Operacja raka odbytu to zabieg chirurgiczny stosowany w przypadku raka odbytu. Rak odbytu stanowi znacznie mniej niż pięć procent wszystkich nowotworów złośliwych w obrębie jelita.
Średni wiek pacjentów wynosi 70 lat. W większości przypadków nowotwór złośliwy można całkowicie usunąć chirurgicznie. U wielu pacjentów możliwe jest całkowite wyleczenie.
Leczenie zależy w dużej mierze od konkretnych wyników badań. Jeśli guz jest jeszcze mały i znajduje się we wczesnym stadium, lekarz zazwyczaj może go całkowicie usunąć chirurgicznie.
Dodatkowo lekarze łączą ten zabieg z chemioterapią i radioterapią (radiochemioterapia). Takie połączenie okazało się szczególnie skuteczne w trwałym wyleczeniu choroby.
Jeśli rak jest w zaawansowanym stadium, często można osiągnąć wyniki, które pozwalają na poprawę jakości życia. W razie potrzeby lekarze usuwają w tym celu część jelita i zakładają sztuczne ujście jelita (stomię). Dzieje się to jednak rzadko i dotyczy tylko guzów o dużym zasięgu.
Znacznie częściej wykonuje się operacje, w których nie jest konieczne utworzenie sztucznego ujścia jelita.

Rak odbytu (rak odbytu) powstaje w komórkach skóry bezpośrednio wokół odbytu lub w błonie śluzowej obszaru przejściowego między odbytem a odbytnicą (kanale odbytu) @ bilderzwerg /AdobeStock
Głównym celem operacji jest zapobieżenie dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby oraz usunięcie zmienionej chorobowo tkanki. Nowotwór złośliwy nie może pozostać w organizmie, dlatego lekarze powinni go szybko usunąć.
Ponadto należy zniszczyć wszystkie komórki nowotworowe i zachować naturalne funkcje odbytu (wypróżnianie). Najważniejsza jest jak najlepsza jakość życia.
Z reguły specjaliści uczestniczący w konferencji onkologicznej uzgadniają indywidualne postępowanie w przypadku każdego pacjenta. Wśród tych ekspertów znajdują się lekarze specjalizujący się w następujących dziedzinach:
Nie zawsze po rozpoznaniu raka odbytu konieczna jest natychmiastowa operacja chirurgiczna.
W wielu przypadkach już radiochemioterapia daje bardzo dobre wyniki i może nawet doprowadzić do całkowitego cofnięcia się nowotworu.
Wybór odpowiedniej metody zależy przede wszystkim od wielkości guza i stopnia zaawansowania choroby. Podczas odpowiedniego badania lekarz określa stopień zaawansowania.
Na początku terapii stosuje się radiochemioterapię. U ponad 70 procent wszystkich pacjentów to leczenie jest wystarczające. Dopiero gdy po jego zakończeniu nadal wykrywalne są resztki guza, lekarz zaleca leczenie operacyjne.
W przypadku połączonej chemioterapii i radioterapii lekarz napromieniowuje nie tylko obszar guza. Dodatkowe napromieniowanie węzłów chłonnych w miednicy i pachwinach zwiększa prawdopodobieństwo wyeliminowania wszystkich komórek nowotworowych.
Szczególnie w przypadku radioterapii wskazane jest leczenie oparte na radioterapii z modulacją intensywności (IMRT). Jest ona lepiej dostosowana do guza niż inne metody radioterapii.
Operacja ma na celu usunięcie całej tkanki nowotworowej. W tym celu rozważa się również wycięcie odbytnicy (usunięcie końcowej części jelita grubego). Lekarz stosuje tę procedurę w bardzo zaawansowanym stadium choroby lub w przypadku nawrotu (powrotu choroby).
Badania kontrolne po operacji raka odbytu mają fundamentalne znaczenie dla wczesnego wykrycia nawrotu choroby. Pozwalają one również na szybkie rozpoczęcie dalszego leczenia.
W ciągu pierwszych 12 miesięcy od postawienia diagnozy badania kontrolne powinny odbywać się co trzy miesiące. W drugim roku – co pół roku, a następnie raz w roku.
Wizyty kontrolne odbywają się ambulatoryjnie, a ich zakres zależy od przeprowadzonego leczenia. Z reguły lekarz najpierw przeprowadza badanie fizykalne. Następnie wykonuje się badanie ultrasonograficzne (USG) jamy brzusznej. W razie potrzeby lekarz stosuje dodatkowe metody obrazowania.
Obejmują one:
Oprócz stawiania się na wizyty kontrolne pacjenci powinni dodatkowo dbać o zdrowy tryb życia.
Obejmuje to:
- Zbilansowaną dietę bogatą w witaminy i minerały
- Wystarczającą ilość ruchu, aby utrzymać organizm w dobrej kondycji.
- Dbanie o higienę intymną, bo infekcje wirusowe sprzyjają rozwojowi raka
Rokowanie (prognoza) dotyczące tej choroby jest ogólnie dobre. Zebrane w tym celu dane statystyczne obejmują okres pięciu lat od momentu rozpoznania choroby. Zgodnie z nimi w tym momencie żyje jeszcze około 70 do 90 procent wszystkich dotkniętych chorobą pacjentów.
Każda operacja wiąże się z powikłaniami, które zasadniczo można skutecznie leczyć. Należą do nich na przykład:
- zaburzenia gojenia się ran
- krwawienia pooperacyjne oraz
- zakażenia w okolicy i wewnątrz kanału odbytu
W pierwszych tygodniach po zabiegu mogą wystąpić bóle podczas wypróżniania, zaparcia lub uczucie obecności ciała obcego. Objawy te z czasem stopniowo ustępują.
Również w przypadku radiochemioterapii częściej występują działania niepożądane, które jednak zazwyczaj ustępują po kilku tygodniach. Mogą to być objawy podobne do biegunki, ból podczas oddawania moczu lub stany zapalne w okolicy odbytu.
Stany zapalne wynikają zazwyczaj z ekspozycji na promieniowanie w ramach terapii o modulowanej intensywności.
Obecnie operację wykonuje się tylko wtedy, gdy guz nie cofa się całkowicie po radiochemioterapii @ jaojormami /AdobeStock
Rak odbytu należy do najlepiej uleczalnych rodzajów raka jelita grubego. Jeśli choroba ta dotknęła Państwa, ważne jest, aby zgłosić się do specjalisty chorób jelit.
W spokoju zapoznaj się z dostępnymi opcjami terapeutycznymi i swoją diagnozą. Nie wahaj się zadawać pytań lekarzowi. Im lepiej będziesz poinformowany, tym pewniej będziesz czuł się w trakcie dalszego leczenia.
Jak leczy się raka odbytu?
Leczenie raka odbytu odbywa się zazwyczaj za pomocą skojarzonej radiochemioterapii. Operacja jest konieczna tylko w przypadku braku odpowiedzi na leczenie.
Czy operacja jest zawsze konieczna w przypadku raka odbytu?
Nie. W większości przypadków raka odbytu można uniknąć leczenia operacyjnego.
Jakie są szanse wyleczenia raka odbytu?
Szanse na wyleczenie są duże, a wskaźnik przeżywalności pięcioletniej wynosi nawet 90%.
Kiedy konieczne jest wykonanie sztucznego ujścia jelita?
Sztuczne ujście jelita jest konieczne tylko w przypadku bardzo zaawansowanej choroby lub po operacji ratunkowej.