Migreną określa się napadowe, pulsujące i okresowo powracające bóle głowy. Zazwyczaj dotyczą one tylko jednej strony głowy. Bez środków przeciwbólowych atak migreny jest prawie nie do zniesienia. Osoby cierpiące na migrenę opisują napadowe bóle głowy, które stopniowo się nasilają.
Dokładna przyczyna nadal pozostaje niejasna.
Lekarze zakładają, że migrena wynika z różnych czynników, takich jak:
- środki spożywcze i używki
- zaburzenia snu
- zmiany temperatury
- punkty spustowe (napięcia mięśniowe)
Obecnie na migrenę cierpi około dziesięć procent populacji, przy czym kobiety są nią dotknięte znacznie częściej niż mężczyźni. Dlatego przez długi czas migrena była uważana za dolegliwość kobiecą. Jednak może ona dotknąć również mężczyzn i dzieci.
W większości przypadków objawy nasilają się w wyniku:
- ruch
- światło oraz
- głośne dźwięki
Dlatego pacjenci najlepiej czują się w cichych, zaciemnionych pomieszczeniach. Przyczyny i objawy są różnorodne, dlatego ataki migreny są trudne do wyleczenia. Zauważalne jest, że coraz więcej dzieci skarży się na silne bóle głowy, dlatego stres zalicza się do głównych przyczyn.
Bóle głowy, a zwłaszcza migrena, mogą mieć duży wpływ na codzienne życie © zinkevych | AdobeStock
Lekarze wciąż intensywnie dyskutują na temat przyczyn migreny. Często na migrenę cierpi kilku członków rodziny.
Dlatego eksperci przypuszczają, że bóle głowy wynikają nie tylko z czynników zewnętrznych, ale także z uwarunkowań genetycznych.
Do najczęstszych przyczyn należą:
- Wahania hormonalne
- Stres
- Brak snu
- Niedobór płynów
- Wrażliwość na zmiany pogody
- Niski poziom cukru we krwi (podczas diet lub nieregularnych posiłków)
- Nadmiar bodźców (hałas, jaskrawe światło)
Bóle głowy mogą jednak wynikać również z napięcia mięśniowego (tzw. punktów spustowych).
Występują one głównie w okolicy karku i szyi.
Również produkty spożywcze i używki sprzyjają ich powstawaniu, takie jak:
- czerwone wino
- ser
- nikotyna
- czekolada
- banany oraz
- owoce cytrusowe
Powodują one zwiększone wydzielanie noradrenaliny, endogennego neuroprzekaźnika, który ma działanie zwężające naczynia krwionośne. Podobny wpływ na organizm ma zaburzenie czynności tarczycy. Zdrowa tarczyca wytwarza hormony T3 i T4, które pobudzają metabolizm.
Jeśli poziom hormonów jest zbyt wysoki lub zbyt niski, mogą wystąpić następujące dolegliwości:
- zmęczenie
- Trudności z koncentracją
- Wyczerpanie
- Zaburzenia snu
- Napady potliwości
- Nerwowość
- Migrena
Naukowcy zakładają ponadto, że występuje zaburzenie poziomu serotoniny. Serotonina jest neuroprzekaźnikiem znanym również jako „hormon szczęścia”. Serotonina poprawia nastrój, a ponadto hormon ten wpływa zarówno na nasz rytm snu, jak i na pracę jelit. Substancja ta jest magazynowana w czerwonych krwinkach (trombocytach).
Podczas ataku migreny w organizmie dochodzi do wzrostu poziomu serotoniny. Stężenie serotoniny jest szczególnie wysokie podczas menstruacji, dlatego kobiety w tym okresie częściej skarżą się na bóle głowy.
Zazwyczaj lekarze dzielą migrenę na cztery fazy.
Faza 1 – faza wstępna (faza prodromalna)
W tej fazie osoby dotknięte migreną często skarżą się na:
- wahania nastroju
- Zwiększoną drażliwość
- częste ziewanie
- trudności z koncentracją lub
- brak apetytu
Faza 2 – faza aury
Na migrenę z aurą cierpi około 10–30 procent pacjentów. Migrena z aurą oznacza, że bólom głowy towarzyszą zaburzenia neurologiczne.
Należą do nich:
- zaburzenia mowy
- Błyski światła
- zaburzenia postrzegania kolorów
- zaburzenia czucia
Faza 3 – faza bólu głowy
W tej fazie pacjenci cierpią na silne bóle głowy, które powoli, ale stale nasilają się.
Oprócz bólu głowy najczęściej występują następujące objawy w okolicy skroni lub czoła (zwykle jednostronnie):
Faza 4 – faza ustępowania objawów
W fazie ustępowania objawy powoli ustępują, jednak osoby dotknięte chorobą czują się rozdrażnione, zmęczone i wyczerpane. Często zdarza się również, że nie mają apetytu.
Terapia polega przede wszystkim na wyeliminowaniu czynników wywołujących ból. Dzięki temu objawy bólowe ulegają złagodzeniu.
Należą do nich:
- Stres oraz
- spożywanie alkoholu, nikotyny, czekolady i owoców cytrusowych
Również ćwiczenia relaksacyjne (relaksacja mięśni, joga) oraz sporty wytrzymałościowe (jogging, nordic walking) mogą pomóc w zmniejszeniu częstotliwości ataków bólu głowy. W przypadku punktów spustowych w okolicy karku pomocne mogą być masaże i rozciąganie.
Większość pacjentów w fazie ostrej jest szczególnie wrażliwa na hałas i światło. Powinni przebywać w zaciemnionym pomieszczeniu. W miarę możliwości należy wyłączyć zakłócające dźwięki (radio, telewizor). Zimne okłady, na przykład na czoło lub kark, mogą pomóc w zmniejszeniu bólu.
W przypadku ataków bólu głowy sprawdzają się leki przeciwmigrenowe, w tym NLPZ (ASK, ibuprofen) i paracetamol. W przypadku ostrej migreny stosuje się tryptany, które pacjent otrzymuje w postaci czopków lub tabletek. Leki te nie są jednak odpowiednie dla kobiet w ciąży oraz osób z nadciśnieniem tętniczym.
Migreny nie da się złagodzić olejkami eterycznymi i ćwiczeniami relaksacyjnymi, tak jak w przypadku napięciowych bólów głowy.
Dlatego w przypadku podejrzenia migreny należy natychmiast zgłosić się do specjalisty. Z dolegliwościami należy udać się do neurologa lub lekarza pierwszego kontaktu posiadającego pogłębioną wiedzę na temat migreny.
Niemieckie Towarzystwo Migreny i Bólów Głowy prowadzi listy adresowe. Znajdziesz tam również specjalistę od migreny w swojej okolicy.
Migrena bez aury jest najczęstszą postacią tej choroby, jednak mogą również występować jej odmiany z tzw. aurą lub objawami neurologicznymi. Do rzadkich form należą rodzinna migrena hemiplegiczna, sporadyczna migrena hemiplegiczna, migrena siatkówkowa, a także migrena z aurą pnia mózgu lub migrena typu podstawnego.
Diagnoza migreny opiera się na typowych dolegliwościach, dodatkowych objawach oraz indywidualnej historii choroby pacjentów. Objawami migreny są często silne bóle głowy, nudności, wrażliwość na światło oraz inne objawy neurologiczne. Przyczyny migreny oraz jej powstawanie są złożone i mogą być pod wpływem czynników genetycznych lub różnych czynników wyzwalających. Przyczyny migreny różnią się w zależności od osoby i obejmują zarówno stres, jak i zmiany hormonalne.
Leczenie migreny obejmuje zarówno terapię ostrą, jak i długoterminową profilaktykę. Szczególnie w przypadku statusu migraenosus lub przewlekłych dolegliwości ważne jest ukierunkowane leczenie migreny. Niemieckie Towarzystwo Neurologiczne zaleca w tym celu wytyczne S1 dotyczące leczenia ataku migreny. Ponadto osoby dotknięte migreną mogą jej zapobiegać, unikając znanych czynników wywołujących i dbając o regularny tryb życia. Również w przypadku migreny w ciąży terapia powinna być dostosowana indywidualnie. Międzynarodowa literatura fachowa, taka jak „of Migraine”, opisuje nowoczesne podejścia do leczenia i profilaktyki tej choroby neurologicznej.
Czym jest migrena?
Migrena to choroba neurologiczna charakteryzująca się nawracającymi bólami głowy i różnorodnymi objawami. Typowe są pulsujące lub tętniące ataki migreny, które często występują jednostronnie. Wiele osób cierpiących na migrenę odczuwa dodatkowo nudności i wymioty, a także towarzyszące objawy neurologiczne.
Co oznacza migrena z aurą?
W przypadku migreny z aurą przed właściwym atakiem pojawiają się objawy neurologiczne, takie jak zaburzenia widzenia, zaburzenia mowy lub zmiany widoczne dla oka. Tak zwana aura może trwać od kilku minut do około godziny. Oprócz typowej aury istnieją rzadkie postacie, takie jak migrena hemiplegiczna lub migrena z aurą pnia mózgu.
Jakie są przyczyny i czynniki wywołujące migrenę?
Przyczyna migreny nie jest w pełni wyjaśniona, jednak ważną rolę odgrywają czynniki genetyczne, czynniki wywołujące i procesy neurologiczne. Przyczynami migreny mogą być stres, brak snu, zmiany hormonalne lub niektóre pokarmy. Również przewlekłe obciążenia mogą zwiększać częstotliwość ataków migreny.
Jak leczy się migrenę?
W leczeniu migreny często stosuje się tryptany, ibuprofen lub inne leki przeciwbólowe. Leczenie napadu migreny i profilaktyka migreny zależą od częstotliwości i nasilenia napadów. W przypadku migreny przewlekłej dodatkowa profilaktyka farmakologiczna może być wskazana w celu zapobiegania migrenie.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza w przypadku migreny?
W przypadku silnych bólów głowy, nietypowych objawów neurologicznych lub nagłej zmiany charakteru ataków migreny należy zgłosić się do lekarza w celu postawienia diagnozy migreny. Szczególnie w przypadku statusu migraenosus, migreny hemiplegicznej lub dolegliwości w czasie ciąży ważne jest przeprowadzenie badań neurologicznych. Należy również zbadać dzieci i młodzież z częstymi bólami głowy.
