Oficjalna nazwa zapalenia pochewki ścięgna (kod ICD M65) brzmi
- zapalenie błony maziowej,
- zapalenie pochewki ścięgna lub też
- zapalenie pochewki ścięgna.
Jest to proces zapalny zachodzący w tak zwanej tkance ślizgowej ścięgna.
Ścięgna łączą kości z tkanką mięśniową. Wszędzie tam, gdzie ścięgna są szczególnie obciążone, przebiegają one w ochronnych pochewkach ścięgnistych. Są one wyłożone mazią stawową. Zapalenie pochewki ścięgnistej oznacza zmianę zapalną tej tkanki ślizgowej ścięgna.
W przypadku monotonnych i/lub nadmiernych obciążeń ścięgna ocierają się o wewnętrzną stronę pochewki ścięgnistej. W rezultacie dochodzi do jej obrzęku, przez co kanał ścięgnisty staje się coraz węższy. Jeśli ścięgno nie zostanie teraz konsekwentnie odciążone, tarcie nasila się. Skutkiem tego jest coraz większe zwężenie pochewki ścięgna.
Zapalenie pochewki ścięgna powstaje w większości przypadków w wyniku przeciążenia. Szczególnie narażeni są więc sportowcy – zwłaszcza grający w tenisa lub golfa. Również
- pracownicy budowlani,
- pracownicy przeprowadzkowi,
- maserzy,
- kasjerzy oraz
- osoby pracujące przy komputerze
nadmiernie często zapadają na zapalenie pochewki ścięgna. W niektórych grupach zawodowych zapalenie pochewki ścięgna jest nawet oficjalnie uznawane za chorobę zawodową.
Inne przyczyny zapalenia pochewki ścięgna to:
- choroby podstawowe (na przykład reumatyzm)
- infekcje (na przykład borelioza)
- urazy
- wahania hormonalne (w czasie ciąży, w okresie menopauzy)
Zapalenie pochewki ścięgna nadgarstka. Źródło: Wikipedia
Zapalenie pochewki ścięgna najczęściej dotyka średnie i duże stawy. Szczególnie narażone są nadgarstek i kciuk. Często dochodzi również do zapalenia pochewki ścięgna w barku i stopie.
Choroba ta wiąże się z silnym bólem, który początkowo odczuwalny jest tylko podczas ruchów.
Jeśli zapalenie obejmuje pochewki ścięgien w stawie skokowym, każdy krok jest trudny, a uprawianie sportu staje się niemożliwe. Później ból pojawia się również w spoczynku i w nocy. Mogą do tego dojść obrzęki i zaczerwienienia.
W przypadku zapalenia pochewki ścięgna w nadgarstku podczas poruszania ręką w górę, w kierunku przedramienia, pojawia się silny ból. Typowe dla zapalenia pochewki ścięgna jest również tzw. „trzask przy szybkim rzucie piłką”, zwłaszcza gdy dotyczy to przedramienia i/lub łokcia.
Golfiści częściej niż przeciętnie cierpią na zapalenie pochewki ścięgna barku. Ból jest tu szczególnie silny, gdy ramię jest poruszane w górę.
Jeśli odpowiednio wcześnie zaczniesz oszczędzać ramię, dolegliwości często ustępują same po trzech do pięciu dniach. Jeśli tak się nie stanie, powinieneś udać się do lekarza.
W przypadku zapalenia pochewki ścięgna bardzo ważne jest szybkie leczenie, aby choroba nie stała się przewlekła. Pierwszym punktem kontaktowym może być lekarz rodzinny. W razie potrzeby skieruje on pacjenta do ortopedy lub lekarza sportowego.
Zazwyczaj wystarczy
- szczegółowy wywiad,
- testy ruchowe oraz
- badanie palpacyjne dotkniętego obszaru
, aby postawić diagnozę zapalenia pochewki ścięgna. W razie wątpliwości lekarz może jednak zlecić badanie ultrasonograficzne (sonografię).
Rentgen nie jest konieczny, ponieważ zapalenie pochewki ścięgna nie wpływa na kości. Zdjęcie rentgenowskie może jednak dostarczyć cennych informacji, jeśli terapia nie przynosi efektów lub konieczne jest wykluczenie innych schorzeń.
Jeśli natomiast konieczne jest jak najdokładniejsze zobrazowanie obszarów objętych stanem zapalnym, metodą z wyboru jest rezonans magnetyczny (MRI).
W przypadku podejrzenia choroby reumatycznej jako przyczyny zapalenia pochewki ścięgna wykonuje się badanie krwi. Pozwala to sprawdzić określone wyniki laboratoryjne.
Zapalenie pochewki ścięgna leczy się przede wszystkim poprzez konsekwentne oszczędzanie i unieruchomienie dotkniętego obszaru. Unieruchomienie to można zapewnić za pomocą
- bandaże,
- szyny lub
- bandaże
. Ponadto zaleca się schładzanie bolącego miejsca – zwłaszcza gdy jest zaczerwienione, ciepłe i/lub opuchnięte.
W przypadku bardzo silnych dolegliwości można zastosować maści lub tabletki przeciwbólowe. Możliwe jest również wstrzyknięcie kortyzonu i miejscowo działających środków przeciwbólowych. Leki te stosuje się jednak tylko wtedy, gdy ból jest bardzo silny i stanowi duże obciążenie dla pacjenta.
Maść chłodząca pomaga w bólu przy zapaleniu pochewki ścięgna © motorolka / Fotolia
W przypadku przewlekłego zapalenia pochewki ścięgna zabieg operacyjny jest często ostatecznością. Polega on na całkowitym usunięciu zapalnej części pochewki ścięgna lub rozcięciu zwężonego miejsca w celu zapewnienia odciążenia.
Jeśli przyczyną zapalenia pochewki ścięgna jest inna choroba, np. reumatyzm, należy ją również leczyć.
Niektóre domowe sposoby sprawdziły się w leczeniu zapalenia pochewki ścięgna i dlatego mogą być stosowane jako uzupełnienie terapii, na przykład:
- Maść dla koni
- Okłady z błota
- Maść z arniki
- Glinka lecznicza
- olej kminkowy
- okłady z zimnego twarogu
Środki te mogą działać przeciwzapalnie, chłodząco i przeciwbólowo.
Jeśli pacjent oszczędza dotknięty obszar, zapalenie pochewki ścięgna ustępuje w ciągu kilku dni bez powikłań.
Natomiast przewlekłe zapalenie pochewki ścięgna trwa kilka tygodni, a nawet miesięcy. Powraca ono wielokrotnie.
Istnieje wiele prostych sposobów skutecznego zapobiegania zapaleniu pochewki ścięgna.
Już przy najmniejszych dolegliwościach podczas pracy lub uprawiania sportu należy wykonywać ćwiczenia rozciągające. Rozluźnia to mięśnie i uelastycznia więzadła oraz ścięgna.
Należy również robić regularne przerwy – zwłaszcza podczas wykonywania bardzo monotonnych czynności.
Jeśli codziennie pracujesz kilka godzin przy klawiaturze, zaleca się używanie jak najbardziej płaskiej klawiatury i specjalnej podkładki pod klawiaturę. Należy jednak przyzwyczaić się do rozciągania i poruszania nadgarstkami w przerwach. Warto też mieć mysz o ergonomicznym kształcie. Żeby odciążyć „palec myszkowy”, warto od czasu do czasu używać skrótów klawiszowych zamiast myszy.
Tenisiści, golfiści, a także wspinacze powinni podczas uprawiania sportu nosić bandaże podtrzymujące. Dla rzemieślników dostępne są ergonomicznie ukształtowane narzędzia, które znacznie zmniejszają ryzyko wystąpienia zapalenia pochewki ścięgna.
Zapalenie pochewki ścięgna powstaje najczęściej w wyniku powtarzających się ruchów, przeciążenia lub pracy przy komputerze i często dotyka dłoni oraz nadgarstka. Do najczęstszych przyczyn zapalenia pochewki ścięgna należą nieprawidłowe obciążenia ścięgna i pochewki ścięgna, w wyniku których pochewka ścięgna ulega zapaleniu, może się zapalić i puchnąć, powodując kłujący ból. Szczególnie często dotyczy to ścięgien zginających palców, łokcia lub zapalenia pochewki ścięgna w nadgarstku. Jedną z form zapalenia pochewki ścięgna jest zapalenie pochewki ścięgna de Quervaina lub tzw. palec strzelający.
Aby rozpoznać zapalenie pochewki ścięgna i zapobiec jego nawrotom, ważne jest badanie fizykalne i wczesna diagnostyka. W przypadku podejrzenia zapalenia pochewki ścięgna pomocne mogą być różne metody leczenia, takie jak oszczędzanie, leki przeciwzapalne lub fizjoterapia. W rzadkich przypadkach występuje zakaźne zapalenie pochewki ścięgna, które wymaga ukierunkowanego leczenia. Często zapalenie pochewki ścięgna można leczyć bez interwencji chirurgicznej, a przy konsekwentnym odciążaniu dochodzi do pełnego wyleczenia.
Ważne jest również zapobieganie zapaleniu pochewki ścięgna. Obejmuje to środki ergonomiczne, takie jak mysz o ergonomicznym kształcie, regularne przerwy i ćwiczenia poprawiające przesuwanie się ścięgna. Szczególnie w przypadku dolegliwości w dłoni i nadgarstku należy reagować wcześnie, aby zapobiec przewlekłemu przebiegowi choroby. Rokowanie w przypadku zapalenia pochewki ścięgna jest w większości przypadków dobre, jeśli choroba zostanie w porę rozpoznana i leczona. Szczególnie zapalenie pochewki ścięgna w dłoni lub zapalenie pochewki ścięgna w ręce można zazwyczaj skutecznie złagodzić poprzez dostosowanie obciążenia i ukierunkowaną terapię.
Czym jest zapalenie pochewki ścięgna?
Zapalenie pochewki ścięgna to stan zapalny pochewki ścięgna, w którym pochewka ulega zapaleniu i może puchnąć. Zapalenie pochewki ścięgna często wynika z przeciążenia, powtarzających się ruchów lub podrażnienia ścięgna i stawu. Szczególnie narażone są dłoń i nadgarstek.
Jakie objawy występują w przypadku zapalenia pochewki ścięgna?
Typowymi objawami są kłujący ból, obrzęk, ograniczona ruchomość i dolegliwości przy obciążeniu. Często zapaleniu ulegają ścięgna i otaczające je pochewki w okolicy kciuka lub przedramienia. W przypadku zapalenia pochewki ścięgna de Quervaina ból występuje szczególnie w okolicy kciuka.
Jak leczy się zapalenie pochewki ścięgna?
Możliwości leczenia obejmują oszczędzanie kończyny, leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, unieruchomienie oraz fizjoterapię. W ciężkich lub przewlekłych przypadkach konieczna może być interwencja lub operacja. Celem jest złagodzenie stanu zapalnego i przywrócenie ruchomości.
Jak można zapobiegać zapaleniu pochewki ścięgna?
Zapobiegać zapaleniu pochewki ścięgna można poprzez ergonomiczne stanowisko pracy, regularne przerwy i ćwiczenia rozciągające. Szczególnie podczas pracy przy komputerze ergonomicznie ukształtowana mysz pomaga zmniejszyć przeciążenie i tarcie ścięgna. Należy również w miarę możliwości unikać powtarzających się ruchów.
Kiedy należy udać się do lekarza w przypadku podejrzenia zapalenia pochewki ścięgna?
W przypadku silnego bólu, obrzęku lub gdy zapalenie pochewki ścięgna w nadgarstku nie ustępuje, należy zgłosić się do lekarza. Badanie fizykalne pomaga w rozpoznaniu zakaźnego zapalenia pochewki ścięgna lub innych schorzeń, takich jak palec strzelający lub zapalenie pochewki ścięgna o charakterze zwężającym.
