Leczenie zachowawcze
Leczenie zazwyczaj rozpoczyna się od leczenia zachowawczego przy użyciu kropli do oczu. Mają one na celu obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. W tym celu dostępnych jest wiele preparatów o różnym mechanizmie działania. Niektóre z nich można również łączyć ze sobą.
Operacja jaskry
Operacja jaskry jest konieczna, gdy
- leki nie przynoszą wystarczającego efektu lub
- pacjent nie toleruje leków.
Wówczas nerw wzrokowy pacjenta jest zagrożony i istnieje ryzyko utraty wzroku.
W większości przypadków taka operacja jaskry wykonywana jest ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym. W niektórych okolicznościach można rozważyć znieczulenie ogólne, na przykład
- w przypadku osób bardzo lękliwych lub nerwowych, które nie są w stanie utrzymać głowy w bezruchu przez dłuższy czas,
- w przypadku zabiegów na obu oczach oraz
- w przypadku operacji trwających dłużej.
Czas trwania zabiegu zależy w dużej mierze od
- zastosowanej technice lub metodzie, a także
- od indywidualnych uwarunkowań anatomicznych pacjenta
. Ogólnie rzecz biorąc, operacja laserowa zajmuje mniej czasu niż jej chirurgiczna odmiana. Nie wszystkie formy jaskry nadają się w równym stopniu do operacji. W tym przypadku lekarz rozważa, która metoda daje pacjentowi najlepsze perspektywy i wiąże się z najmniejszym ryzykiem.
Metoda operacji jaskry zależy od dokładnej diagnozy i przyczyny. Wszystkie metody mają na celu obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego poprzez
- sztucznych dróg odpływowych lub
- zmniejszenie produkcji cieczy komorowej
. Wiele zabiegów przeprowadza się obecnie przy użyciu lasera. Wtedy zazwyczaj wystarcza znieczulenie miejscowe w postaci kropli do oczu.
Przed operacją jaskry
Przed operacją jaskry lekarz pyta o regularnie przyjmowane leki. Dzięki temu może wykluczyć ewentualne ryzyko i powikłania. W związku z tym pacjent musi odstawić niektóre preparaty na kilka dni przed operacją jaskry. Należą do nich na przykład leki rozrzedzające krew.
Jeśli operacja odbywa się w znieczuleniu ogólnym, pacjent nie może jeść ani pić przez sześć godzin przed znieczuleniem.
To, czy zabieg zostanie przeprowadzony ambulatoryjnie czy stacjonarnie, zależy od rodzaju zabiegu i znieczulenia. W przypadku operacji ambulatoryjnej pacjent zazwyczaj pozostaje pod obserwacją przez kilka godzin po zabiegu.
Tymczasowe rozwiązanie w postaci trabekuloplastyki laserowej
Powszechną i szczególnie przyjazną dla pacjenta metodą leczenia jaskry jest operacja laserowa. Trabekuloplastyka laserowa zwiększa przepuszczalność siatki beleczkowej w oku. Siatka beleczkowa to tkanka, przez którą odpływa ciecz wodnista.
Laser powoduje powstanie małych, punktowych otworów w siatce beleczkowej. W ten sposób w gąbczastej tkance powstaje wiele małych, dziurawych blizn. Poprawiają one odpływ cieczy wodnistej. Efekt tej operacji jaskry jest jednak tylko tymczasowy.
Irydektomia i irydotomia
W ramach irydektomii lekarz wykonuje niewielkie nacięcie w tęczówce. W ten sposób powstaje otwór między przednią a tylną komorą oka. Dzięki temu przepływowi cieczy wodnistej można regulować ciśnienie wewnątrzgałkowe.
Jeśli do tego zabiegu używa się lasera podczerwonego o dużej mocy, mówimy o iridotomii. Ta metoda jest teraz standardem. Iridotomia i irydektomia to leczenie z wyboru w przypadku jaskry z zamkniętym kątem przesączania.
Trabekulektomia
Trabekulektomia to zabieg mikrochirurgiczny. Również w tym przypadku celem jest obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego poprzez poprawę odpływu cieczy wodnistej.
W tym celu lekarz wycina z twardówki oka pasek, który służy jako zawór odprowadzający. Ciecz komorowa przepływa przez nowo utworzony otwór odprowadzający pod spojówkę. Następnie organizm ponownie wchłania ciecz komorową.
Chirurg może również użyć lasera. Wówczas mówi się o trabekulotomii. Lekarz używa lasera do wykonania sześciu do ośmiu małych otworów odprowadzających.
Cyklofotokoagulacja
Ta metoda operacji jaskry działa inaczej. Celem jest tutaj zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej. To również obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe.
Za pomocą wiązki laserowej lekarz niszczy ciało rzęskowe (ciało promieniowe), które wytwarza płyn oczny. Po wykonaniu tego zabiegu w ciele rzęskowym tworzy się blizna. Zapobiega ona w znacznym stopniu wytwarzaniu cieczy wodnistej. Tworzenie się blizny trwa około sześciu do ośmiu tygodni. Dlatego też sukces operacji można ocenić dopiero około trzech miesięcy po zabiegu.
Operację można również przeprowadzić przy użyciu zimna (kriokoagulacja). Metoda ta jest jednak zarezerwowana wyłącznie dla skrajnie ciężkich przypadków.
Ryzyko operacyjne zależy od zastosowanej techniki oraz indywidualnego stanu oka. Ogólnie rzecz biorąc, powikłania, takie jak na przykład
- zakażenia,
- zaburzenia gojenia się rany,
- utrata pola widzenia lub
- krwawienia
, występują bardzo rzadko w przypadku różnych form operacji jaskry. Zabiegi, w których otwiera się gałkę oczną, wiążą się z nieco większym ryzykiem niż zabiegi laserowe.
W niektórych przypadkach zabieg nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Wówczas konieczna może być kolejna korekcja chirurgiczna.
Powikłaniom można w znacznym stopniu zapobiegać poprzez skuteczną opiekę pooperacyjną. Należy zgłaszać się na częste badania kontrolne. Pozwoli to
- wcześnie rozpoznać i leczyć powikłania oraz
- ocenić skuteczność operacji jaskry.
Uszkodzeń spowodowanych przez jaskrę nie da się cofnąć. Nawet operacja nie może tu pomóc. Operacja jaskry jedynie spowalnia lub zatrzymuje pogorszenie wzroku. Zabieg nie poprawi więc zdolności widzenia.
Na okres po operacji jaskry lekarz zazwyczaj przepisuje leki w postaci kropli lub maści. Należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarza. Aby zminimalizować obciążenie dla pacjenta, lekarz często przepisuje środki przeciwbólowe.
W ramach opieki pooperacyjnej
- regularne przyjmowanie odpowiednich leków zgodnie z zaleceniami oraz
- przestrzeganie terminów wizyt kontrolnych u lekarza
.
Jeśli w domu
- gorączka,
- krwawienia lub
- bóle
, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem prowadzącym.
