne. Angiografia CT trwa zaledwie kilka sekund.
W angiografii MR do obrazowania wykorzystuje się tomograf rezonansu magnetycznego (MRT). MRT działa w oparciu o pola magnetyczne, a nie promieniowanie radioaktywne. Dzięki temu nie dochodzi do narażenia na promieniowanie. Angiografia MR trwa około 20 minut.
Dużą zaletą tych dwóch specjalnych metod jest bardzo niskie ryzyko krwawienia, ponieważ nie ma potrzeby nakłuwania tętnicy.
W przypadku wykrycia zwężeń nie można ich jednak leczyć jednocześnie, tak jak w przypadku klasycznej DSA.
Te trzy metody nie mogą być stosowane w jednakowy sposób u każdego pacjenta.
Badanie MR nie jest możliwe, jeśli pacjent ma w ciele implanty lub urządzenia zawierające metal, na przykład
W takim przypadku lekarz może zdecydować się na angiografię tomografii komputerowej. Zazwyczaj wystarcza znieczulenie miejscowe.
Angiografia MR jest zalecana w przypadku
W tym przypadku stosuje się inny środek kontrastowy niż w przypadku angiografii tomografii komputerowej lub DSA. Nie zawiera on jodu, dzięki czemu ryzyko nadczynności tarczycy lub reakcji alergicznych jest znacznie mniejsze.
Powikłania podczas angiografii są zasadniczo rzadkie, jednak nie można wykluczyć pewnego ryzyka.
Cztery najczęstsze powikłania to:
Miejsce wkłucia znajduje się zazwyczaj w pachwinie. W tym miejscu może dojść do krwawienia do tkanki. W skrajnych przypadkach konieczne jest chirurgiczne zszycie rany, jednak często można ją wyleczyć lub zapobiec jej powstaniu poprzez uciskanie.
Dlatego po badaniu pacjent musi spokojnie leżeć w łóżku. Na pachwinie zakłada się opatrunek uciskowy, który pozostaje na miejscu przez 24 godziny.
Jeśli regularnie przyjmują Państwo leki rozrzedzające krew, należy koniecznie poinformować o tym lekarza. W niektórych przypadkach konieczne może być wstrzymanie przyjmowania tych leków przed badaniem.
Ponadto konieczne jest wykonanie aktualnych badań laboratoryjnych. Zapewni to, że organizm ma odpowiednią krzepliwość krwi.
Przed zastosowaniem środka kontrastowego zawierającego jod należy zbadać pacjenta pod kątem nietolerancji. Reakcje alergiczne na stosowany środek kontrastowy należą do najczęstszych powikłań w ramach angiografii.
Jeśli wcześniej stwierdzono alergię, konieczne jest przyjmowanie leków przeciwalergicznych. Alternatywnie można wykonać angiografię MR. W tym przypadku nie stosuje się środka kontrastowego zawierającego jod.
Nerki są odpowiedzialne za wydalanie środka kontrastowego. Muszą być do tego zdolne. Jeśli przewiduje się problemy z wydalaniem, leki mogą pomóc w poprawie funkcji nerek na czas zabiegu.
Dlatego niezbędne jest określenie parametrów czynności nerek poprzez pobranie krwi. Ponadto przed i po badaniu należy pić wystarczającą ilość płynów, najlepiej wody mineralnej. W razie potrzeby konieczna może być również terapia infuzyjna.
Jod wzmacnia działanie tarczycy. Jeśli pacjent cierpi na nadczynność tarczycy, przed badaniem może być konieczne zmniejszenie jej aktywności. W przeciwnym razie może dojść do reakcji szokowej podczas i po angiografii.
Również w takich przypadkach można zastosować angiografię MR. Dlatego bardzo ważne jest, aby przed badaniem poinformować o wszelkich zaburzeniach czynnościowych.
Niezbędne badania przed zabiegiem w skrócie:
