Osteotomia korekcyjna to zabieg chirurgiczny mający na celu korektę wad ustawienia kości lub usunięcie fragmentów kości. Często wymaga to (ponownego) przecięcia dotkniętych kości.
Tutaj znajdą Państwo dalsze informacje oraz listę wybranych specjalistów i ośrodków zajmujących się osteotomią korekcyjną.
Podczas osteotomii korekcyjnej chirurg ustawia dotknięte kości w anatomicznie prawidłowej pozycji i je unieruchamia. To unieruchomienie nazywa się osteosyntezą.
Technika operacyjna, zwana również osteotomią repozycyjną, jest stosowana przede wszystkim w przypadku kończyn (korekcja osi nóg). Jest ona jednak również powszechnie stosowana w chirurgii szczękowo-twarzowej (MKG) do korekcji wad zgryzu.
Wady osiowe w wieku dziecięcym występują dość często. Już podczas pierwszych prób chodzenia może ujawnić się nieprawidłowe ustawienie kończyn dolnych. Właściwie na tym wczesnym etapie nie można mówić o nieprawidłowym ustawieniu stawu kolanowego. Chodzi raczej o wydłużone ustawienie podkośne podudzia, które sprawia wrażenie koślawych nóg.
Zazwyczaj osie nóg prostują się w drugim roku życia. Również odchylenie w drugą stronę zazwyczaj normalizuje się do dziesiątego roku życia. Normalny rozwój osi nóg kończy się więc wraz z okresem dojrzewania.
Jeśli wada postawy pojawia się po dziesiątym roku życia i towarzyszy jej zmniejszony obrót szyjki kości udowej, sytuacja jest nieco bardziej problematyczna. Wada postawy
Z reguły konieczna jest operacja korekcyjna.
Ważnym zadaniem ortopedii dziecięcej i młodzieżowej jest leczenie nóg o różnej długości lub skrzywionych.
Wady osiowe można znacznie łatwiej skorygować u dzieci niż u dorosłych. Przed okresem dojrzewania można jeszcze wykorzystać naturalny wzrost płytki wzrostowej. Dzięki temu lekarze mogą nadal kierować wzrostem pacjenta.
Ortopedzi robią to poprzez częściowe lub całkowite zablokowanie płytki wzrostowej (epifizeodeza). Zabieg ten jest mało inwazyjny i wiąże się z niewielkim ryzykiem powikłań. Aby zapewnić sukces terapii, pacjent powinien zgłaszać się na wszystkie wizyty kontrolne po operacji.
Epifizeodezę stosuje się również w celu zahamowania wzrostu w przypadku różnicy długości nóg.
Za pomocą osteotomii korekcyjnej można również leczyć różnicę długości nóg © rumruay | AdobeStock
Nogi w kształcie litery X (deformacja koślawości) i nogi w kształcie litery O (deformacja szpotawości) to najczęstsze wady postawy stawu kolanowego. Powoduje to jednostronne, silne obciążenie wewnętrznej lub zewnętrznej części stawu kolanowego, co prowadzi do uszkodzenia chrząstki. W związku z tym takie wady postawy są główną przyczyną artrozy stawu kolanowego.
Dzięki korekcji osi obciążenie działające na chrząstkę zostaje ponownie rozłożone, a chrząstka stawowa pozostaje nienaruszona przez dłuższy czas. Korekcja może być wskazana nawet w przypadku już istniejących uszkodzeń chrząstki: odciążenie spowalnia postęp artrozy, eliminuje ból i niekorzystną postawę ochronną.
Osteotomia korekcyjna należy do zakresu chirurgii kolana zachowującej staw. Zabieg ten leży w gestii specjalistów ortopedii i chirurgii urazowej. Obecnie zabieg ten jest wykonywany metodą minimalnie inwazyjną.
Celem jest nie tylko wyprostowanie nieprawidłowego ustawienia, ale także szybkie przywrócenie zdolności obciążania dotkniętego stawu.
Przed operacją korekcyjną lekarze najpierw wykonują artroskopię (badanie stawu). Dzięki temu mogą ocenić, czy uszkodzenie chrząstki w ogóle pozwala na ten zabieg.
Aby dokładnie określić obie osie, przed operacją wykonuje się kompletne zdjęcie rentgenowskie nogi w pozycji stojącej. Następnie chirurg określa stopień odchylenia osi.
Osteotomia korekcyjna jest znacznie bardziej skomplikowana niż sterowanie wzrostem. Dlatego ortopedzi zalecają jak najwcześniejszą korektę wad postawy (najlepiej w dzieciństwie).
Niemniej jednak osteotomia korekcyjna jest często wskazana również u dorosłych, aby uniknąć artrozy i konieczności wszczepienia protezy w przyszłości.
Leczenie wady zgrybu zależy od jej nasilenia i stanu kości. Do wyboru są dwie możliwości:
W obu przypadkach fragmenty kości są unieruchamiane za pomocą płytki.
Ogólnie rzecz biorąc, operacja przebiega bez problemów. Zabieg zmniejsza ból i prowadzi do większej wytrzymałości stawu. Dzięki temu można go utrzymać w naturalnej pozycji w dłuższej perspektywie.
Zawsze istnieje ryzyko związane z operacją, takie jak ryzyko związane ze znieczuleniem, zakrzepicą lub stanem zapalnym. Nawet po upływie miesięcy mogą nadal występować bóle, a nie można całkowicie wykluczyć wystąpienia dolegliwości resztkowych. Ryzykiem jest również pseudoartroza.
Pseudoartroza (fałszywy staw, staw pozorny) oznacza brak zrostu złamań kości. Trwa co najmniej sześć miesięcy. Pseudoartroza wiąże się z brakiem wytrzymałości dotkniętych kości i znacznym bólem. Pseudoartrozy występują głównie w kościach długich uda i podudzia lub ramienia i przedramienia, a także w kości łódeczkowatej (nadgarstku).
Pseudoartroza może mieć wiele przyczyn. Typowe to
Aby oszczędzić wcześniej uszkodzone staw kolanowy, wykonuje się lekką nadkorektę. Tylko w ten sposób pacjent może ponownie chodzić na zdrowym obszarze chrząstki. W przypadku korekcji z obrotem istnieje ryzyko nieprawidłowego ustawienia rotacyjnego.
Po operacji zwykle trzeba zostać w szpitalu przez 4 dni. Drugiego lub trzeciego dnia po operacji zrobione jest kolejne zdjęcie rentgenowskie skorygowanej nogi i sprawdzane jest położenie implantów.
Po zabiegu dozwolone jest obciążenie do 40 kg, więc pacjenci potrzebują kul. Fizjoterapeuta wyjaśnia prawidłową technikę chodzenia. Pacjenci muszą radzić sobie z tym ograniczeniem przez około cztery tygodnie.
Staw kolanowy należy od razu zginać i prostować. Fizjoterapia w ciągu pierwszych sześciu tygodni obejmuje również trening siłowy w celu wzmocnienia mięśni. Z reguły pacjenci sami najlepiej wiedzą, jak oceniać dolegliwości. Jeśli coś wydaje im się podejrzane, powinni natychmiast poinformować o tym lekarza prowadzącego.
Po około sześciu tygodniach możliwe jest ponowne wykonywanie lekkich czynności, takich jak praca biurowa. Pacjenci powinni unikać wysiłku fizycznego przez co najmniej sześć tygodni.
W ortopedycznej klinice rehabilitacyjnej specjaliści i terapeuci z różnych dziedzin opracowują indywidualny plan terapii. Ma on na celu jak najszybszy powrót do zdrowia oraz pomyślne powrót do życia zawodowego i codziennego.
Działania koncentrują się na wzmocnieniu mięśni otaczających stawy. Tylko budowa mięśni zapewnia stabilność w dłuższej perspektywie, dlatego umiarkowana aktywność fizyczna jest niezwykle ważna. Postępy pacjenta są dokładnie monitorowane.
Z reguły konieczne jest kontynuowanie ćwiczeń w domu, aby utrwalić efekty terapii. W razie potrzeby lekarz rodzinny lub ortopeda może zalecić sesje rehabilitacji pooperacyjnej.
