Nöropatik ağrılar genellikle sinir sistemindeki bir hasar veya işlev bozukluğunun doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkar. Nöropatik ağrı sıklıkla batıcı, ani veya yakıcı olarak tanımlanır ve kronik bir seyir izleyebilir. Nedenleri arasında diyabet, polinöropati, zona, kemoterapi veya merkezi sinir sistemi hastalıkları sayılabilir. Nöropatik ağrının tipik belirtileri arasında allodini, nevralji veya aslında zararsız uyaranlara karşı ağrılı tepkiler yer alır.
Tanı, nörolojik muayene yöntemleri, MRG, BT veya nöropatik ağrıyı saptamaya yönelik görüntüleme yöntemleri ile konur. Nöropatik ağrının tedavisinde gabapentin, pregabalin, amitriptilin veya lidokain gibi ilaçlar kullanılır. Buna ek olarak fizyoterapi, sinir stimülasyonu veya ilaçlarla uyumlu tedaviler şiddetli ağrıları hafifletmeye yardımcı olur. Sinir hasarlarını ve kronik ağrıları önlemek için nöropatik ağrıların erken teşhisi özellikle önemlidir.
Sinir ağrılarının nedenleri
Nöropatik ağrılar, periferik veya merkezi sinir yapılarındaki sinir hasarları nedeniyle ortaya çıkar. Bunun nedeni olarak birçok faktör söz konusu olabilir.
Sık görülen nedenler şunlardır:
- Yaralanmalar sonucu sinir hasarları (ameliyatlar veya bel fıtığı)
- Zona kaynaklı enfeksiyonlar
- Yeterince kontrol altına alınamayan diyabet
- Kemoterapi
- Multipl skleroz
- İnme
Sinir hücreleri © ktsdesign / Fotolia
Sinir ağrısının karakteristik belirtileri nelerdir?
Nöropatik ağrılar tipik olarak cilt duyusundaki bozukluklarla birlikte görülür.
Sinir ağrısı çeken hastalar, sıcaklık, soğukluk ve basınç gibi dış uyaranlara aşırı duyarlılık veya duyu azalması (uyuşma hissi) ile tepki verirler. Buna ek olarak, yanma hissi ve aniden ortaya çıkan yüksek yoğunluklu ağrı atakları da görülür.
Sinir ağrısı @ vectorfusionart / Fotolia
Sinir ağrısının teşhisi
İlk olarak doktorla görüşme (anamnez) yapılır. Bu görüşmede doktor ve hasta, hastanın tıbbi geçmişini, ağrının ortaya çıkışını ve ağrının niteliğini ve şeklini netleştirir.
Ardından, doktorun cilt duyarlılığını kontrol ettiği nörolojik muayene yapılır. Sinir iletim hızının ölçülmesi gibi tanısal yöntemler sayesinde doktor, sinir hasarlarını tespit edebilir.
Sinir hasarlarını görselleştirmek için bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans tomografi (MRG) gibi görüntüleme yöntemleri de sıklıkla kullanılır.
Nöropatik ağrıların tedavisi
Nöropatik ağrıların tedavisi genellikle uzun sürer ve zordur. Ağrının tamamen ortadan kalkması nadiren mümkündür.
Ağrı uzmanı, başından itibaren hasta ile birlikte gerçekçi tedavi hedefleri belirlemelidir.
Alman Ağrı Derneği (DGS), bu hedefleri şu şekilde tanımlamaktadır:
- Ağrının %30-50'den fazla azalması
- Uyku kalitesinde iyileşme
- Yaşam kalitesinde iyileşme
- Sosyal aktivitelerin ve ilişkilerin sürdürülmesi
- Çalışma yeteneğinin korunması
Nöropatik ağrılarda ağrı tedavisinin merkezinde ilaçlı ağrı tedavisi yer alır. Doğru ilacı bulmak için, doktor ve hasta arasında sabırla en uygun ilaç kombinasyonunun denenmesi gerekir.
Nöropatik ağrılar her hastada farklılık gösterdiğinden, tedaviye yönelik tek bir standart reçete yoktur.
Buna ek olarak, ağrıyı azaltmak için alternatif yöntemler de kullanılabilir, örneğin:
- Sinir blokajları
- İnfiltrasyonlar
- Elektriksel sinir stimülasyonu
- Fiziksel tedaviler
- Ergoterapi ve
- Psikoterapi
Aşağıdaki videoda bir tedavi seçeneği gösterilmektedir:
Sinir ağrılarının kronikleşmesini önlemek
Modern ağrı araştırmaları, her akut ağrının kronik ağrıya dönüşebileceğini varsaymaktadır.
Bu nedenle, uygun bir ağrı tedavisi mümkün olduğunca erken ve gerektiği kadar yoğun bir şekilde başlatılmalıdır. “Dayan” gibi sözler ağrı hastasına hiçbir fayda sağlamaz ve onu daha da baskı altına alır.
Doktorlar ayrıca hastanın gereksiz ilaçlar almak zorunda kalacağına dair endişesini de gidermelidir.
Ağrı tedavisi ancak erken başlandığında ağrının kronikleşmesi önlenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Nöropatik ağrılar nedir?
Nöropatik ağrılar, somatosensoriyel sinir sistemindeki bir hasar veya hastalığın doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkar. Nöropatik ağrı, periferik veya merkezi bölgeleri etkiler ve nosiseptif ağrılardan belirgin şekilde farklıdır. Tipik sinir ağrıları genellikle batıcı, yakıcı veya şimşek gibi bir ağrı olarak tanımlanır.
Nöropatik ağrıların nedenleri nelerdir?
Nöropatik ağrılar sıklıkla diyabet, polinöropati, kemoterapi, zona veya omurilik yaralanmaları sonucu oluşan sinir hasarından kaynaklanır. Ayrıca tümör hastalıkları, iltihaplanma veya merkezi sinir sistemindeki bir lezyon da nöropatik ağrılara neden olabilir. Özellikle merkezi nöropatik ağrılar, beyin veya omurilik hasarlarının ardından ortaya çıkar.
Nöropatik ağrının teşhisi nasıl konur?
Nöropatik ağrının teşhisi, klinik muayene yöntemleri, MRG, BT ve özel tanı yöntemleri yardımıyla nörolojik olarak konur. Nöropatik ağrının saptanmasında allodini veya nevralji gibi tipik semptomlar önemlidir. Buna ek olarak, görüntüleme yöntemleri sinir sistemindeki veya omurilikteki değişiklikleri ortaya çıkarmaya yardımcı olur.
Nöropatik ağrılarda hangi ilaçlar yardımcı olur?
Nöropatik ağrıların tedavisinde sıklıkla gabapentin ve pregabalin kullanılır. Ayrıca amitriptilin, antidepresanlar, karbamazepin, lidokain yamaları veya opioidler de ağrı sendromuna bağlı olarak faydalı olabilir. Ağrı Derneği’ne göre, bu ilaçlardan bazıları kronik nöropatik ağrılarda ilk tercih edilen ilaçlar olarak kabul edilmektedir.
Nöropatik ağrılarda hangi tedaviler vardır?
Nöropatik ağrı tedavisi, ilaçlarla desteklenen yöntemleri, fizyoterapiyi ve sinir stimülasyonunu içerir. Nöropatik ağrılarda, ağrıyı hafifletmeye ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik kombine yaklaşımlar özellikle etkilidir. Amputasyon sonrası veya artık mevcut olmayan vücut bölgesinde nöropatik ağrı yaşayan hastalarda, kronik ağrının tedavisi için özel yöntemler uygulanır.
Yazıyı paylaş