Brodawki: informacje i specjaliści od brodawek

Brodawki to łagodne, niewielkie narośla skórne. Brodawka kolczasta jest odmianą brodawki pospolitej, najczęściej występującego rodzaju brodawek. Do brodawek pospolitych zaliczają się również

• brodawki piętowe, które rosną na podeszwach stóp i powodują ból,
• brodawki płaskie, zwane również brodawkami młodzieńczymi. Często występują u dzieci.

Brodawki kolczaste są przenoszone przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV).

Brodawki kolczaste mają postać bardzo twardych, wypukłych guzków. Zazwyczaj osiągają wielkość ziaren grochu. Na początku brodawki kolczaste mają kolor skóry lub są czerwonawawe. Później brodawka zaczyna się zrogowaciać i zazwyczaj przybiera szarawy odcień. Narośl przypomina kalafior.

Wokół brodawki kolczastej mogą tworzyć się kolejne, tzw. brodawki potomne.

Do tego rodzaju brodawek należy również brodawka rzeźnicza. Często występuje ona na dłoniach rzeźników. W wyniku częstego kontaktu z surowym mięsem osoby dotknięte tą dolegliwością zarażają się poprzez zakażenie kontaktowe. W ten sposób powstają te brodawki.

Najczęściej brodawki kolczaste występują na dłoniach, na przykład na palcach. Często pojawiają się również na stopach. W przypadku osłabienia odporności brodawki kolczaste mogą pojawić się również w dość nietypowych miejscach i to zupełnie nagle.

Masowe pojawienie się brodawek kolczastych może być oznaką osłabienia odporności. Należy to jak najszybciej skonsultować z dermatologiem. 

Zazwyczaj infekcja zaczyna się od pojedynczego brodawki kolczastej. Od zakażenia do pojawienia się brodawki kolczastej może minąć nawet dwa lata. Brodawka rośnie bardzo powoli przez tygodnie lub miesiące i nie powoduje bólu.

Z czasem brodawka kolczasta może jednak rozprzestrzenić się na całą dłoń lub rozprzestrzeniać się poprzez samozakażenie. Dlatego nigdy nie należy drapać brodawki – może to spowodować rozprzestrzenienie się patogenów.

Brodawki kolczaste mogą osiągać ogromne rozmiary. Dzieje się tak, gdy kilka brodawek kolczastych zrasta się, tworząc jedną dużą plamę.

Brodawki kolczaste przenoszone są poprzez zakażenie kontaktowe. Dlatego istnieje bardzo wysokie ryzyko zakażenia. Brodawki kolczaste są najczęściej występującym rodzajem brodawek, stanowiąc 70 procent wszystkich przypadków.

Wśród dwunastolatków około 20 procent ma brodawki kolczaste. W wieku dorosłym odsetek ten wynosi już tylko 2 do 3 procent. Zasadniczo jednak brodawki te mogą występować w każdej grupie wiekowej.

Brodawki kolczaste dotykają szczególnie osoby z osłabioną odpornością. Do zakażenia dochodzi często w miejscach, gdzie wiele osób chodzi boso, na przykład

• na basenie,
• w saunie lub
• w pokojach hotelowych.

Zarażone osoby mogą tam zgubić łuski skóry, na których znajduje się patogen. Bez butów lub innej ochrony wirusy HP dostają się na skórę innych osób.

Wirusy HP mogą być również przenoszone poprzez bezpośredni kontakt, na przykład poprzez uścisk dłoni.

Doświadczony dermatolog zazwyczaj stawia diagnozę już na podstawie oględzin. Rozpoznaje brodawkę kolczastą po charakterystycznym wyglądzie i miejscu występowania. 

Po przetarciu brodawki kwasem octowym zmienia ona kolor na białawy w przeciwieństwie do otaczającej skóry. Lekarz może również zastosować tę metodę. W ten sposób można również wykryć inne miejsca zakażenia brodawkami kolczastymi.

W niektórych przypadkach lekarz pobiera próbkę tkanki lub wykonuje wymaz. Materiał ten wysyła do laboratorium w celu dalszego zbadania.

Leczenie nie zawsze jest konieczne. Często brodawki kolczaste znikają same po pewnym czasie. Niemniej jednak warto skonsultować się z dermatologiem lub pediatrą. U osób powyżej 45 roku życia lekarz powinien wyjaśnić, czy narośl jest rzeczywiście łagodna.

Niektóre przypadki brodawek kolczastych są jednak niezwykle uporczywe. Leczenie może wtedy trwać dłużej.

W takim przypadku w żadnym wypadku nie wolno próbować odciąć lub zdrapać brodawki. Może to spowodować uwolnienie wirusów, które z kolei mogą wywołać kolejne infekcje brodawkami kolczastymi.

W przypadku brodawek kolczastych zazwyczaj rozważa się następujące metody leczenia:

• Wypalanie za pomocą nalewek lub plastrów na brodawki
• Krioterapia (zamrażanie)
• Wykroczenie za pomocą łyżeczki do brodawek

Wypalanie lub zamrażanie często można przeprowadzić samodzielnie. Odpowiednie środki są dostępne bez recepty w aptece.

Wypalanie

Plastry na brodawki lub nalewki zawierają substancje czynne, takie jak kwas salicylowy lub mlekowy. Pozwalają one na usuwanie brodawek powierzchniowych warstwa po warstwie.

Plaster lub nalewkę nakłada się bezpośrednio na brodawkę. Środek działa tam przez pewien czas. Na powierzchni brodawki tworzy się biała warstwa. Po kilku godzinach należy ją zdjąć i rozpocząć zabieg od nowa.

Środki te nie zwalczają jednak wirusów wywołujących brodawki, a jedynie zmiany skórne przez nie spowodowane. Leczenie należy zatem powtarzać tak długo, aż brodawka kolczasta całkowicie zniknie.

Podczas leczenia należy uważać, aby substancja czynna nie dostała się na zdrową skórę. Aby chronić otaczającą skórę, można nałożyć tłustą maść wokół brodawki. Zapewnia to, że agresywny środek nie dotrze do skóry.

Krioterapia

Podczas zamrażania ciekłym azotem stosuje się temperatury sięgające prawie -200 °C. W ten sposób w komórkach skóry tworzą się maleńkie kryształki lodu, które niszczą komórki. Po kilku dniach martwa brodawka odpadnie sama. Wirusy HP również nie wytrzymują tych temperatur i zostają zabite.

Zabieg ten może być jednak bardzo bolesny.

W krioterapii stosuje się albo spraye chłodzące, albo sondę chłodzącą. Spraye chłodzące można kupić w aptece. Należy przy tym uważać, aby chronić otaczającą skórę i spryskiwać sprayem tylko brodawkę.

Lekarz używa precyzyjnej sondy chłodzącej.

Łyżka do brodawek

W niektórych przypadkach lekarz usuwa brodawkę za pomocą ostrego narzędzia zwanego łyżeczką do brodawek. Może to pozostawić bliznę.

Nie da się całkowicie uniknąć zakażenia wirusem HPV, które prowadzi do powstawania brodawek kolczastych. Można jednak przestrzegać kilku zasad, które zmniejszają ryzyko zakażenia.

• Nie chodź boso w miejscach publicznych. Noś klapki kąpielowe
• Nie dziel się ręcznikiem ani ubraniami z innymi osobami
• Dbaj o zdrową, nie zbyt suchą skórę. Sucha skóra ma drobne pęknięcia, przez które patogeny mogą dostać się do organizmu. W przypadku suchej skóry stosuj kremy nawilżające.
• Wspieraj swój układ odpornościowy poprzez zdrową dietę i odpowiednią aktywność fizyczną. Dzięki nienaruszonemu systemowi odpornościowemu organizm może samodzielnie skutecznie zwalczać atakujące go patogeny.

Jeśli masz już jedną lub więcej brodawek, unikaj ich rozprzestrzeniania się.

• Do osuszania dotkniętego obszaru używaj innego ręcznika. W ten sposób zapobiegniesz przedostawaniu się patogenów do innych części ciała. Regularnie pierz ręczniki w temperaturze co najmniej 60°C.
• W żadnym wypadku nie drap brodawki! W ten sposób wirusy mogłyby się wydostać i namnażać w otoczeniu.