Wszczepienie stentu: przebieg, ryzyko i opieka pooperacyjna

Czym jest wszczepienie stentu?

Implantacja stentu to zabieg stosowany w terapii i leczeniu zwężonych naczyń krwionośnych. Zanim lekarze wprowadzą stent (podparcie naczyniowe) do zwężonego naczynia, rozszerzają zwężone miejsce za pomocą cewnika balonowego.

Podpora naczyniowa ma na celu zapewnienie, że naczynie pozostanie otwarte i nie zamknie się ponownie.

Stenty mogą być stosowane w następujących obszarach:

• Angiologia (dziedzina medycyny wewnętrznej zajmująca się chorobami naczyniowymi)
• Kardiologia
• Inne narządy jamiste (np. przełyk, drogi żółciowe)

Stent do zastawki serca @ mehmet /AdobeStock

Czym jest stent i jakie są jego rodzaje?

Stent (podpora naczyniowa) to rurka z siatki, za pomocą której lekarze stabilizują naczynia i narządy jamiste oraz utrzymują je w stanie drożności.

Stent rozprężany balonem @ Axel Kock /AdobeStock

Istnieją następujące rodzaje:

• Stent niepowlekany: W przypadku stentów niepowlekanych mogą tworzyć się skrzepy krwi lub blizny, co prowadzi do powstania nowych zwężeń (stenozy wewnątrzstentowej).
• Stenty powlekane lekiem: Dlatego obecnie częściej stosuje się stenty powlekane lekiem. Uwalniają one do otoczenia lek, który ma hamować tworzenie się skrzepów krwi i blizn oraz zapobiegać zwężeniu w stencie.
• Stenty samorozprężalne: Rozprężają się samoczynnie po usunięciu plastikowej osłonki.
• Stenty rozprężane balonem: w tym przypadku balon dociska stent do ścianki naczynia podczas rozprężania. Po wycofaniu cewnika balonowego stent zachowuje swój kształt.
• Stenty wchłanialne: są nowym rozwiązaniem, po pewnym czasie ulegają rozkładowi w organizmie.
• Protezy stentowe: posiadają powłokę protezy z siatki metalowej i mogą utrzymywać drożność zwężeń oraz uszczelniać krwawienia.

Powody wszczepienia stentu

W przypadku miażdżycy (zwapnienia tętnic) na ściankach naczyń tworzą się blaszki, czyli złogi tłuszczów we krwi, wapnia i tkanki łącznej. 

Z czasem mogą one zwężyć naczynie na tyle, że krew nie przepływa już w wystarczającym stopniu. Dochodzi do niedokrwienia narządów i tkanek.

W tych zwężeniach mogą tworzyć się skrzepy (zakrzepy krwi). Mogą one się odrywać i powodować zamknięcie naczynia w innych miejscach (zakrzepica, zator). 

Dlatego na przykład w przypadku miażdżycy istnieje zwiększone ryzyko zawału serca.

Poprzez rozszerzenie naczynia za pomocą cewnika balonowego (PTA) lekarze próbują przywrócić swobodny przepływ krwi. 

Jeśli jednak istnieje ryzyko, że zwężenie ponownie zamknie się po zabiegu cewnikiem balonowym, specjaliści od naczyń rozważają zastosowanie stentu.

W ten sposób implantacja stentu jest stosowana w leczeniu następujących schorzeń:

• CHD (choroba wieńcowa serca, zwężenie naczyń wieńcowych): w przypadku ostrego zawału serca implantacja stentu jest obecnie terapią z wyboru
• pAVK (choroba niedokrwienna kończyn dolnych, zaburzenia krążenia w rękach i nogach)
• Zwężenie tętnic szyjnych
• Zwężenie tętnic nerkowych (zwężenie tętnic nerkowych)

Jednak również nowotwory mogą poprzez swój wzrost zamykać narządy jamiste, takie jak przełyk. Wówczas onkolodzy próbują utrzymać drożność narządu poprzez założenie stentu.

Przebieg implantacji stentu

Wszczepienie stentu to niewielki zabieg.

Najpierw specjalista ds. implantacji stentu tworzy dostęp do układu naczyniowego. Dostęp ten wykonuje w tętnicy ramienia lub pachwiny. 

Następnie wprowadza cewnik prowadzący przez naczynia do miejsca zwężenia. Za pomocą środka kontrastowego może dokładnie określić położenie i zakres zwężenia.

Przez cewnik prowadzący wprowadza następnie cewnik balonowy ze stentem. W zależności od typu stentu, stent rozprasza się samoczynnie lub za pomocą balonu, który podczas wprowadzania jest jeszcze złożony.

Następnie lekarz ostrożnie usuwa cewnik balonowy i cewnik prowadzący. Otwór zamyka za pomocą specjalnej techniki lub opatrunku uciskowego. Stent pozostaje w naczyniu i utrzymuje je w stanie drożności.

Postępowanie po wszczepieniu stentu

Po wszczepieniu stentu pacjent musi przyjmować leki rozrzedzające krew (takie jak kwas acetylosalicylowy i klopidogrel).

Leki te hamują tworzenie się skrzepów krwi. W zależności od typu stentu pacjent może odstawić leki. Kwas acetylosalicylowy musi jednak przyjmować przez całe życie.

Kilka miesięcy po zabiegu lekarz sprawdza skuteczność leczenia za pomocą tomografii komputerowej o wysokiej rozdzielczości.

Ryzyko i powikłania związane z implantacją stentu

Jak w przypadku każdego zabiegu operacyjnego, również podczas implantacji stentu mogą wystąpić powikłania:

• Na przykład podczas zabiegu mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca. 
• Leki rozrzedzające krew zwiększają skłonność do krwawień.
• Inne powikłania to zwężenie w stencie, niedrożność naczynia i zawał serca. 
• Podczas zakładania stentu może dojść do uszkodzenia naczynia lub zamknięcia odgałęzień naczyniowych.

Którzy specjaliści i kliniki specjalistyczne wykonują implantację stentu?

Specjalistami w zakresie implantacji stentów są:

• specjaliści chirurgii naczyniowej,
• specjaliści z zakresu angiologii i kardiologii
• Dalsze badania obrazowe przeprowadzają radiolodzy.
• W zależności od choroby podstawowej implantację stentu mogą również przeprowadzać inni specjaliści, tacy jak onkolodzy lub gastroenterolodzy. 

Specjalistycznymi placówkami zajmującymi się implantacją stentów są zazwyczaj kliniki chirurgii naczyniowej. W przypadku schorzeń onkologicznych istnieją kliniki onkologiczne lub kliniki medycyny wewnętrznej.

Jak znaleźć „najlepszą klinikę” do wszczepienia stentu?

Nie da się określić jednej kliniki jako „najlepszej” lub „najlepszej kliniki” do wszczepienia stentu. Istnieją lekarze i kliniki, które specjalizują się w leczeniu zwężeń naczyń za pomocą implantacji stentu. Zazwyczaj mają oni duże doświadczenie w tej dziedzinie. Ekspertów w zakresie implantacji stentu można znaleźć w Leading Medicine Guide.

Co sprawia, że nasi lekarze są specjalistami w zakresie implantacji stentu?

Leading Medicine Guide prezentuje wyłącznie wybranych, wysoko wykwalifikowanych ekspertów medycznych i specjalistów. Wszyscy wymienieni lekarze dysponują wysoką wiedzą fachową i posiadają doskonałe doświadczenie. Spełniają oni surowe kryteria przyjęcia do Leading Medicine Guide.

Często zadawane pytania dotyczące implantacji stentu

Kiedy konieczne jest wszczepienie stentu?
Wszczepienie stentu wykonuje się, gdy zwężenie naczynia (np. w tętnicy wieńcowej) znacznie utrudnia przepływ krwi. Typowymi przyczynami są zaburzenia krążenia spowodowane chorobą wieńcową serca lub ostra dławica piersiowa. Dzięki wszczepieniu (stentowaniu) implantu powlekanego lub niepowlekanego można ponownie rozszerzyć dotknięte chorobą naczynie krwionośne i utrzymać je w stanie drożności, aby zapewnić lepsze ukrwienie mięśnia sercowego.

Jak przebiega implantacja stentu?
Zabieg ten jest zazwyczaj wykonywany przez kardiologa w ramach cewnikowania serca w znieczuleniu miejscowym. Cienki cewnik wprowadza się przez tętnicę pachwinową lub ramienną, aż do miejsca zwężenia. W tym miejscu umieszcza się cewnik balonowy ze stentem i ostrożnie go rozszerza. Za pomocą środka kontrastowego lekarz kontroluje powodzenie implantacji, zanim implant zostanie trwale pozostawiony w naczyniu krwionośnym.

Jaka jest różnica między stentem a pomostem?
W przypadku stentu zwężenie w naczyniu jest leczone metodą minimalnie inwazyjną – zwężone naczynie pozostaje nienaruszone i jest stabilizowane za pomocą podpory naczyniowej. Natomiast pomost jest operacyjnym obejściem, w którym nowe naczynie przejmuje krążenie krwi w mięśniu sercowym. Stenty są zatem często łagodniejszą alternatywą, szczególnie w przypadku pojedynczych, wyraźnie ograniczonych zwężeń naczyń.

Jakie są rodzaje stentów?
Obecnie stosuje się głównie stenty pokryte lekiem, które hamują aktywność płytek krwi i zmniejszają ryzyko ponownego zwężenia naczynia. Oprócz tego istnieją stenty bioresorbowalne, które po pewnym czasie same rozpuszczają się w organizmie, a także klasyczne implanty metalowe, które pozostają w naczyniu na stałe. Wybór stentu zależy od rodzaju i lokalizacji zwężenia naczynia, a także od indywidualnych czynników ryzyka.

Jak wygląda dalsze leczenie po wszczepieniu stentu?
Po wszczepieniu pacjenci przez kilka miesięcy przyjmują leki rozrzedzające krew, aby zapobiec tworzeniu się skrzepów. Następnie zazwyczaj konieczne jest długotrwałe stosowanie kwasu acetylosalicylowego. Regularne kontrole kardiologiczne i badania obrazowe zapewniają stabilność implantu oraz odpowiednie ukrwienie mięśnia sercowego. Zdrowy tryb życia sprzyja długotrwałemu powodzeniu zabiegu.