Zastawka mitralna jest ważną strukturą anatomiczną wewnątrz serca. Składa się z dwóch płatków, które tworzą zastawkę między lewym przedsionkiem a lewą komorą serca.
Otwieranie i zamykanie zastawki mitralnej umożliwia kontrolowanie przepływu krwi podczas cyklu sercowego. Otwiera się ona podczas napełniania komory serca, a w fazie wyrzutu zamyka się szczelnie.
Płaty zastawki połączone są z komorą serca za pomocą więzadeł przyczepionych do mięśni brodawkowych. To właśnie umożliwia ich otwieranie i zamykanie.
Rekonstrukcja zastawki mitralnej jest konieczna w przypadku:
- nieszczelności zastawki mitralnej (niewydolności zastawki mitralnej)
- zwężenia zastawki mitralnej
- niewystarczającego otwarcia zastawki mitralnej (stenoza mitralna)
W przypadku niewydolności zastawki mitralnej zastawki nie zamykają się prawidłowo. Powoduje to, że podczas pompowania serca krew cofa się z powrotem do lewego przedsionka. Stamtąd gromadzi się w naczyniach płucnych i ostatecznie powoduje duszności.
Przyczynami niewydolności mogą być:
- wypadanie zastawki mitralnej
- zerwane struny
- osłabienie tkanki łącznej
- lub stany zapalne w sercu
Natomiast w przypadku zwężenia zastawki mitralnej zastawka jest zwężona, co powoduje, że do lewej komory serca może przepływać mniej krwi.
W przypadku zwężenia zastawki mitralnej otwór między lewym przedsionkiem a lewą komorą serca nie działa prawidłowo z powodu zwężonej zastawki serca @ Dee-sign /AdobeStock
Częstymi przyczynami takich zwężeń są:
- zwapnienia związane z wiekiem lub
- blizny, takie jak te powstające na przykład po gorączce reumatycznej
Przez pewien czas lekarze mogą leczyć pacjenta farmakologicznie, aby złagodzić objawy zaburzeń czynności serca.
W tym celu dostępne są następujące leki:
- diuretyki
- beta-blokery
- Blokery kanału wapniowego i inne
Warto też rozważyć leczenie przeciwzakrzepowe, żeby zapobiec tworzeniu się skrzepów.
Jednak terapia farmakologiczna nie jest w stanie wyleczyć wady zastawki mitralnej. W przypadku ciężkiej niewydolności konieczna jest zatem operacja. Tak zwana rekonstrukcja zastawki mitralnej.
Przed rekonstrukcją zastawki mitralnej przeprowadza się różne badania wstępne:
- Elektrokardiogram (EKG, do monitorowania rytmu serca) oraz
- echokardiogram (w celu oceny budowy serca)
W niektórych przypadkach może być również konieczne wykonanie echokardiografii przezprzełykowej (TEE). W tym przypadku lekarze wprowadzają sondę ultrasonograficzną przez przełyk aż do wysokości serca, aby dokładnie obejrzeć serce.
Jeśli pacjent odczuwa dodatkowo bóle w klatce piersiowej, typowe dla dławicy piersiowej (angina pectoris), wykonuje się badanie cewnikowania serca.
Dzięki badaniu cewnikowemu lekarze mogą dokładniej ocenić stan naczyń wieńcowych (koronarnych).
Zazwyczaj wskazane jest również wykonanie badania czynności płuc, ponieważ choroba zastawki mitralnej może również wpływać na płuca i oddychanie.
Pacjenci z chorobą zastawki mitralnej często mają trudności z oddychaniem, dlatego wskazane jest wykonanie badania czynności płuc @ Viktor Koldunov /AdobeStock
W przeciwieństwie do sztucznej wymiany zastawki, podczas rekonstrukcji zastawki mitralnej naprawia się zastawkę serca pochodzącą z organizmu pacjenta. Sam zabieg można przeprowadzić na różne sposoby.
Metoda konwencjonalna polega na podłączeniu pacjenta do płucoserca i operacji na otwartym sercu.
Coraz częściej jednak operacja ta wykonywana jest metodą minimalnie inwazyjną. Jednak również w tym przypadku konieczne jest zastosowanie płucoserca.
Specjalista od rekonstrukcji zastawki mitralnej wyjaśni Ci podczas wstępnej rozmowy różne możliwości dostępu do serca.
Możliwe jest dotarcie do serca metodą minimalnie inwazyjną za pomocą cewnika sercowego lub poprzez niewielkie nacięcie na boku ciała.
Sama rekonstrukcja zależy od podstawowej choroby zastawki mitralnej:
- W przypadku zerwania więzadeł korekcja polega na zszyciu.
- Jeśli natomiast uszkodzone są same płatki zastawki, lekarze usuwają uszkodzoną część i zszywają ze sobą zdrowe części.
- Chirurdzy mogą ustabilizować niestabilny pierścień zastawki mitralnej za pomocą sztucznego pierścienia do annuloplastyki. Musi on się zrosnąć z tkanką i pozostaje w organizmie.
Powrót do zdrowia po zabiegu zależy w dużej mierze od rodzaju operacji. Z reguły zabiegi minimalnie inwazyjne zapewniają szybsze wyleczenie.
Ogólnie rzecz biorąc, rekonstrukcja zastawki mitralnej z zachowaniem zastawki wiąże się z mniejszym ryzykiem niż jej wymiana na sztuczną zastawkę serca.
Szczególnie ryzyko infekcji i zaburzeń krzepnięcia jest znacznie mniejsze w przypadku operacji własnej zastawki mitralnej.
Dokładne rokowania są możliwe tylko w ograniczonym zakresie ze względu na wiele czynników wpływających na wynik. Jednak minimalnie inwazyjne rekonstrukcje zastawki mitralnej okazały się obiecujące i niskiego ryzyka również w badaniach długoterminowych:
Długoterminowe wyniki po rekonstrukcji zastawki mitralnej są stosunkowo dobre: po 10 latach około 70% pacjentów biorących udział w badaniach nadal żyło.
Również ponowne operacje zdarzają się rzadko. Po 20 latach zrekonstruowane zastawki serca funkcjonowały nadal u ponad 90% pacjentów.
Rekonstrukcja zastawki mitralnej należy do dziedziny chirurgii serca, klatki piersiowej i naczyń.
Specjaliści od rekonstrukcji zastawki mitralnej to lekarze kardiolodzy ze specjalizacją w chirurgii serca. Pracują oni w specjalistycznych ośrodkach kardiologicznych oraz na oddziałach chirurgii serca.
Tutaj znajdziesz kilka potencjalnych klinik specjalistycznych oraz specjalistów od rekonstrukcji zastawki mitralnej również w Twojej okolicy.
