Terapia własną krwią – Eksperci medyczni

Leczenie własną krwią należy do medycyny alternatywnej. Polega ono na pobraniu krwi z organizmu pacjenta, a następnie ponownym jej wstrzyknięciu. W zależności od metody można pobrać niewielką ilość krwi z żyły. Własna krew może pozostać w stanie niezmienionym. W tej formie terapii własną krwią nie przewiduje się rozdzielania składników krwi.

Za tą metodą leczenia stoi przekonanie, że wstrzyknięcie może stymulować układ odpornościowy lub własne siły samoleczące organizmu. Ta zakładana reakcja nie jest udowodnionym sukcesem terapeutycznym. To, czy dolegliwości można złagodzić, należy badać osobno dla każdej choroby.

Warianty z wykorzystaniem ozonu, promieniowania UV lub substancji dodatkowych stanowią inne formy autohemoterapii. Takie dodatki nie są składową każdej klasycznej iniekcji.

Zakres zastosowań jest szeroki, jednak skuteczność nie została ogólnie potwierdzona. Badano klasyczną terapię własną krwią między innymi w przypadku infekcji i chorób skóry. Na podstawie wyników nie można sformułować ogólnych zaleceń.

• Przewlekła pokrzywka: w porównaniu z placebo nie wykazano statystycznie istotnej przewagi.
• Atopowe zapalenie skóry: niewielkie badanie dało sprzeczne wyniki.
• Alergia: Terapia własną krwią jest oferowana, jednak jej korzyści nie zostały udowodnione.
• Ogólna stymulacja odporności: Nie wykazano celowego wzmocnienia układu odpornościowego.
• Podrażnienie ścięgien i migrena: Leczenie to jest również oferowane w tych przypadkach; nie można jednak wyciągnąć z tego żadnych wniosków dotyczących jego skuteczności.

Przed podjęciem decyzji należy zapytać o spodziewane korzyści i potencjalne ryzyko. Należy również poprosić o wyjaśnienie sprawdzonych alternatyw. Terapia własną krwią nie powinna zastępować skutecznego leczenia zdiagnozowanej choroby bez medycznej oceny.

PRP i ACP nie są tożsame z klasycznymi zastrzykami z krwi własnej. PRP oznacza platelet-rich plasma, czyli osocze bogatopłytkowe. ACP to autologiczne osocze kondycjonowane, czyli osocze pochodzące z własnego organizmu. Oba terminy odnoszą się do przetworzonego osocza krwi.

W przypadku terapii PRP lub ACP z wykorzystaniem osocza autologicznego krew poddaje się wirowaniu. Wirówka oddziela osocze od innych składników krwi, w tym czerwonych krwinek. Osocze bogate w płytki krwi zawiera płytki krwi, zwane medycznie trombocytami, i można je na przykład wstrzyknąć do stawu kolanowego.

Osoby poszukujące ortopedycznej terapii własną krwią w przypadku artrozy, dolegliwości stawowych lub urazów sportowych mają prawdopodobnie na myśli zabieg z wykorzystaniem przetworzonego osocza. Terminy „terapia PRP” i „zabieg PRP” odnoszą się w tym przypadku do procedury z wykorzystaniem przetworzonego osocza. Oznaczają one inne podejście niż klasyczna terapia własną krwią stosowana w celu stymulacji układu odpornościowego.

Stwierdzeń dotyczących czynników wzrostu, chrząstki lub efektów regeneracyjnych w tkankach nie można zatem odnosić do niezmodyfikowanej krwi własnej. Dotyczy to również nazw takich jak „platelet rich plasma” (osocze bogatopłytkowe) lub „autologiczne osocze kondycjonowane”.

Wyniki badań dotyczących klasycznej domięśniowej terapii krwią własną są sprzeczne. Ze względu na różnorodność badań w przeglądzie literatury nie udało się wspólnie oszacować skuteczności leczenia. Pięć badań z randomizacją nie wykazało skuteczności; badano między innymi infekcje dróg oddechowych i pokrzywkę.

W przypadku przewlekłej, samoistnej pokrzywki w metaanalizie oceniono osiem badań klinicznych obejmujących łącznie 529 pacjentów, w tym cztery badania randomizowane. Zastrzyki z krwi własnej i surowicy własnej nie wykazały statystycznie istotnej przewagi nad placebo.

W przypadku neurodermitis w niewielkim badaniu nastąpiła poprawa wyników badań skórnych ocenianych przez lekarzy. Natomiast w przypadku dolegliwości ocenianych przez samych pacjentów nie stwierdzono wyraźnej różnicy. Wynik ten wymagałby weryfikacji w większych badaniach.

Również w przypadku przeziębienia nie stwierdzono żadnych korzyści. Po rozpoczęciu leczenia choroba trwała zarówno w przypadku terapii własną krwią, jak i placebo siedem dni. Terapia własną krwią nie skróciła zatem czasu trwania choroby.

Przed zabiegiem należy ustalić, jaką chorobę ma się leczyć i jakiego efektu można realistycznie oczekiwać. Częścią wyjaśnienia są również potencjalne zagrożenia i uznane metody alternatywne. Skórę należy zdezynfekować przed pobraniem krwi i przed wstrzyknięciem.

1. Miejsce nakłucia w żyle ramienia jest dezynfekowane. Należy przy tym przestrzegać czasu działania środka dezynfekującego.
2. Następnie pobiera się krew z żyły.
3. W metodzie klasycznej pobrana krew pozostaje bez obróbki.
4. Następnie krew jest wstrzykiwana z powrotem, na przykład do mięśnia pośladkowego.

Nie jest do tego konieczna operacja. Nie da się ogólnie określić, ile krwi zostanie pobrane i czy wstrzyknięcie będzie bolesne.

W niewielkim badaniu dotyczącym neurodermitis leczenie przeprowadzano raz w tygodniu przez pięć tygodni. Ten protokół badania nie stanowi ogólnego zalecenia.

W badaniu dotyczącym przewlekłej pokrzywki przewidziano cotygodniowe wstrzyknięcia własnej krwi, własnej surowicy lub placebo przez dziesięć tygodni. Również w tym przypadku nie można określić standardowego czasu trwania terapii. Ze względu na niejasną skuteczność nie można wiarygodnie przewidzieć, kiedy pojawi się ewentualny efekt.

Podczas pobierania krwi może pojawić się siniak. W niewielkim badaniu dotyczącym neurodermitis sześć osób po podaniu własnej krwi i siedem po podaniu placebo zgłosiło łagodne, przejściowe zdarzenia niepożądane. Liczby te nie pozwalają na wiarygodne oszacowanie rzadkich skutków ubocznych.

Podczas pobrania i ponownego wstrzyknięcia krwi konieczna jest staranna higiena. Przed każdym nakłuciem należy zdezynfekować skórę. Należy przestrzegać zalecanego czasu działania środka dezynfekującego. Należy zapytać w gabinecie, w jaki sposób organizowane są higieniczne procedury pobrania krwi, jej tymczasowego przechowywania i wstrzyknięcia.

Po pobraniu krwi z żyły należy delikatnie ucisnąć miejsce wkłucia czystym opatrunkiem. Jeśli krwawienie nie ustaje, należy utrzymać ucisk.

Sprawdzone alternatywy zależą od choroby podstawowej. Wybór odpowiedniego leczenia zależy zatem od diagnozy.

Terapie z wykorzystaniem krwi własnej z zakresu medycyny alternatywnej zasadniczo nie są objęte katalogiem świadczeń obowiązkowych ustawowych kas chorych. Osoby ubezpieczone w ramach ubezpieczenia ustawowego muszą zatem pokryć koszty leczenia we własnym zakresie.

W przypadku klasycznych zastrzyków stymulujących układ odpornościowy nie podano ogólnej ceny za jedną sesję. Jako przypadek szczególny serwis IGeL-Monitor podaje zazwyczaj kwotę od 5 do 12 euro za pojedynczy zabieg w przypadku podrażnień ścięgien. Kwoty tej nie można odnosić do innych obszarów zastosowań.

W przypadku prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego zwrot kosztów zależy od warunków umowy. Osoby ubezpieczone prywatnie powinny z wyprzedzeniem przedłożyć kosztorys i wyjaśnić kwestię pokrycia kosztów.

Wybierając gabinet, należy zwrócić uwagę, aby pobranie krwi i późniejsze wstrzyknięcie odbywały się w higienicznych warunkach. Przed każdym nakłuciem należy zdezynfekować skórę, przestrzegając czasu działania środka dezynfekującego.

Podczas pierwszej konsultacji warto zadać następujące pytania:

• Jakich konkretnych korzyści oczekuje Pan/Pani w przypadku mojej choroby?
• Jakie sprawdzone metody leczenia można rozważyć jako alternatywę?
• W jaki sposób pobranie krwi i wstrzyknięcie są przeprowadzane z zachowaniem zasad higieny?
• Jakie są całkowite koszty wszystkich zaplanowanych wizyt?

Specjalistów w dziedzinie terapii własną krwią można znaleźć na końcu tego tekstu.

Czy klasyczne wstrzyknięcie krwi własnej to to samo co PRP lub ACP?

Nie. W przypadku PRP i ACP osocze krwi jest oddzielane poprzez odwirowanie i wstrzykiwane np. do stawu. W przypadku klasycznego wstrzyknięcia krwi własnej oddzielenie to nie ma miejsca.

Dlaczego terapia własną krwią budzi kontrowersje?

Przypuszczalna aktywacja układu odpornościowego nie stanowi dowodu na skuteczność leczenia. Dotychczasowe badania nie pozwalają na sformułowanie ogólnych zaleceń dla osób dotkniętych tą dolegliwością.

Czy terapia własną krwią pomaga w przypadku nawracających przeziębień?

W badaniu kontrolowanym placebo terapia ta nie skróciła czasu trwania przeziębienia.

Jakie skutki uboczne mogą wystąpić?

Podczas pobrania krwi może pojawić się siniak. Obserwowano również łagodne i przejściowe działania niepożądane. Nie można na tej podstawie wiarygodnie określić, jak często występują rzadkie zagrożenia.