Αφαίρεση σπίλων: Πληροφορίες & γιατροί για την αφαίρεση σπίλων

Τα σπίλα ονομάζονται ιατρικά «νέβια» ή, στην καθομιλουμένη, «κηλίδες». Πρόκειται για καλοήθεις μεταβολές του φυσιολογικού δέρματος. Προέρχονται από τα μελανοκύτταρα του δέρματος. Το χρώμα τους μπορεί να κυμαίνεται από ανοιχτό έως σχεδόν μαύρο. Είναι σημαντικό να γίνεται διάκριση μεταξύ των καλοήθων σπίλων και των κακοήθων δερματικών όγκων, καθώς και των σπίλων που ενδέχεται να απαιτούν περαιτέρω διαγνωστικές εξετάσεις και θεραπεία.

Συχνά, τα εκ γενετής σημάδια έχουν κληρονομική προέλευση. Σχεδόν κάθε άνθρωπος έχει μερικά εκ γενετής σημάδια. Τα άτομα με περισσότερα από 50 εκ γενετής σημάδια παρουσιάζουν ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του δέρματος.

Σχεδόν κάθε άνθρωπος έχει σπίλους © Voyagerix | AdobeStock

Από ιατρική άποψη, διακρίνουμε μια πληθώρα διαφορετικών τύπων σπίλων και των υποομάδων τους:

• Μελανωτικά σπίλα (π.χ. φακίδες, κηλίδες café-au-lait)
• Νεύοι από κύτταρα νεύου (π.χ. τριχωτός γιγαντιαίος μελανοκυτταρικός νεύος)
• Επιδερμικά σπίλα
• Σπίλοι των σμηγματογόνων αδένων (Nävus sebaceus)
• Αγγειακά σπίλα και αιμαγγειώματα (εγκαύματα και αιμαγγειώματα)

Συχνά, οι άνθρωποι αφαιρούν τα σπίλα τους για αισθητικούς λόγους.

Υπάρχει ιατρική ανάγκη για αφαίρεση όταν ένα σπίλο κινδυνεύει να μετατραπεί σε κακοήθη όγκο και να εξελιχθεί σε μελάνωμα. Συνιστάται, για παράδειγμα,

• να υποβάλλονται τα ύποπτα σπίλα σε τακτικούς ελέγχους ή
• να αφαιρούνται οι σπίλοι από κύτταρα σπίλου, που έχουν μέγεθος μεγαλύτερο από 2 cm, πριν από την ηλικία των 20 ετών.

Γενικά, σε περίπτωση

• ιδιαίτερα μεγάλες,
• ασυνήθιστου σχήματος ή
• με αλλαγή χρώματος

να επισκεφθείτε έναν δερματολόγο. Ορισμένοι ασθενείς επιθυμούν να αφαιρέσουν ένα σπίλο, όταν το σπίλο θεωρείται ενοχλητικό, για παράδειγμα λόγω τριβής από τα ρούχα ή για αισθητικούς λόγους. Σε άλλες περιπτώσεις, οι γιατροί συνιστούν την αφαίρεση ως προληπτικό μέτρο, όταν δεν είναι δυνατή μια σαφής αξιολόγηση χωρίς ιστολογική εξέταση.

Η χειρουργική αφαίρεση των σπίλων προτιμάται σε κάθε περίπτωση έναντι εναλλακτικών θεραπειών.

Στην ιδανική περίπτωση, η ένδειξη για την αφαίρεση ενός σπίλου καθορίζεται από δερματολόγο. Τα μικρά σπίλα μπορούν συνήθως να αφαιρεθούν χειρουργικά χωρίς προβλήματα με τοπική αναισθησία. Η επέμβαση διαρκεί μόνο λίγα λεπτά. Κατά τη διάρκεια αυτής, το σπίλο αφαιρείται συνήθως πλήρως με νυστέρι, μαζί με ολόκληρο το περίβλημά του, ώστε να είναι δυνατή η πλήρης εξέταση και να αποτραπεί η εκ νέου ανάπτυξή του.

Σε περίπτωση μεγαλύτερων δερματικών αλλοιώσεων, ιδίως στο πρόσωπο, θα πρέπει να επισκεφθείτε ειδικό πλαστικό και αισθητικό χειρουργό. Αυτός μπορεί να αφαιρέσει με ασφάλεια το σπίλο, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τις αισθητικές απαιτήσεις. Διαφορετικά, ακόμη και η αφαίρεση ενός μικρού σπίλου μπορεί να αφήσει ουλή.

Η κάλυψη του ελλείμματος επιτυγχάνεται μέσω τοπικής μετατόπισης του δέρματος. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ασαφών ή εμφανών ευρημάτων, οι γιατροί μπορεί να συμβουλεύουν την αφαίρεση και την ιστολογική εξέταση, προκειμένου να διακρίνουν με βεβαιότητα τις καλοήθεις από τις κακοήθεις αλλοιώσεις.

Σε περίπτωση πολύ μεγάλων αλλοιώσεων, συχνά χρησιμοποιείται η σειριακή εκτομή. Πρόκειται για μια σειρά επεμβάσεων, κατά τις οποίες αφαιρείται επανειλημμένα ένα τμήμα του σπίλου. Με αυτόν τον τρόπο, το περιβάλλον δέρμα τεντώνεται και αφαιρείται τμηματικά.

Είναι επίσης δυνατή η χρήση ενός διατατήρα δέρματος. Σε αυτή τη μέθοδο, ένας πλαστικός σάκος με βαλβίδα εισάγεται μέσω μιας τομής κάτω από το παρακείμενο υγιές δέρμα. Μετά την επούλωση, ο σάκος μπορεί να γεμίζεται με φυσιολογικό ορό σε τακτά χρονικά διαστήματα μέσω της βαλβίδας. Με αυτόν τον τρόπο, το δέρμα που βρίσκεται από πάνω τεντώνεται απαλά.

Όταν επιτευχθεί επαρκής διάταση, σε μια δεύτερη επέμβαση αφαιρούνται ο σάκος και ο σπίλος. Στη συνέχεια, το έλλειμμα κλείνεται με τη βοήθεια του τεντωμένου δέρματος.

Ανάλογα με την πολυπλοκότητα της χειρουργικής επέμβασης, χρησιμοποιούνται όλες οι συνήθεις μέθοδοι αναισθησίας:

• τοπική αναισθησία,
• συνδυασμός με ημι-νάρκωση ή
• γενική αναισθησία.

Στην περίπτωση της τοπικής αναισθησίας, ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι του λίγο μετά την επέμβαση, συνοδευόμενος από κάποιον. Στις παραπάνω πιο σύνθετες διαδικασίες, αναμένεται μια σύντομη νοσηλεία.

Μεταξύ των μεθόδων αφαίρεσης συγκαταλέγεται και η χρήση λέιζερ. Με αυτή τη μέθοδο, ο χρωστικός ιστός καταστρέφεται μέσω στοχευμένων παλμών φωτός, έτσι ώστε το σπίλο να μπορεί να αφαιρεθεί χωρίς να απαιτείται χειρουργική τομή.

Ωστόσο, αυτή η μέθοδος δεν είναι κατάλληλη για όλες τις δερματικές αλλοιώσεις. Ειδικά σε περίπτωση υποψίας για καρκίνο του δέρματος, δεν πρέπει να πραγματοποιείται θεραπεία με λέιζερ, καθώς κατά την αφαίρεση με λέιζερ ο ιστός δεν είναι πλήρως διαθέσιμος για ιστολογική εξέταση. Για τον λόγο αυτό, σε περίπτωση ύποπτων σπίλων προτιμάται συνήθως η χειρουργική επέμβαση, προκειμένου να διασφαλιστεί η ακριβής διάγνωση.

Η μέθοδος με λέιζερ μπορεί να χρησιμοποιηθεί κυρίως σε σαφώς ακίνδυνες και επιφανειακές δερματικές αλλοιώσεις, αν και και σε αυτή την περίπτωση απαιτείται προηγούμενη εξέταση από δερματολόγο.

Καμία χειρουργική επέμβαση δεν είναι χωρίς κινδύνους! Ωστόσο, στα χέρια ενός ειδικευμένου ιατρού, οι χειρουργικοί ή αναισθησιολογικοί κίνδυνοι είναι πολύ μικροί.

Σπάνιοι χειρουργικοί κίνδυνοι είναι

• μεταγενέστερες αιμορραγίες,
• λοιμώξεις,
• διαταραχές στην επούλωση του τραύματος και
• η εμφάνιση εμφανών ουλών

.
Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί επίσης να εμφανιστούν λοιμώξεις ή διαταραχές στην επούλωση του τραύματος, οι οποίες όμως συνήθως αντιμετωπίζονται εύκολα.

Ουλή αμέσως μετά την αφαίρεση ενός μικρού σπίλου © Carola Vahldiek | AdobeStock

Μετά την αφαίρεση μικρών σπίλων απαιτείται μόνο έλεγχος της πληγής και αφαίρεση των ραμμάτων. Ανάλογα με τη θέση του σπίλου και την πορεία της επούλωσης, τα ράμματα αφαιρούνται μετά από 5 έως 14 ημέρες. Η χειρουργική αφαίρεση πραγματοποιείται έτσι ώστε ο ιστός να αφαιρεθεί πλήρως και να αποσταλεί για ιστολογική εξέταση, προκειμένου να επιβεβαιωθεί οριστικά το εύρημα.

Σε περιπτώσεις μεγαλύτερων επεμβάσεων, η διαδικασία διαφέρει, ιδίως μετά τη χρήση δερματικού διατατήρα. Πρέπει να πραγματοποιούνται τακτικοί έλεγχοι, σε συνδυασμό με την πλήρωση του διατατήρα. Μέχρι να επιτευχθεί ο επιθυμητός όγκος και η διάταση του δέρματος, μπορεί να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες έως και μήνες.

Εάν μια ελιά αφαιρεθεί για ιατρικούς λόγους, το κόστος καλύπτεται από το ταμείο υγείας.

Για την αφαίρεση ενός σπίλου που ζητείται για καθαρά αισθητικούς λόγους, ο ασθενής πρέπει να αναλάβει ο ίδιος τα έξοδα.

Οι κίνδυνοι που ενέχει η αφαίρεση των σπίλων μπορούν να ελαχιστοποιηθούν με τη θεραπεία από κατάλληλα εκπαιδευμένο ειδικό ιατρό.

Η αφαίρεση ενός «φυσιολογικού» σπίλου είναι μια σύντομη, απλή επέμβαση. Σε περίπτωση που υπάρχει κάποιος κίνδυνος κακοήθειας, η επέμβαση πρέπει οπωσδήποτε να πραγματοποιηθεί. Η απόφαση για χειρουργική επέμβαση βασίζεται πάντα σε ατομική ιατρική αξιολόγηση του κινδύνου και της κλινικής εικόνας.

1. Πότε είναι ιατρικά απαραίτητη η αφαίρεση των σπίλων;
Η αφαίρεση καλοήθων δερματικών όγκων ή ύποπτων αλλοιώσεων είναι απαραίτητη, όταν υπάρχει υποψία κακοήθους μεταβολής ή όταν αλλάζει η εμφάνισή τους.

2. Πώς γίνεται η αφαίρεση ενός σπίλου;
Η αφαίρεση ενός σπίλου πραγματοποιείται συνήθως σε εξωτερικούς ασθενείς και ο ιστός αφαιρείται πλήρως και αποστέλλεται για ιστολογική εξέταση.

3. Μπορεί ένα σπίλο να αφαιρεθεί και για αισθητικούς λόγους;
Ναι, ορισμένα σπίλα αφαιρούνται για καθαρά αισθητικούς λόγους, όταν θεωρούνται ενοχλητικά ή βρίσκονται σε εμφανή σημεία του σώματος.

4. Καλύπτει η ασφάλιση υγείας το κόστος της αφαίρεσης;
Το αν η ασφάλιση υγείας καλύπτει το κόστος εξαρτάται από την ύπαρξη ιατρικών λόγων· σε περίπτωση ιατρικής ανάγκης, το κόστος καλύπτεται συνήθως.