Ψυχοογκολογία: Θεραπευτές και πληροφορίες για τη θεραπεία

Η ψυχοογκολογία επιδιώκει διάφορους στόχους, όπως:

• Υποστήριξη των ασθενών με καρκίνο και των οικείων τους στην αντιμετώπιση της νόσου.
• Βελτίωση της ποιότητας ζωής και της αυτονομίας, για καλύτερη διαχείριση της καθημερινότητας.
• Υγιέστερη αντιμετώπιση των αλλαγών στη ζωή.
• Ανίχνευση και θεραπεία σοβαρών ψυχικών προβλημάτων των ασθενών με καρκίνο.
• Ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής του ασθενούς στη θεραπεία του καρκίνου.
• Εκπαίδευση ιατρών και λοιπού ιατρικού προσωπικού στην αντιμετώπιση των ψυχικών προβλημάτων των ασθενών με καρκίνο.

Επιπλέον, οι ψυχοογκολόγοι προσφέρουν συχνά βοήθεια και συμβουλευτική υποστήριξη σε θέματα κοινωνικού δικαίου.

Οι μέθοδοι θεραπείας στην ψυχολογική φροντίδα των ασθενών με καρκίνο είναι πολύ ποικίλες. Ο γιατρός τις προσαρμόζει πάντα στην κάθε μεμονωμένη περίπτωση. Μερικοί ασθενείς επιθυμούν απλώς έναν συνομιλητή, με τον οποίο μπορούν να μιλήσουν ανοιχτά για τα προβλήματά τους. Άλλοι χρειάζονται πιο βαθιά υποστήριξη.

Γενικά, εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθες μέθοδοι:

• Τεχνικές χαλάρωσης, όπως η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση ή η αυτογενής εκπαίδευση: Έχει αποδειχθεί ότι με αυτές μπορούν, για παράδειγμα, να ανακουφιστούν το άγχος και η ένταση.
• Τεχνικές φαντασίας, στις οποίες χρησιμοποιούνται θετικές εικόνες, όπως για παράδειγμα τα «ταξίδια της φαντασίας»: Και αυτές ανακουφίζουν από την ένταση και το άγχος και δημιουργούν μια πιο θετική διάθεση.
• Καλλιτεχνική θεραπεία, για παράδειγμα χοροθεραπεία ή ζωγραφική θεραπεία: Εδώ το κύριο μέλημα είναι η μη λεκτική έκφραση και επεξεργασία των συναισθημάτων.
• Ασκήσεις σωματικής αντίληψης: Με αυτές τις τεχνικές, οι ασθενείς μαθαίνουν να αντιλαμβάνονται και να αποδέχονται καλύτερα το σώμα τους, το οποίο έχει αλλάξει λόγω της ασθένειας και της θεραπείας.
• Συμπεριφορική θεραπεία: Μέσω της αλλαγής των τρόπων σκέψης και συμπεριφοράς, το άγχος των ασθενών μπορεί να μειωθεί σημαντικά και η ποιότητα ζωής να βελτιωθεί.
• Ζευγαρική θεραπεία: Συχνά, στην ψυχοογκολογική θεραπεία εμπλέκεται και ο σύντροφος, προκειμένου να ενισχυθεί η σχέση και να βοηθηθούν και οι δύο στην αντιμετώπιση της ασθένειας.
• Ψυχοκοινωνική συμβουλευτική: Εδώ παρέχονται πρακτικές πληροφορίες, για παράδειγμα σχετικά με την ίδια την ασθένεια, με ζητήματα κοινωνικού δικαίου, με δυνατότητες υποστήριξης και με σημεία επαφής.
• Σεμινάρια για ασθενείς: Σε ατομικές ή ομαδικές συνεδρίες, οι ασθενείς μαθαίνουν να διαχειρίζονται καλύτερα την ασθένειά τους, να βελτιώνουν ενεργά την υγεία τους και να αντιμετωπίζουν το άγχος και τις πιέσεις.
• Φάρμακα: Σε περιπτώσεις διαταραχών άγχους, κατάθλιψης ή πολύ έντονης ανησυχίας μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν φάρμακα, τα λεγόμενα ψυχοφάρμακα.
• Εργοθεραπεία: Εδώ οι ασθενείς ανακτούν τις χαμένες δεξιότητές τους μέσω κινητικών ασκήσεων και ασκήσεων που σχετίζονται με την καθημερινότητα.

Στις ΗΠΑ και στον Καναδά, η ψυχοογκολογία αποτελεί φυσικό μέρος της θεραπείας του καρκίνου. Στη Γερμανία, αντίθετα, ο κλάδος αυτός βρίσκεται ακόμη στα πρώτα του βήματα.

Αν και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη ωφελεί τους περισσότερους ασθενείς, δεν μπορούν ακόμη όλοι να έχουν πρόσβαση σε αντίστοιχες υπηρεσίες. Ωστόσο, η κατάσταση αυτή βελτιώνεται σταδιακά.

Στα κέντρα και τις κλινικές για τον καρκίνο υπάρχει όλο και περισσότερο ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό. Μπορεί να αναγνωρίζει έγκαιρα τα προβλήματα και το άγχος και να τα αντιμετωπίζει.

Στην ιδανική περίπτωση, οι ασθενείς με καρκίνο θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιούν τις ψυχοογκολογικές υπηρεσίες σε όλα τα στάδια της νόσου. Αυτό αφορά

• την πρώτη περίοδο μετά τη διάγνωση,
• την οξεία θεραπεία,
• τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της νόσου ή
• τη συνοδεία κατά τη διαδικασία του θανάτου

.

Υπάρχουν διάφορες δυνατότητες για ψυχοογκολογική συμβουλευτική και υποστήριξη. Ήδη κατά τη διάρκεια της οξείας θεραπείας του καρκίνου στο νοσοκομείο, οι ασθενείς με καρκίνο θα πρέπει να λαμβάνουν τις πρώτες ψυχοογκολογικές υπηρεσίες. Εάν το ιατρικό προσωπικό δεν αναφερθεί από μόνο του στο θέμα αυτό, αξίζει να ρωτήσετε. Μπορείτε επίσης να απευθυνθείτε στις κοινωνικές υπηρεσίες των κλινικών.

Στα κέντρα ογκολογικής αποκατάστασης παρέχεται σχεδόν πάντα ψυχοογκολογική φροντίδα και συμβουλευτική.

Ορισμένα νοσοκομεία ή εξειδικευμένα ογκολογικά ιατρεία διαθέτουν ψυχοογκολογικά εξωτερικά ιατρεία για ασθενείς που δεν νοσηλεύονται εκείνη τη στιγμή.

Πολλοί ειδικευμένοι γιατροί και ψυχοθεραπευτές που ασκούν ιδιωτικά προσφέρουν ψυχοογκολογική φροντίδα και μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας του καρκίνου, υπό τη μορφή εξωτερικών υπηρεσιών.

Επιπλέον, σε πολλές πόλεις υπάρχουν κέντρα παροχής συμβουλών για τον καρκίνο που λειτουργούν υπό την αιγίδα ιδιωτικών και μη κερδοσκοπικών φορέων. Η παροχή συμβουλών σε αυτά τα κέντρα είναι συνήθως δωρεάν, ενώ η γκάμα των υπηρεσιών είναι ευρεία.

Επίσης, οι ομάδες αλληλοβοήθειας μπορούν να αποτελέσουν μεγάλη βοήθεια στην αντιμετώπιση της νόσου.

Εάν η ασθένεια δεν είναι πλέον ιάσιμη, οι ασθενείς μπορούν να εισαχθούν σε

• μονάδες παρηγορητικής φροντίδας,
• οίκους ευγηρίας ή
• σε εξωτερική βάση στο σπίτι

να συνεχίσουν να λαμβάνουν φροντίδα και υποστήριξη.