Polineuropatia: informacje i wykwalifikowani specjaliści

Polineuropatia to bardzo częsta choroba nerwów. Termin „polineuropatia” pochodzi z języka greckiego i oznacza „chorobę wielu nerwów”.

Najczęściej dotyka ona ścieżek nerwowych w stopach i dłoniach. Choroba objawia się

• mrowienie, uczucie „mrowienia”, pieczenie i kłucie, a także
• drętwienie poszczególnych palców stóp lub rąk.

Neurolog określa to wówczas jako „zaburzenia czuciowe”. Mogą wystąpić porażenia, również twarzy. Wówczas zaburzenia mają charakter motoryczny.

Jeśli polineuropatia dotyka obu kończyn, zmiany mają charakter symetryczny. Często ma to miejsce w późnym stadium choroby. Na początku dolegliwości mogą jednak występować tylko w poszczególnych obszarach, na przykład w przedniej części stopy lub w jednym z dwóch małych palców.

Częstymi przyczynami polineuropatii są

• cukrzyca (diabetes mellitus),
• nadużywanie alkoholu,
• choroby nerek,
• zaburzenia metaboliczne,
• stany zapalne oraz
• substancje wydzielane przez nowotwory oraz zanieczyszczenia środowiskowe, m.in. metale ciężkie i chemikalia.

Również chemioterapia i leki mogą powodować skutki uboczne dotyczące nerwów. W tym przypadku konieczna jest dokładna analiza przyjmowanych leków, aby rozważyć korzyści i ryzyko.

Rezygnacja z alkoholu jest pierwszym niezbędnym krokiem, ponieważ alkohol jest drugą po cukrzycy najczęstszą przyczyną polineuropatii. Również w tym przypadku obowiązuje oczywiście zasada: „To dawka decyduje o toksyczności”.

Dziedziczne przyczyny polineuropatii można zawęzić poprzez badania krwi i tkanek.

Polineuropatia często powoduje niepewność w utrzymaniu równowagi i chodzeniu, zwłaszcza w ciemności. Osoby dotknięte tą chorobą często mylą to uczucie z zawrotami głowy. Często pacjenci są kierowani do neurologa w celu wyjaśnienia zawrotów głowy, który następnie stwierdza, że w rzeczywistości cierpią na polineuropatię nóg z zaburzeniami czucia pozycyjnego.

Jednak w przypadku tzw. polineuropatii autonomicznej mogą być również zajęte nerwy prowadzące do narządów wewnętrznych. Przez włókna nerwowe autonomiczne rozumie się nerwy, które nie podlegają woli i działają „samodzielnie”. Zaburzenia włókien nerwowych autonomicznych wpływają na

• trawienie,
• wydzielanie potu,
• ciśnienie krwi oraz
• tętno

.

Jeśli na przykład serce traci zdrowy rytm, grozi nagła śmierć sercowa.

Włókna nerwów wegetatywnych można mierzyć pośrednio. Neurolog najpierw bada za pomocą specjalistycznych przyrządów odruchy i wrażliwość na wibracje.

Osłabienie lub nawet utrata odruchów jest sygnałem alarmowym i skłania neurologa do przeprowadzenia dalszych pomiarów przy użyciu aparatury. Prędkość impulsów w ścieżkach przewodzenia nerwów można sprawdzić za pomocą bodźców elektrycznych i magnetycznych. Te prędkości przewodzenia nerwowego są znormalizowane w zależności od wieku i wzrostu.

W przypadku polineuropatii chore mogą być również korzenie nerwowe, powodując bóle przypominające przepuklinę dysku. Neurolodzy badają korzenie nerwowe za pomocą bodźców elektrycznych i rejestracji tzw. fal F.

Należy wykrywać blokady ścieżek nerwowych na trasie od rdzenia kręgowego do rąk i stóp, od jednego odcinka do drugiego.

Osoby chore we wczesnym stadium polineuropatii nie zauważają osłabienia poszczególnych włókien mięśniowych. Dlatego lekarz bada siłę mięśni za pomocą igieł. Zaburzenia należy bezwzględnie wykryć, zanim nawet dla laika widoczne stanie się chód steppera lub opadająca ręka.

Leczenie polineuropatii opiera się na

• usunięciu przyczyn,
• zbilansowaną dietę, m.in. dzięki specjalnym suplementom diety,
• leki przeciwbólowe,
• substancje przeciwzapalne oraz
• w pojedynczych przypadkach na dializę.

Terapia wysokimi tonami lub terapia wysokimi częstotliwościami jest dotychczas oferowana tylko w nielicznych specjalistycznych ośrodkach. Według aktualnych badań terapia ta jest skuteczna w 80 procentach w leczeniu polineuropatii, zwłaszcza u diabetyków.

Pacjent odbiera terapię wysokimi tonami jako głęboki masaż mięśni. Można ją stosować codziennie bez skutków ubocznych. Po odbyciu szkolenia pacjent może później korzystać z urządzenia w domu.

Oprócz leków doustnych kolejną opcją terapeutyczną są maści zawierające substancję o działaniu podobnym do pieprzu, nakładane miejscowo na skórę.

W poszczególnych przypadkach specjalista musi wspólnie z pacjentem zdecydować, która terapia, stosowana samodzielnie lub w połączeniu z innymi, jest odpowiednia. Wybór środków pomocniczych, np. ortez, oraz metod leczenia, np. fizjoterapii i ergoterapii, powinien zależeć od stadium polineuropatii.

Neurolodzy są specjalistami w leczeniu polineuropatii. Jeśli można ją zdiagnozować, specjaliści od polineuropatii zawsze najpierw leczą chorobę podstawową. Ponieważ choroby autoimmunologiczne również mogą uszkadzać nerwy, konieczne może być również zaangażowanie alergologów oraz specjalistów od układu krążenia.