Απόρριψη της πρότασης για την παχυσαρκία – είναι επικίνδυνες οι βαριατρικές επεμβάσεις στο εξωτερικό; Συνέντευξη με τον ειδικό Χρίστο Νικολάεφ Κόλεφ

Ο Χρίστο Νικολάεφ Κόλεφ είναι ένας εξαιρετικά καταρτισμένος ειδικός στη Γενική Χειρουργική, με σαφή εξειδίκευση στη βαριατρική χειρουργική. Στο ιδιωτικό του ιατρείο «Adipositas Chirurgie Westend» στη Φρανκφούρτη του Μάιν, συνοδεύει άτομα με σοβαρό υπερβολικό βάρος στην πορεία τους προς καλύτερη υγεία, ποιότητα ζωής και αυτοδιάθεση. Με πάνω από 300 επιτυχημένες επεμβάσεις για την παχυσαρκία, καθώς και περισσότερες από 600 ενδοσκοπικές γαστροσκοπίες, συμπεριλαμβανομένης της τοποθέτησης γαστρικών μπαλονιών, ο Χρίστο Κόλεφ συγκαταλέγεται στους ιδιαίτερα έμπειρους και καταρτισμένους ειδικούς του κλάδου του.

Το φάσμα των υπηρεσιών του περιλαμβάνει σύγχρονες τεχνικές όπως η γαστρική μανικετομή, το μίνι γαστρικό bypass καθώς και το γαστρικό bypass τύπου Roux-en-Y. Ο Χρίστο Κόλεφ πραγματοποιεί επίσης πολύπλοκες επεμβάσεις μετατροπής – για παράδειγμα μετά από προηγούμενες επεμβάσεις γαστρικής μανικιού ή παράκαμψης – με μεγάλη ακρίβεια και χρησιμοποιώντας ήπιες, ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές. Κατά τη διαδικασία αυτή ακολουθεί πάντα μια ολιστική προσέγγιση, βασισμένη στις πιο πρόσφατες επιστημονικές γνώσεις. Στόχος της εργασίας του δεν είναι μόνο η μείωση του σωματικού βάρους, αλλά κυρίως η ανακούφιση από τις συναφείς συνοδές παθήσεις, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση ή οι πόνοι στις αρθρώσεις – και, έτσι, η βιώσιμη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών του.

Ο Χρίστο Κόλεφ αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην προσωπική και σεβαστή φροντίδα. Από την πρώτη συμβουλευτική συνάντηση, μέσω της χειρουργικής επέμβασης, έως και τη μακροπρόθεσμη μετεγχειρητική παρακολούθηση, στέκεται στο πλευρό των ασθενών του με μεγάλη ενσυναίσθηση και επαγγελματική επιμέλεια. Κάθε θεραπεία προσαρμόζεται εξατομικευμένα στις υγειονομικές συνθήκες και τις επιθυμίες των ασθενών. Η πρόσθετη πιστοποίησή του ως υπεύθυνου υγιεινής υπογραμμίζει επίσης τη δέσμευσή του για τα υψηλότερα πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας στη χειρουργική περίθαλψη. Όσοι σκέφτονται να υποβληθούν σε βαριατρική επέμβαση ή αναζητούν αξιόπιστη ιατρική υποστήριξη σε περίπτωση απόρριψης από την ασφαλιστική εταιρεία, θα βρουν στον Χρίστο Κόλεφ έναν ικανό και έμπειρο συνεργάτη.

Μέσω της ιστοσελίδας www.adipositas-chirurgie-westend.de μπορείτε να κλείσετε εύκολα ένα δωρεάν ραντεβού για συμβουλευτική – το πρώτο βήμα προς μια πιο ελαφριά και υγιή ζωή. Ωστόσο, η υποβολή αίτησης για βαριατρική επέμβαση στην ασφαλιστική εταιρεία αποδεικνύεται συχνά προβληματική, καθώς η επέμβαση, παρά την αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητά της, θεωρείται στη Γερμανία ως έσχατη λύση – δηλαδή εγκρίνεται μόνο όταν έχουν εξαντληθεί όλα τα άλλα συντηρητικά μέτρα. Ορισμένοι ασθενείς αναζητούν τότε τη λύση στο εξωτερικό και υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση εκεί.

Γιατί αυτό μπορεί να είναι προβληματικό, έμαθε η συντακτική ομάδα του Leading Medicine Guide σε μια συζήτηση με τον ειδικό στην παχυσαρκία Χρίστο Κόλεφ.

Η παχυσαρκία, που στην καθομιλουμένη ονομάζεται επίσης σοβαρό υπερβολικό βάρος, έχει από καιρό καταστεί μία από τις πιο επείγουσες προκλήσεις για την υγεία της εποχής μας. Δεν επηρεάζει μόνο την εξωτερική εμφάνιση, αλλά αποτελεί πάνω απ’ όλα μια χρόνια ασθένεια με εκτεταμένες συνέπειες για ολόκληρο τον οργανισμό. Τα άτομα με παθολογικό υπερβολικό βάρος διατρέχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, διαβήτη τύπου 2, αρθρώσεων, ορισμένων μορφών καρκίνου, καθώς και ψυχικών προβλημάτων όπως η κατάθλιψη ή ο κοινωνικός αποκλεισμός.

Οι αιτίες της παχυσαρκίας είναι πολύπλοκες και κυμαίνονται από γενετικές και ορμονικές επιδράσεις, διαταραχές του μεταβολισμού, έως συναισθηματικές διατροφικές συνήθειες και έναν ανθυγιεινό τρόπο ζωής. Ενώ τα συντηρητικά μέτρα, όπως οι δίαιτες, η σωματική άσκηση και η συμπεριφορική θεραπεία, σε πολλές περιπτώσεις δεν επιτυγχάνουν μόνιμη απώλεια βάρους, η βαριατρική χειρουργική – δηλαδή οι χειρουργικές επεμβάσεις για τη μείωση του στομάχου ή την παράκαμψη του πεπτικού σωλήνα – προσφέρει αποδεδειγμένα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Στη Γερμανία, ωστόσο, η πρόσβαση σε τέτοιες επεμβάσεις ρυθμίζεται αυστηρά: όποιος επιθυμεί να υποβληθεί σε βαριατρική επέμβαση πρέπει πρώτα να υποβάλει αίτηση έγκρισης στο ταμείο υγείας. 

Προτού εγκριθεί μια βαριατρική επέμβαση στη Γερμανία από το ταμείο υγείας, οι ασθενείς πρέπει να αποδείξουν ότι διάφορα συντηρητικά μέτρα παρέμειναν ανεπιτυχή για μεγάλο χρονικό διάστημα. 

«Το θέμα της χειρουργικής επέμβασης για την παχυσαρκία είναι ιδιαίτερα επίκαιρο αυτή τη στιγμή, μεταξύ άλλων επειδή όλο και περισσότεροι ασθενείς ταξιδεύουν στο εξωτερικό για βαριατρικές επεμβάσεις. Στη Γερμανία, η πρόσβαση σε μια τέτοια επέμβαση ρυθμίζεται σαφώς και εξαρτάται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα δομημένο σχέδιο σταδίων, το οποίο προβλέπει αρχικά συντηρητικά μέτρα, προτού μια επέμβαση μπορέσει να εγκριθεί από το ταμείο υγείας. Κεντρικό στοιχείο αυτής της διαδικασίας είναι η λεγόμενη πολυτροπική προσέγγιση (MMK), η οποία πρέπει κανόνως να εφαρμοστεί σε χρονικό διάστημα έξι έως δώδεκα μηνών.

Στόχος είναι η επίτευξη μιας βιώσιμης αλλαγής στον τρόπο ζωής. Η MMK περιλαμβάνει διατροφική θεραπεία, η οποία πραγματοποιείται από εξειδικευμένο προσωπικό και έχει ως στόχο μια δομημένη αλλαγή διατροφικών συνηθειών, κινησιοθεραπεία, η οποία τεκμηριώνεται από φυσιοθεραπευτές ή επιστήμονες του αθλητισμού, καθώς και, ενδεχομένως, συμπεριφορική θεραπεία και ψυχολογική υποστήριξη. «Αυτά τα μέτρα δεν πρέπει απλώς να ολοκληρωθούν, αλλά και να τεκμηριωθούν πλήρως – συμπεριλαμβανομένων αποδεικτικών στοιχείων, σφραγίδων και υπογραφών – ώστε η ασφαλιστική εταιρεία να μπορεί να εξετάσει την αίτηση», εξηγεί ο Χρίστο Κόλεφ στην αρχή της συζήτησής μας. 

---

Σύμφωνα με τις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες (π.χ. την κατευθυντήρια οδηγία S3 για τη χειρουργική επέμβαση παχυσαρκίας), η πολυτροπική προσέγγιση (MMK) είναι κατά κανόνα υποχρεωτική πριν από κάθε βαριατρική επέμβαση, ακόμη και:

• σε περίπτωση ΔΜΣ ≥ 40 kg/m² (παχυσαρκία βαθμού III) ή
• όταν ο ΔΜΣ είναι ≥ 35 kg/m² με σοβαρές συνοδές παθήσεις (π.χ. διαβήτη τύπου 2, άπνοια ύπνου).

---

Εξαίρεση από την MMK είναι δυνατή μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις, για παράδειγμα όταν υπάρχει απειλητική για τη ζωή ασθένεια ή όταν ο ασθενής έχει αποδεδειγμένα εξαντλήσει ήδη χωρίς αποτέλεσμα όλα τα συντηρητικά μέτρα και αυτά δεν μπορούν να εφαρμοστούν εκ νέου στο πλαίσιο της MMK – αλλά αυτές είναι αποφάσεις που λαμβάνονται κατά περίπτωση.

Η βαριατρική χειρουργική επέμβαση ενδείκνυται ιατρικά, κατά κανόνα, όταν ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) υπερβαίνει τα 40 kg/m², που αντιστοιχεί σε παχυσαρκία βαθμού III. Ακόμη και με ΔΜΣ από 35 kg/m² και άνω, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο χειρουργικής επέμβασης, εφόσον υπάρχουν σοβαρές συνοδές παθήσεις – όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 ή η αποφρακτική άπνοια ύπνου, οι οποίες έχουν αποδειχθεί με σαφήνεια μέσω εργαστηριακών εξετάσεων ύπνου καθώς και διαγνωστικής αξιολόγησης από ειδικό ιατρό.

Και στις δύο περιπτώσεις, ωστόσο, πριν από τη χειρουργική επέμβαση απαιτείται κατ’ αρχήν η εφαρμογή ενός συντηρητικού πολυτροπικού θεραπευτικού σχεδίου (MMK). Αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, διατροφική, κινητική και συμπεριφορική θεραπεία για ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα. Μόνο σε αιτιολογημένες εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να παραλειφθεί το MMK, για παράδειγμα όταν υπάρχει αντένδειξη για τη συντηρητική θεραπεία ή όταν υπάρχει επείγουσα ένδειξη για χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, κατά κανόνα, η προσπάθεια συντηρητικής θεραπείας είναι υποχρεωτική.

«Ένα άλλο θέμα είναι η χρήση φαρμακευτικών εναλλακτικών λύσεων, όπως οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 (για παράδειγμα το Wegovy®). Αυτά καλύπτονται επί του παρόντος από τα ταμεία υγείας μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως για παράδειγμα σε διαβητικούς. Για άλλους ασθενείς με ΔΜΣ μεταξύ περίπου 30 και 39, αυτή η θεραπεία αποτελεί επιλογή, αλλά αποκλειστικά ως υπηρεσία που καλύπτεται από τον ίδιο τον ασθενή.

Και σε αυτή την περίπτωση ισχύει: Μόνο εάν δεν παρατηρηθεί βελτίωση παρά τα μέτρα αυτά, μια αίτηση για χειρουργική επέμβαση μπορεί να έχει προοπτικές επιτυχίας. Το επιχείρημα ότι η χειρουργική επέμβαση θα πρέπει να επιτρέπεται νωρίτερα είναι απολύτως κατανοητό από ιατρική άποψη, καθώς το σοβαρό υπερβολικό βάρος συνδέεται άμεσα με πολυάριθμες επιπλοκές όπως η υπέρταση, τα προβλήματα στις αρθρώσεις, η λιπώδης ηπατίτιδα, ο διαβήτης ή ακόμη και η μειωμένη προσδοκία ζωής.

Μελέτες δείχνουν ότι το προσδόκιμο ζωής σε περιπτώσεις μακροχρόνιας παχυσαρκίας μπορεί να μειωθεί έως και δέκα χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, στη Γερμανία η χειρουργική επέμβαση εξακολουθεί να θεωρείται «Ultima Ratio», δηλαδή ως έσχατη λύση, μεταξύ άλλων και λόγω του υψηλού κόστους που συνεπάγεται. «Γι’ αυτό οι ασφαλιστικές εταιρείες δίνουν μεγάλη σημασία στο να έχουν εξαντληθεί προηγουμένως όλες οι μη επεμβατικές και οικονομικότερες επιλογές», διευκρινίζει ο Χρίστο Κόλεφ και προσθέτει: 

«Στην πράξη, οι απαιτήσεις των διαφόρων ασφαλιστικών ταμείων μπορεί να διαφέρουν ως προς τις λεπτομέρειες. Παρότι οι ιατρικές κατευθυντήριες οδηγίες είναι σε μεγάλο βαθμό ενιαίες, όπως αυτές της Γερμανικής Εταιρείας Παχυσαρκίας ή της Γερμανικής Εταιρείας Γενικής και Σπλαχνικής Χειρουργικής, οι ασφαλιστικές εταιρείες μπορούν, για παράδειγμα, να θέτουν διαφορετικές απαιτήσεις όσον αφορά τη διάρκεια του πολυτροπικού σχεδίου ή το επίπεδο λεπτομέρειας της τεκμηρίωσης.

Ορισμένες απαιτούν δώδεκα μήνες αντί για έξι, ενώ άλλες ζητούν πολύ ακριβείς πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο της θεραπείας, τη συχνότητα των συμβουλευτικών συναντήσεων ή τα αποδεικτικά στοιχεία άσκησης. Στη διαδικασία έγκρισης, επίσης, η Ιατρική Υπηρεσία διαδραματίζει κεντρικό ρόλο. Αυτή συντάσσει, με βάση όλα τα υποβληθέντα έγγραφα, μια ανεξάρτητη έκθεση, στην οποία εξετάζονται η ιατρική αναγκαιότητα, τα αποτελέσματα του πολυτροπικού προγράμματος καθώς και η ψυχολογική έκθεση. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στο κατά πόσον ο ασθενής είναι παρακινημένος και «συμμορφούμενος», δηλαδή έτοιμος και ικανός να δεχτεί τις απαραίτητες μακροπρόθεσμες αλλαγές συμπεριφοράς. Αξιολογούνται επίσης πιθανές αντενδείξεις για την επέμβαση». 

Το γερμανικό σύστημα υγείας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αρχή της αναλογικότητας: οι επεμβατικές μέθοδοι πρέπει να εφαρμόζονται μόνο όταν οι θεραπείες χαμηλότερου κινδύνου δεν έχουν αποφέρει αποτελέσματα. Επίσης, εξακολουθεί να υπάρχει μια ορισμένη επιφυλακτικότητα έναντι της χειρουργικής θεραπείας της παχυσαρκίας, η οποία οφείλεται εν μέρει σε ξεπερασμένες αντιλήψεις σχετικά με την «έλλειψη πειθαρχίας» σε περιπτώσεις υπερβολικού βάρους, αλλά εν μέρει και στην προσπάθεια για οικονομική αποδοτικότητα στο σύστημα υγείας. Η πρόσβαση στη βαριατρική χειρουργική παραμένει, επομένως, μια προσεκτικά ρυθμιζόμενη διαδικασία, στην οποία το μακροπρόθεσμο όφελος και η ατομική καταλληλότητα του ασθενούς βρίσκονται στο επίκεντρο. 

Οι βαριατρικές επεμβάσεις στο εξωτερικό χωρίς επαρκή προετοιμασία και μετεγχειρητική φροντίδα ενδέχεται να ενέχουν υψηλό κίνδυνο ανεπιθύμητων επιπλοκών και μακροπρόθεσμων προβλημάτων υγείας. Ο προσεκτικός σχεδιασμός, η ολοκληρωμένη ενημέρωση και ένα δομημένο πρόγραμμα μετεγχειρητικής φροντίδας είναι απαραίτητα για τη διασφάλιση της επιτυχίας της θεραπείας και τη βιώσιμη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Για τον λόγο αυτό, στη Γερμανία δίνεται μεγάλη έμφαση στη διεπιστημονική φροντίδα, η οποία λαμβάνει συστηματικά υπόψη αυτές τις πτυχές. 

«Ας υποθέσουμε ότι ένας ασθενής έχει ΔΜΣ 30, δεν παρουσιάζει συνοδά νοσήματα και η αίτηση για βαριατρική επέμβαση απορρίπτεται. Ο ασθενής, όμως, δεν θέλει να περιμένει πολύ και αποφασίζει αντ’ αυτού να ταξιδέψει στην Τουρκία για να υποβληθεί εκεί σε γαστρική μπαλαντονομή. Τα έξοδα αυτά θα πρέπει συνήθως να τα καλύψει ο ίδιος ο ασθενής, καθώς τα γερμανικά ταμεία υγείας δεν καλύπτουν τέτοιες θεραπείες στο εξωτερικό.

Τέτοιες περιπτώσεις συμβαίνουν πράγματι και συνήθως χρηματοδοτούνται από τους ίδιους τους ασθενείς. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μου, το κόστος των χειρουργικών επεμβάσεων στο εξωτερικό είναι σημαντικά χαμηλότερο από τις τιμές στη Γερμανία, συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 3.000,00 και 6.000,00 ευρώ. Αυτό φυσικά εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ποιότητα και την ασφάλεια αυτών των επεμβάσεων, καθώς στη Γερμανία το κόστος των υλικών, των εργαλείων και των αναλώσιμων είναι πολύ υψηλό, κάτι που αντανακλάται και στην υψηλή ποιότητα της θεραπείας.

Στο εξωτερικό, η ποιότητα των κλινικών παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις. Υπάρχουν σίγουρα κλινικές και χειρουργοί υψηλής ειδίκευσης, αλλά και άλλοι που δεν πληρούν τα γερμανικά πρότυπα. Είναι σημαντικό η κλινική και ο χειρουργός να διαθέτουν διεθνή πιστοποίηση και να ειδικεύονται στη συγκεκριμένη χειρουργική μέθοδο. Η εμπειρία στη συγκεκριμένη τεχνική είναι επίσης καθοριστική. Τα πρότυπα υγιεινής μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από κλινική σε κλινική, και η ανεπαρκής υγιεινή αυξάνει τον κίνδυνο λοιμώξεων και σοβαρών επιπλοκών μετά την επέμβαση.

Ένα μεγάλο πρόβλημα στις χειρουργικές επεμβάσεις στο εξωτερικό είναι η μετεγχειρητική φροντίδα. Οι ασθενείς συχνά παίρνουν εξιτήριο λίγες μόνο ημέρες μετά την επέμβαση και επιστρέφουν στη Γερμανία. Λόγω των γλωσσικών φραγμών, μπορεί να προκύψουν παρεξηγήσεις κατά την ενημέρωση ή τις μετεγχειρητικές οδηγίες, κάτι που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των ασθενών. Πολλοί ασθενείς επίσης δεν κατανοούν ακριβώς ποια μετεγχειρητική φροντίδα είναι απαραίτητη. Η μετεγχειρητική φροντίδα είναι όμως καθοριστικής σημασίας, καθώς η έλλειψή της μπορεί να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμες ιατρικές επιπλοκές.

Έτσι, οι ασθενείς μετά από μια βαριατρική επέμβαση χρειάζονται οπωσδήποτε δια βίου ιατρική φροντίδα, διατροφική συμβουλευτική και συχνά ψυχολογική υποστήριξη. Ορισμένοι ασθενείς πιστεύουν λανθασμένα ότι μετά την επέμβαση δεν απαιτούνται περαιτέρω μέτρα, αλλά απλώς θα χάσουν βάρος και όλα θα πάνε καλά. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει. «Λόγω των επεμβάσεων, εμφανίζονται συχνά συμπτώματα ανεπάρκειας, για παράδειγμα σε βιταμίνες ή σίδηρο, τα οποία πρέπει να αντισταθμιστούν προσεκτικά για να αποφευχθούν επακόλουθες βλάβες», επισημαίνει ο Χρίστο Κόλεφ. 

Για τους Γερμανούς γιατρούς, η αντιμετώπιση επιπλοκών μετά από βαριατρικές επεμβάσεις στο εξωτερικό αποτελεί σημαντική πρόκληση, ιδίως όταν η ιατρική τεκμηρίωση είναι ελλιπής ή ανεπαρκής. Αυτό όχι μόνο δυσχεραίνει την εκτίμηση της αιτίας των επιπλοκών, αλλά μπορεί επίσης να οδηγήσει σε καθυστέρηση ή και σε πλήρη παράλειψη της αναγνώρισης των απαραίτητων θεραπευτικών μέτρων. 

«Πολλοί ασθενείς, στην πραγματικότητα, δεν γνωρίζουν ακριβώς ποια επέμβαση υποβλήθηκαν στο εξωτερικό. Μερικοί αναφέρουν απλώς ότι υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση στο στομάχι ή σε μείωση του στομάχου. Ωστόσο, υπάρχουν διάφορες τεχνικές: η γαστρική σωληνοποίηση είναι διαφορετική από, για παράδειγμα, τη παράκαμψη τύπου Ωμέγα-Λουπ, στην οποία το λεπτό έντερο συνδέεται επίσης με το στομάχι και το πεπτικό σύστημα αναδιαμορφώνεται πλήρως.

Επίσης, η παράκαμψη Roux-en-Y είναι μια πολύπλοκη χειρουργική επέμβαση, κατά την οποία δύο εντερικές βρόχοι συνδέονται μεταξύ τους με διαφορετικό τρόπο – ο ένας στη βάση του στομάχου και ο άλλος μεταξύ δύο εντερικών τμημάτων. Επομένως, όταν ένας ασθενής δηλώνει απλώς ότι «υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στο στομάχι» ή ότι έκανε «μείωση του στομάχου», είναι πολύ δύσκολο για εμάς, χωρίς ακριβείς χειρουργικές εκθέσεις, να προσδιορίσουμε ποια ακριβώς τεχνική εφαρμόστηκε. Συχνά, αυτές οι εκθέσεις είτε δεν υπάρχουν καθόλου είτε είναι γραμμένες σε ξένη γλώσσα που δεν κατανοούμε εύκολα. Παρ’ όλα αυτά, εδώ στη Γερμανία πρέπει να αντιμετωπίσουμε και να επιλύσουμε τις επιπλοκές που προκύπτουν. «Από νομική άποψη, είμαστε υποχρεωμένοι να παρέχουμε την καλύτερη δυνατή φροντίδα στον ασθενή, ακόμη και αν δεν έχουμε πραγματοποιήσει εμείς οι ίδιοι την αρχική χειρουργική επέμβαση», αναφέρει ο Χρίστο Κόλεφ και περιγράφει τις πιο συχνές προκλήσεις: 

«Η συχνότερη επιπλοκή σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση γαστρικού σωλήνα στο εξωτερικό είναι η διαρροή της σειράς ραφών. Πρόκειται για σοβαρή επιπλοκή και αποτελεί επείγουσα κατάσταση που πρέπει να αντιμετωπιστεί αμέσως. Οι ασθενείς συχνά προσέρχονται σε εμάς με περιτονίτιδα και έντονους πόνους. Σε τέτοιες περιπτώσεις, συχνά απαιτούνται επαναληπτικές χειρουργικές επεμβάσεις, κατά τις οποίες η κοιλιακή κοιλότητα πλένεται και καθαρίζεται διεξοδικά. Επιπλέον, πραγματοποιείται περαιτέρω θεραπεία, κατά την οποία τοποθετείται ένα ειδικό στεντ στο στομάχι, προκειμένου να γεφυρωθεί το σημείο της διαρροής. Αυτό το στεντ παραμένει συνήθως για έξι εβδομάδες, έως ότου επουλωθεί το σημείο.

Υπάρχουν, ωστόσο, και περιπτώσεις στις οποίες η επούλωση δεν ολοκληρώνεται πλήρως. Τότε πρέπει να ακολουθηθεί περαιτέρω θεραπεία, κατά την οποία εισάγεται ενδοσκοπικά ένας ειδικός σπόγγος σε μια κοιλότητα που έχει δημιουργηθεί και στην οποία βρίσκεται η φλεγμονή. Αυτό το σφουγγάρι είναι πολύ ακριβό και πρέπει να αντικαθίσταται κάθε τρεις ημέρες – δηλαδή Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή – για περίπου δύο έως τρεις εβδομάδες, έως ότου ολοκληρωθεί η επούλωση. Αυτή η θεραπεία είναι πολύ δαπανηρή και αποτελεί μεγάλο βάρος για τα ταμεία υγείας». 

Όταν οι ασθενείς αποφασίζουν να υποβληθούν σε βαριατρική επέμβαση στο εξωτερικό, η οποία δεν έχει εγκριθεί στη Γερμανία, μπορεί να προκύψουν διάφορες νομικές και ασφαλιστικές δυσκολίες, ιδίως εάν εμφανιστούν μετεγχειρητικές επιπλοκές. 

Ο Χρίστο Κόλεφ σχολιάζει σχετικά: «Όταν ένας ασθενής υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στο εξωτερικό και στη συνέχεια προκύψουν επιπλοκές που πρέπει να αντιμετωπιστούν στη Γερμανία, τίθεται το ερώτημα πώς θα αντιμετωπιστεί αυτό από ασφαλιστική άποψη. Κατ’ αρχήν, οι ασφαλιστικές εταιρείες στη Γερμανία αναλαμβάνουν τα έξοδα για τη θεραπεία τέτοιων επιπλοκών, ανεξάρτητα από το πού πραγματοποιήθηκε η αρχική επέμβαση. Οι Γερμανοί γιατροί έχουν ηθική και δεοντολογική υποχρέωση να θεραπεύουν κάθε ασθενή, ανεξάρτητα από τον τόπο της αρχικής θεραπείας. Ωστόσο, η κάλυψη των εξόδων από την ασφαλιστική εταιρεία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι κρίσιμη.

Εάν ένας ασθενής υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στο εξωτερικό εν γνώσει του, παρά τη συμβουλή του ασφαλιστικού φορέα ή χωρίς ιατρική αιτιολόγηση, θα μπορούσαν θεωρητικά να ασκηθούν αξιώσεις αναγωγής. Ωστόσο, τέτοιες αξιώσεις είναι σπάνιες και δύσκολο να επιβληθούν, καθώς η θεραπεία στη χώρα καταγωγής θεωρείται συνήθως ως ανθρωπιστικό καθήκον». 

Οι πιο δημοφιλείς χώρες για τέτοιου είδους χειρουργικές επεμβάσεις είναι κυρίως η Τουρκία, η Πολωνία ή η Τσεχία. Στην Τουρκία, οι επεμβάσεις είναι συχνά οι πιο οικονομικές, γεγονός που προσελκύει πολλούς ασθενείς. 

«Στη Γερμανία ισχύουν αυστηρά πρότυπα τόσο για τις κλινικές όσο και για τα υλικά που χρησιμοποιούνται. Αυτά τα υλικά υψηλής ποιότητας που χρησιμοποιούνται στη Γερμανία είναι συχνά πολύ ακριβά, ενώ στο εξωτερικό ενδέχεται να χρησιμοποιούνται προϊόντα που είναι εν μέρει φθηνότερα, αλλά αμφιβόλου ποιότητας. Δεν γνωρίζουμε πάντα πόσο υψηλής ποιότητας είναι πραγματικά τα εργαλεία και τα υλικά που χρησιμοποιούνται. Ακόμη και αν στην Τουρκία υπάρχουν σίγουρα πολύ καλοί γιατροί, αυτό δεν ισχύει παντού. Για τον λόγο αυτό, επιβάλλεται μια σαφής προειδοποίηση.

Για τη δική σας υγεία, είναι προτιμότερο να βεβαιωθείτε ότι η επέμβαση θα πραγματοποιηθεί από έμπειρους ειδικούς με υλικά υψηλής ποιότητας. Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι η μετεγχειρητική φροντίδα. Στη Γερμανία, αυτή καλύπτεται συχνά μόνο εν μέρει από τα ταμεία υγείας, ειδικά η μακροπρόθεσμη μετεγχειρητική φροντίδα δεν καλύπτεται. Πολλά κέντρα αντιμετώπισης της παχυσαρκίας προσπαθούν μεν να καλύψουν την αρχική μετεγχειρητική φροντίδα με τα κατ’ αποκοπή ποσά που καταβάλλουν οι ασφαλιστικές εταιρείες, αλλά οι περαιτέρω επισκέψεις και οι συνοδευτικές παρεμβάσεις συχνά πρέπει να πληρώνονται ιδιωτικά. «Αυτό το ζήτημα είναι ακόμη πιο δύσκολο στις επεμβάσεις στο εξωτερικό, καθώς η μετεγχειρητική παρακολούθηση συχνά δεν είναι καθόλου δυνατή ή είναι πολύ περιορισμένη», επισημαίνει ο Χρίστο Κόλεφ. 

Η μετεγχειρητική παρακολούθηση μετά από χειρουργική επέμβαση παχυσαρκίας είναι απολύτως απαραίτητη για τους ασθενείς καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Πολλοί ασθενείς έρχονται σε ένα κέντρο παχυσαρκίας μετά την επέμβαση και αναφέρουν ότι έχουν ξαναπάρει βάρος ή ότι δεν τηρούν πλέον το διατροφικό πρόγραμμα. 

«Μερικοί γνωρίζουν μεν πώς πρέπει να τρέφονται, αλλά παρόλα αυτά καταναλώνουν περιστασιακά γλυκά. Ακριβώς σε αυτό το σημείο οι ασθενείς πρέπει να αναλάβουν ξανά δράση, να επισκεφθούν εκ νέου τον διατροφολόγο, να ασκηθούν περισσότερο ή να τηρούν ημερολόγιο διατροφής, για να εντοπίσουν πού ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα. Συχνά, πολλοί λαμβάνουν διατροφική συμβουλευτική μόνο μία φορά μετά την επέμβαση και στη συνέχεια δεν συνεχίζουν τις επισκέψεις παρακολούθησης, παρόλο που αυτές θα έπρεπε να γίνονται τακτικά. Όταν η απώλεια βάρους σταματά, πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά η αιτία και να ληφθούν στοχευμένα μέτρα για την αντιμετώπισή της.

Ένα άλλο πολύ σημαντικό σημείο είναι η δια βίου λήψη συμπληρωμάτων, δηλαδή βιταμινών και ανόργανων στοιχείων. Εδώ, οι οικογενειακοί γιατροί διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς είναι αυτοί που συνεχίζουν να παρακολουθούν τους ασθενείς και πρέπει να ελέγχουν τακτικά, ιδανικά μία έως δύο φορές το χρόνο, τα επίπεδα σημαντικών ουσιών όπως ο σίδηρος, η φερριτίνη, η τρανσφερίνη, η βιταμίνη Β12 και άλλες βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Εάν αυτές οι τιμές πέσουν πολύ χαμηλά, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα ανεπάρκειας, τα οποία μπορεί να έχουν και νευρολογικές επιπτώσεις ή να οδηγήσουν σε αναιμία.

Οι οικογενειακοί γιατροί είναι επίσης υπεύθυνοι για την αναπλήρωση των ελλειπόντων ουσιών. Σε περίπτωση έλλειψης σιδήρου, δεν αρκεί απλώς να χορηγηθεί ένα δισκίο στον ασθενή· ειδικά σε ασθενείς με αορτοστεφανιαία παράκαμψη, συχνά απαιτείται έγχυση σιδήρου, η οποία όμως είναι δαπανηρή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί οικογενειακοί γιατροί να μην πραγματοποιούν τέτοιες θεραπείες, γεγονός που επαναφέρει τους ασθενείς σε έναν φαύλο κύκλο», διευκρινίζει ο Χρίστο Κόλεφ και τονίζει στο τέλος της συζήτησής μας: 

«Επιπλέον, πολλά κέντρα παχυσαρκίας στα νοσοκομεία δεν διαθέτουν άδεια άσκησης ιατρικού επαγγέλματος μέσω του συστήματος υγείας και, ως εκ τούτου, οι εργαστηριακές εξετάσεις δεν μπορούν να χρεωθούν απλά μέσω της ασφάλισης υγείας. Αυτό σημαίνει ότι οι ασθενείς είναι συχνά δυσαρεστημένοι, καθώς δεν λαμβάνουν όλες τις απαραίτητες υπηρεσίες μετεγχειρητικής φροντίδας, και στη συνέχεια αλλάζουν γιατρό, κάτι που δεν βελτιώνει την κατάσταση. Η μετεγχειρητική φροντίδα θα έπρεπε ιδανικά να αναλαμβάνεται από τον οικογενειακό γιατρό, αλλά αν αυτός αρνείται ή δεν συνεργάζεται, οι ασθενείς πρέπει να αναλάβουν οι ίδιοι τα έξοδα. Δυστυχώς, αυτή είναι η πραγματικότητα, καθώς οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν καλύπτουν επαρκώς πολλές από αυτές τις απαραίτητες υπηρεσίες μετεγχειρητικής φροντίδας.

Πρόκειται για ένα δύσκολο ζήτημα, καθώς οι ασφαλιστικές εταιρείες συχνά εστιάζουν κυρίως στο κόστος και όχι τόσο στον ασθενή. Κάθε θεραπεία τιμολογείται αυστηρά βάσει κωδικών, και συχνά τα διαθέσιμα κονδύλια δεν επαρκούν για μια ολοκληρωμένη φροντίδα. Επιπλέον, λόγω των φθηνών προσφορών στο εξωτερικό, δυστυχώς παρατηρείται έντονος ιατρικός τουρισμός, για παράδειγμα στην πλαστική χειρουργική, ο οποίος όμως συνδέεται με υψηλούς κινδύνους». 

Σας ευχαριστούμε θερμά, κύριε Κόλεφ, για αυτά τα σημαντικά και προειδοποιητικά λόγια σχετικά με τις βαριατρικές επεμβάσεις στο εξωτερικό!