Nöroloji, sinir sistemi hastalıklarına odaklanır. Bu bilim dalı, sinir sistemimizdeki tüm hastalıkların önlenmesi, teşhisi ve tedavisiyle ilgilenir. Merkezi, periferik ve otonom sinir sistemlerinin yanı sıra, daha geniş anlamda bazı kas hastalıkları da – özellikle nöromüsküler rahatsızlıklar – bu alana dahildir.
Sinir sistemindeki birçok bozukluk, patolojik davranış değişikliklerine de yol açabileceğinden, nöroloji ile psikoloji arasındaki sınır belirsizdir. İç hastalıkları uzmanlık alanlarından biri olan nörolojide ise insanların deneyimleri ve davranışları ele alınmaz; burada beyin ve omurilikten oluşan merkezi sinir sistemi, ayrıca periferik sinirler ve kaslara geçiş noktaları özellikle önemlidir.
Nöroloji uzmanları hangi nörolojik hastalıkları tedavi eder?
Nörologlar öncelikle sinir ve kas aktivitesi alanındaki hastalıkları ve bozuklukları tedavi ederler. Bu bağlamda, dejeneratif süreçlere veya beyinde meydana gelen doğrudan hasarlara bağlı sinir hastalıkları da özel ilgi konusudur. Nörolojide en sık tedavi edilen hastalıklar arasında şunlar yer alır
- inme,
- epilepsi,
- multipl skleroz (MS),
- çeşitli hareket bozuklukları,
- Parkinson hastalığı (“titreme felci”) ve
- yaşam süremizin uzamasıyla birlikte giderek artan demans.
Parkinson hastalığının tipik belirtileri arasında titreme (tremor) yer alır @ Pixel-Shot /AdobeStockNörologlar hangi tanı yöntemlerini kullanır?
Tüm tıbbi teşhis süreçlerinde olduğu gibi, nörolojik muayenede de ilk adım anamnezdir. Bu aşamada nöroloji uzmanı, hasta ile yaptığı görüşmede örneğin şikayetlerin ne zamandan beri devam ettiğini ve tam olarak nerede hissedildiğini belirler. Bu bilgiler, nöroloğa nörolojik hastalığın izini sürmesi için ilk ipuçlarını verir.
Ardından nöroloji uzmanı, motor beceriler, kraniyal sinirler, refleksler ve koordinasyon gibi bazı basit testler yapar.
Ancak bu testlerin ardından bir olası tanı koyduktan sonra, nörolog tanıyı netleştirmek için daha ileri cihazlı inceleme yöntemlerine başvurur. Bu tür incelemeler genellikle nöroloji konusunda uzmanlaşmış kliniklerde yapılır. Orada özellikle
- kan tahlilleri,
- likvör tahlili,
- elektroensefalogram (EEG) veya
- ultrason ve manyetik rezonans tomografisi (MRG)
yapılır.
Nörolog, öncelikle bu yöntemlerle sinir hasarının ne kadar ilerlemiş olduğunu veya örneğin bir inme sonrası görülen işlev kayıpları ve semptomların ne ölçüde kan damarındaki bozukluklardan kaynaklandığını kesin olarak belirler.
Ancak önemli olan, modern cihaz tıbbının hakim olduğu bu çağda bile fizik muayene ve bulguların değerlendirilmesinin hâlâ en öncelikli yer tutmasıdır. Cihazlara dayalı yöntemler yalnızca bulguları doğrulamak veya klinik hipotezleri test etmek amacıyla kullanılır.
Nöroloji uzmanlarının hizmet yelpazesi nasıldır?
Hastalığın türüne bağlı olarak, nöroloji uzmanları semptomları hafifletmek için çok çeşitli yöntem ve tekniklere başvururlar.
Nörologlar, sinir sistemini yeniden doğru ritmine kavuşturmak ve semptomların büyük ölçüde ortadan kalktığı bir işleyişe geri döndürmek için, diğer yöntemlerin yanı sıra derin beyin stimülasyonunu da kullanırlar.
Bunun yanı sıra, özellikle son on yılda, nöroimmünoloji, nörotravmatoloji ve nöroonkoloji gibi alanlarda nörolojik bozuklukların tedavisinde şimdiden büyük ilerlemeler sağlayan yeni görev alanları da eklenmiştir.
Ancak bu tür görevler, neredeyse tamamen Almanya genelindeki sayısız uzman nöroloji kliniğinde görev yapan nöroloji uzmanları tarafından yerine getirilmektedir.
Derin beyin stimülasyonunda (DBS) sinir hücrelerine elektriksel uyarılar gönderilir @ Teeradej /AdobeStock
Nöroloji uzmanlarının nitelikleri nelerdir?
Almanya’da nörologlar, iç hastalıkları alanında uzmanlık eğitimi alırlar ve bu eğitim kapsamında nöroloji üzerine uzmanlaşırlar.
Tıp yazarı hakkında