Przewlekłe nadciśnienie tętnicze (hipertonia) może prowadzić do szeregu poważnych powikłań. Do nich zalicza się również nefrosklerozę. Nefroskleroza to choroba nerek, która może mieć charakter łagodny lub złośliwy. W związku z tym przebieg choroby może być bardzo zróżnicowany. Jednak terapia jest taka sama w obu przypadkach: jej celem jest obniżenie ciśnienia krwi i powstrzymanie dalszego uszkodzenia tkanki nerkowej.
Poniżej znajdziesz więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów zajmujących się stwardnieniem nerek.
Postacie stwardnienia nerek
Zasadniczo rozróżnia się:
- łagodnej (benigniej)
- złośliwym (malignym) stwardnieniu nerek
W przypadku łagodnej nefrosklerozy dochodzi do powolnego, ale ciągłego postępującego uszkodzenia tkanki nerkowej. Jednocześnie dochodzi do niekontrolowanego wytwarzania tkanki łącznej, co z kolei prowadzi do stwardnienia tkanki (sklerozy) w nerce. Kolejnym objawem towarzyszącym są hialinozy (odkładanie się przezroczystych substancji). Przebieg łagodnego stwardnienia nerek może trwać kilka lat.
Natomiast przebieg choroby w przypadku złośliwego stwardnienia nerek jest krótszy i bardziej gwałtowny: następuje nagłe pogorszenie funkcji nerek i silny wzrost ciśnienia krwi. Eksperci nazywają ten przebieg również kryzysem nadciśnieniowym.
Wyróżnia się trzy stadia choroby:
- Mikroalbuminuria: wydalanie zwiększonych ilości białka albuminy z moczem. (30–300 mg/dobę)
- Łagodne nadciśnieniowe stwardnienie nerek: stężenie albuminy w moczu wynosi > 300 mg/dobę
- Tętniczo-arteriolosklerotyczna: zanik nerek z niewydolnością nerek
Ponadto eksperci rozróżniają stwardnienie nerek z niewydolnością nerek i bez niej.
Albuminuria (białko) jest głównym objawem chorób nerek @ Saiful52 /AdobeStock
Typowe objawy stwardnienia nerek
Zarówno w przypadku łagodnego, jak i złośliwego stwardnienia nerek początkowo występują objawy nadciśnienia tętniczego (wysokie ciśnienie krwi).
Objawy są często dość niespecyficzne i obejmują zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub uczucie ucisku w klatce piersiowej.
W przypadku łagodnej postaci stwardnienia nerek pojawiają się stopniowo nasilające się objawy niewydolności nerek, natomiast w postaci złośliwej objawy te występują ostro.
Obejmują one:
- zmniejszenie produkcji moczu
- nagromadzenie płynów w płucach (obrzęk płuc)
- osłabienie mięśni
- Zaburzenia rytmu serca
- Całkowitą niewydolność nerek
Czynniki ryzyka wystąpienia stwardnienia nerek
Prawdopodobieństwo zachorowania na nefrosklerozę zależy od kilku czynników:
- Osoby pochodzenia afrykańskiego zapadają na tę chorobę około cztery razy częściej niż osoby rasy białej.
- Inne grupy ryzyka to mężczyźni, osoby powyżej 50. roku życia, palacze oraz osoby o niskim statusie społeczno-ekonomicznym, czyli m.in. o niższym poziomie wykształcenia.
- Dużą rolę odgrywają również choroby współistniejące, takie jak zaburzenia metabolizmu tłuszczów lub zmniejszona liczba kłębuszków nerkowych (nefronów).
- Ponadto może również występować genetyczna predyspozycja do nefrosklerozy.
Diagnoza nefrosklerozy
- W przypadku łagodnej nefrosklerozy często początkowo stawiana jest diagnoza wstępna, która pojawia się podczas rutynowego badania krwi.
- Jeśli lekarz stwierdził uszkodzenie nerek, następuje badanie moczu. Typowe jest podwyższone stężenie białka.
- Równie ważne są kompleksowe badania fizykalne oraz szczegółowy wywiad (zebranie historii medycznej pacjenta). Podczas wywiadu pacjent szczegółowo opisuje występujące objawy, a lekarz identyfikuje szczególne czynniki ryzyka.
- Absolutną pewność co do występowania stwardnienia nerek daje dopiero pobranie próbki tkanki. Biopsja nerki wiąże się jednak z licznymi powikłaniami, dlatego w praktyce eksperci często z niej rezygnują. Terapia, której głównym celem jest przywrócenie i utrzymanie funkcji nerek, jest możliwa również bez biopsji.
Nefroskleroza: rokowanie i leczenie
W przypadku postaci łagodnej rokowanie zależy w dużej mierze od tego, czy doszło już do nieodwracalnego uszkodzenia nerek. Dlatego tak duże znaczenie ma wczesna diagnoza i leczenie.
W przypadku postaci złośliwej, która występuje rzadziej, nacisk kładzie się na normalizację ciśnienia krwi. W ten sposób eksperci mogą zapobiec trwałym uszkodzeniom i niewydolności nerek.
Obniżenie nadciśnienia tętniczego jako czynnika wywołującego chorobę nerek stanowi centralny element każdego leczenia. W tym celu stosuje się leki obniżające ciśnienie krwi – inhibitory ACE lub alternatywnie antagonistów AT1.
Nefroskleroza zawsze występuje wraz z podwyższonym ciśnieniem krwi @ stivog /AdobeStock
Stopień obniżenia ciśnienia krwi zależy od wydalania białka: w przypadku podwyższonego poziomu białka dąży się do wartości <130/80 mmHg, w przeciwnym razie do 140/90 mmHg.
Oprócz przyjmowania leków oraz ścisłej, regularnej kontroli ciśnienia krwi, ogromne znaczenie ma zdrowy tryb życia.
Również aktywność fizyczna i utrata wagi mogą pozytywnie wpływać na stan zdrowia.
Istnieją również inne sposoby na obniżenie ciśnienia krwi:
- redukcja stresu (np. poprzez ćwiczenia relaksacyjne)
- Ograniczenie spożycia soli w diecie
- Rezygnacja z napojów alkoholowych
- Zdrowe odżywianie jest bardzo ważne, aby tkanka nerkowa mogła się zregenerować. Korzystne są między innymi kwasy tłuszczowe omega-3, aminokwasy, przeciwutleniacze, a także produkty spożywcze, które w naturalny sposób przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu.
Udostępnij artykuł