Cholesteatom to bardzo nieprzyjemne i bolesne zapalenie ucha środkowego. Powstaje w wyniku wrastania warstw skóry (nabłonka). W przypadku tego zapalenia z dotkniętego ucha wydobywa się wydzielina, która ma „żółciowy” zapach, podobny do zapachu spoconych stóp. Nieleczona infekcja atakuje również sąsiednie struktury, takie jak kości, powodując nieodwracalne uszkodzenia. Dlatego cholesteatom należy leczyć jak najwcześniej.
Tutaj znajdziesz więcej informacji oraz listę specjalistów od cholesteatomu.
Czym jest cholesteatom?
Cholesteatom to ropne zapalenie ucha środkowego w obszarze za błoną bębenkową.
Zazwyczaj wywołują go fragmenty skóry błony bębenkowej lub przewodu słuchowego, które osadzają się w uchu środkowym i wrastają w nie. W rezultacie dochodzi do zapalenia. Schorzenie to nazywane jest również guzem perłowym.
Wyróżnia się kilka form tych nowotworów.
Cholesteatom pierwotny
Wariant pierwotny to wrodzona postać lub skłonność do tego zapalenia.
Uważa się, że ta forma rozwinęła się już w okresie embrionalnym, mimo nienaruszonej błony bębenkowej. Przyczyną tego są rozproszone nabłonki w uchu środkowym.
Cholesteatom wtórny
Zaburzenia wentylacji przez trąbkę Eustachiusza mogą powodować podwyższone podciśnienie w uchu środkowym. W konsekwencji błona bębenkowa może ulec wciągnięciu. Te wciągnięte warstwy błony bębenkowej dalej rosną w uchu środkowym, powodując stan zapalny.
Również w przypadku obecności otworu w błonie bębenkowej warstwy skóry mogą przedostać się do ucha środkowego i doprowadzić do powstania cholesteatomu.
Cholesteatom pourazowy
Warstwy skóry mogą również przedostać się do ucha środkowego w wyniku wypadków prowadzących do złamań kości czaszki lub kości skroniowej. Prowadzi to do powstania tej postaci cholesteatomu.
Objawy i zagrożenia związane z cholesteatomem
Na początku choroby objawy mogą być niewielkie.
Jednak w dalszym przebiegu choroby pojawiają się znaczne bóle. Ponadto z ucha często wydobywa się silnie pachnąca wydzielina. Może również ulec pogorszeniu słuch w dotkniętym uchu.
Ucho pełni również funkcję narządu równowagi u człowieka. W dalszym przebiegu choroby mogą pojawić się problemy z utrzymaniem równowagi.
W skrajnych przypadkach nieleczone zapalenie może rozprzestrzenić się na nerwy twarzy lub mózg.
W zaawansowanym stadium choroby może dojść do uszkodzenia tkanki kostnej. Może to spowodować tak poważne uszkodzenie nerwów, że dojdzie do tzw. porażenia nerwu twarzowego (paraliżu twarzy).
Ponadto możliwe są objawy ogólne, w tym
- bóle głowy,
- gorączka,
- zawroty głowy,
- sztywność karku oraz
- drgawki.
Ważne: nie wszystkie z tych objawów muszą wystąpić. Mogą pojawić się pojedyncze objawy towarzyszące lub też kilka naraz.
Ponieważ jest to dość zróżnicowany zestaw objawów, poniżej przedstawiamy ich przegląd:
- Ból ucha
- Ostro pachnąca wydzielina
- Osłabienie słuchu
- Zawroty głowy, ewentualnie z wymiotami
- Paraliż twarzy
- Bóle głowy
- Gorączka
- Sztywność karku
Jak lekarz może rozpoznać cholesteatom?
W przypadku dolegliwości związanych z uszami pierwszą osobą, do której należy się zwrócić, jest laryngolog.
Bada on między innymi błonę bębenkową za pomocą mikroskopu, a także ocenia słuch za pomocą różnych testów słuchowych.
W przypadku zapalenia często występuje zaburzenie przewodzenia dźwięku. W takim przypadku mówi się o ubytku słuchu przewodzeniowym.
Do dalszych badań, które przeprowadza się w przypadku podejrzenia cholesteatomu, należą między innymi
- badania obrazowe (tomografia komputerowa),
- badania równowagi oraz
- badania bakteriologiczne (z wymazem).
Leczenie cholesteatomu
Jedyną skuteczną metodą jest operacja (tympanoplastyka). Jej celem jest usunięcie ogniska zapalenia oraz, w razie potrzeby, odtworzenie struktur ucha uszkodzonych przez zapalenie. To ostatnie jest wskazane przede wszystkim wtedy, gdy choroba wpłynęła już negatywnie na słuch.
Może się jednak zdarzyć, że podczas takiej operacji nie uda się całkowicie usunąć wszystkich części cholesteatomu. W takim przypadku po kilku miesiącach konieczne jest przeprowadzenie drugiego zabiegu.
Metoda operacyjna ma jeszcze jedną zaletę: jeśli przyczyną choroby są uszkodzenia błony bębenkowej – na przykład dziura – można je również zamknąć i odbudować łańcuch kosteczek słuchowych.
Nie ma prawdziwej alternatywy dla operacji, ponieważ zapalenie to nie ustępuje samoistnie. Nieleczone może prowadzić do powikłań, które w niektórych przypadkach zagrażają życiu.
Jako uzupełnienie operacji podaje się również leki. W większości przypadków są to antybiotyki, które przede wszystkim zwalczają stan zapalny. Leki te można jednak podawać również przed samym zabiegiem. Ma to pozytywny wpływ na zmniejszenie ryzyka podczas operacji dzięki wcześniej zwalczonemu zapaleniu.
Jakie są rokowania po operacji cholesteatomu?
Jeśli schorzenie zostanie w porę rozpoznane i leczone, rokowania są dobre.
Operacja usuwa jednak jedynie objaw, czyli cholesteatom. Często pozostaje jednak prawdziwa przyczyna. Dlatego, szczególnie u dzieci z bardzo rozproszonymi wyspami nabłonka, istnieje ryzyko ponownego wystąpienia zapalenia (nawrotu).
Rokowania dotyczące słuchu są bardzo indywidualne. U niektórych pacjentów słuch może zostać całkowicie przywrócony.
W zaawansowanym stadium choroby niektóre uszkodzenia mogą pozostać trwałe.
Udostępnij artykuł