Mide küçültme ameliyatı: Diyetler başarısız olduğunda ve ameliyat son çare olduğunda

Tıbbi olarak aşırı kilo genellikle BMI'ye göre sınıflandırılır. 30 değerinden itibaren obezite (aşırı şişmanlık) denir. Bu hastalık üç ciddiyet derecesine ayrılır. Özellikle II. derece (BMI 35'in üzerinde) ve III. derece (BMI 40'ın üzerinde) obezitede, tip 2 diyabet, hipertansiyon, eklem aşınması ve kardiyovasküler sorunlar gibi eşlik eden hastalık riskinde büyük bir artış görülür.

Birçok hasta için bu durum büyük bir psikolojik yük oluşturur. Genellikle sayısız diyet denemesi, tedavi ve beslenme programı denemişlerdir ve bunların çoğu, hayal kırıklığı yaratan yo-yo etkisiyle sonuçlanmıştır.

Obezite cerrahisi (bariatrik cerrahi), birkaç kilo fazlalık için “kolay bir çıkış yolu” değil, aşırı kilolu kişiler için tıbbi bir önlemdir. Genellikle aşağıdaki durumlarda ameliyat gündeme gelir:

• BMI 40’ın üzerindeyse.

• BMI 35’in üzerindeyse ve halihazırda ciddi eşlik eden hastalıklar (örn. diyabet, uyku apnesi) varsa.

• Konservatif önlemler (beslenme değişikliği, egzersiz, davranış terapisi) en az 6 ila 12 ay boyunca başarısız kalmışsa.

Modern cerrahi, neredeyse her zaman minimal invaziv (“anahtar deliği tekniği” ile) olarak uygulanan çeşitli yöntemler sunmaktadır. Bu, vücuda daha az yük bindirir ve iyileşmeyi hızlandırır.

1. Tüp mide (Sleeve Gastrektomi): Bu işlemde midenin büyük bir kısmı cerrahi olarak çıkarılır. Geriye, hacmi sadece yaklaşık 100–150 ml olan tüp şeklinde bir mide kalır. Bunun iki etkisi vardır: Birincisi, hastalar artık sadece çok küçük porsiyonlar yiyebilir (kısıtlama). İkincisi, açlık hormonu ghrelin'i üreten mide kısmı çıkarılır. Bu sayede açlık hissi belirgin şekilde azalır.

2. Mide baypası (Roux-en-Y baypası): Bu yöntemde de mide önemli ölçüde küçültülür, ancak buna ek olarak sindirim yolu da yeniden yönlendirilir. İnce bağırsağın bir kısmı “atlanır”, böylece vücut gıdalardan daha az besin ve kalori emer (malabsorbsiyon). Bu yöntem, özellikle Tip 2 diyabet ve mide ekşimesi olan hastalarda etkilidir.

3. Mide balonu (ameliyatsız): Geçici bir önlem olarak, mideye yer kaplayarak daha hızlı tokluk hissi veren bir balon yerleştirilebilir. Ancak bu balon birkaç ay sonra çıkarılmalıdır ve daha çok başlangıç aşamasında bir yardımcı olarak uygundur.

Mide küçültme ameliyatı sadece bir araçtır, kendi kendine sonuç veren bir yöntem değildir. Başarı, büyük ölçüde hastaların yaşam tarzlarını ne kadar iyi uyarladıklarına bağlıdır. Küçültülmüş mide sadece çok küçük porsiyonları alabildiğinden, yemek yeme alışkanlıklarının yeniden öğrenilmesi gerekir: yavaş çiğnemek, sık sık küçük öğünler yemek, protein açısından zengin beslenme. Ayrıca, ameliyat sonrası – özellikle bypass ameliyatında – vücut besinlerden bu maddeleri yeterli miktarda alamadığından, hastalar ömür boyu vitamin ve mineral (B12 vitamini, demir, kalsiyum gibi) takviyesi almak zorundadır.

Çoğu durumda, tıbbi gereklilik bir uzman raporu ile kanıtlandığı sürece, yasal sağlık sigortaları masrafları karşılar. Bu, genellikle tüm konservatif yöntemlerin (sözde “multimodal yaklaşım”) tüketildiğinin kanıtlanmasını gerektirir. Uzmanlaşmış obezite merkezleri, bu konuda hastalara genellikle tavsiye ve destek sağlar.

Araştırmalar, bariatrik cerrahinin aşırı obezitede kalıcı kilo kaybı sağlamak ve diyabet gibi eşlik eden hastalıkları çoğu zaman tamamen ortadan kaldırmak için en etkili yöntem olduğunu göstermektedir. Bu yolu seçenler, genellikle sadece sağlığını değil, aynı zamanda yepyeni bir yaşam coşkusunu da geri kazanır.