Kardiolodzy dziecięcy i informacje na temat kardiologii dziecięcej

Kardiologia dziecięca: specjalizacja zajmująca się chorobami serca u dzieci

Najczęstszą wrodzoną wadą u dzieci jest wada serca. Około jedno na 100 dzieci ma wadę serca.

Choroby serca u dzieci znacznie różnią się od chorób serca u dorosłych, które są zazwyczaj nabyte. Dlatego dzieci potrzebują specjalistycznej opieki medycznej ze strony wykwalifikowanych kardiologów dziecięcych. Współpracują oni ściśle z kardiochirurgami dziecięcymi. Na szczęście obecnie możliwości leczenia są bardzo dobre.

Wrodzone wady serca są najczęstszą wadą wrodzoną. @ ShunTerra /AdobeStock

Kardiologia i kardiologia dziecięca: różne kompetencje

Tylko po pomyślnym ukończeniu specjalizacji lekarz może nazywać się kardiologiem. Nie tylko leczy on choroby serca, ale także informuje o możliwościach profilaktyki.

W przypadku wrodzonych wad serca i chorób serca u dzieci profilaktyka nie odgrywa żadnej roli lub ma jedynie drugorzędne znaczenie.

Kardiolodzy dziecięcy zajmują się chorobami serca u dzieci. Zazwyczaj pracują w centrach kardiologicznych, które specjalizują się w potrzebach małych pacjentów.

Robią wszystko, aby dzieci z wadami serca otrzymały optymalną opiekę. Kardiolodzy dziecięcy prowadzący prywatną praktykę również zapewniają dobrą opiekę ambulatoryjną dla dotkniętych chorobą dzieci.

Kardiologia dziecięca jest odrębną dziedziną pediatrii @ Peakstock /AdobeStock

Czym zajmuje się kardiolog dziecięcy?

Kardiolodzy dziecięcy specjalizują się w kardiologii dziecięcej. Szkolenie to trwa trzy lata i następuje po pięcioletnim szkoleniu specjalizacyjnym z zakresu medycyny dziecięcej i młodzieżowej.

Szkolenie dotyczy metod diagnozowania i leczenia zaburzeń rytmu serca, wrodzonych wad serca i innych chorób serca u dzieci.

Najczęstsze schorzenia, które leczy kardiolog dziecięcy, to wrodzone wady serca, takie jak:

• Wada przegrody międzykomorowej (wada przegrody komór): otwór między dwiema komorami serca
• Ubytek przegrody międzyprzedsionkowej (ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej): otwór między dwoma przedsionkami
• Stenoza płucna (zwężenie zastawki płucnej): zwężenie prawej zastawki serca
• Przetrwały przewód tętniczy (przerywany przewód tętniczy): niezamknięte połączenie między tętnicą płucną a aortą
• Odwrócone położenie aorty
• Niedorozwój lewej lub prawej komory serca
• Zapalenie mięśnia sercowego (miokarditis)
• Zaburzenia rytmu serca

Ubytek przegrody międzykomorowej jest zdecydowanie najczęstszą wadą serca: około 50 procent wrodzonych zmian sercowo-naczyniowych to właśnie ta wada serca. Około 5 na 1000 noworodków rodzi się z tą wadą serca.

Jak przebiega badanie u kardiologa dziecięcego

Całe badanie jest bezbolesne. Podczas szczegółowej rozmowy lekarz odpowiada na wszystkie pytania dotyczące diagnostyki i dalszego postępowania terapeutycznego.

Podczas wywiadu (anamnezy) lekarz zadaje dziecku lub rodzicom pytania dotyczące:

• dolegliwości
• objawach choroby
• przebiegu ciąży oraz
• wcześniejszych wynikach badań

W ramach badania fizykalnego kardiolog dziecięcy zwraca uwagę na ogólne oznaki wady serca oraz inne nieprawidłowości fizyczne.

Należą do nich:

• Niebieskie zabarwienie skóry (sinica)
• zaburzenia wzrostu
• nadmierna potliwość
• trudności z karmieniem
• Znacznie przyspieszony oddech lub inne zaburzenia oddychania jako objawy niewydolności serca
• Wypukłość brzucha lub klatki piersiowej
• Zmiany w żyłach

Szczególnie ważne jest osłuchanie serca dziecka. Również badanie tętna, pomiar ciśnienia krwi oraz określenie nasycenia krwi tlenem dostarczają wskazówek dotyczących chorób serca. EKG jest standardowym badaniem podczas każdej wizyty kardiologicznej u dziecka.

Podczas badania wysiłkowego (ergometrii) lekarz ocenia wydolność fizyczną dziecka pod obciążeniem.

Za pomocą badania ultrasonograficznego serca lekarz ocenia serce, naczynia krwionośne i przepływ krwi. W większości przypadków badanie przeprowadza się zewnętrznie przez klatkę piersiową.

Badanie to jest proste w wykonaniu i trwa od 10 do 15 minut. Ponieważ dziecko musi być przy tym bardzo spokojne, niemowlęta otrzymują butelkę z napojem.

Wielu lekarzy oferuje również filmy, aby odwrócić uwagę dziecka. W niektórych przypadkach lekarze muszą wprowadzić głowicę ultrasonograficzną do przełyku po podaniu środków uspokajających lub znieczulenia.

Badanie ultrasonograficzne nie jest bolesne, a dzieci nie muszą być na czczo @ megaflopp /AdobeStock

W zależności od podejrzewanej diagnozy mogą być konieczne dalsze badania, takie jak badanie elektrofizjologiczne w przypadku podejrzenia zaburzeń rytmu serca.

Jeśli u niemowlęcia z wrodzoną wadą serca konieczne jest badanie cewnikowe serca, odbywa się ono w warunkach operacyjnych i w znieczuleniu. Za pomocą cewnika sercowego można również wykonywać zabiegi terapeutyczne.

Inne metody obrazowania stosowane w określonych przypadkach to:

• zdjęcia rentgenowskie
• rezonans magnetyczny (MR) oraz
• tomografia komputerowa (TK)

Leczenie w kardiologii dziecięcej

Klinika kardiologii dziecięcej oferuje najnowocześniejsze metody diagnostyczne i terapeutyczne.

Leczenie zależy od diagnozy. W przypadku wad wrodzonych stosuje się inne metody leczenia niż w przypadku nabytych chorób serca lub zaburzeń rytmu serca.

Zakres jest szeroki. Dziecko może na przykład potrzebować rozrusznika serca, który lekarze wszczepiają bezpośrednio pod skórę.

Również większe operacje serca są dziś zabiegami rutynowymi. Lekarz prowadzący informuje zainteresowane rodziny w poszczególnych przypadkach, która specjalistyczna klinika jest dla nich odpowiednia.

Ogromny postęp w kardiochirurgii dziecięcej

W dziedzinie operacyjnej terapii serca medycyna poczyniła w ciągu kilku dziesięcioleci ogromne postępy. Początki kardiochirurgii sięgają 1896 roku, kiedy to lekarze zszyli ranę kłutową serca u 22-letniego pacjenta.

Jednak w latach 30. XX wieku nadal prawie niemożliwe było odpowiednie leczenie zdiagnozowanej wady serca. Stopniowo opracowywano pierwsze metody operacyjne w kardiochirurgii dziecięcej.

Zespolenie Blalocka-Taussiga (nazwane na cześć amerykańskiego kardiochirurga Blalocka i kardiolog Helen Brooke Taussig) wykonano po raz pierwszy w 1944 roku. Była to wówczas sensacja.

Dzięki sztucznemu połączeniu naczyń krwionośnych udało się poprawić ukrwienie płuc. Tak zwane „niebieskie dzieci” po raz pierwszy miały szansę na przeżycie. Do dziś ta metoda jest stosowana w zmodernizowanej formie w przypadku niektórych wad serca.

Wada serca u dziecka to ciężar dla całej rodziny

Dzieci i ich rodzice przeżywają diagnozę wady serca jako szok. Również przed i po operacji serca dotknięte tym problemem rodziny są bardzo zestresowane i potrzebują wsparcia psychologicznego.

Dlatego w większości klinik kardiologii dziecięcej zatrudniani są psychologowie, którzy służą rodzinom pomocą jako osoby kontaktowe. Również po zabiegu.