Za powstawanie brodawek odpowiedzialne są zazwyczaj patogeny z grupy wirusów brodawczaka ludzkiego (HPV). Przedostają się one do skóry przez najmniejsze uszkodzenia i po kilku tygodniach powodują powstawanie niewielkich, łagodnych narośli.
Brodawki często pojawiają się w widocznych miejscach, takich jak
- twarz,
- na dłoniach,
- na przedramionach lub
- na szyi
. Brodawki występują szczególnie często, choć nie wyłącznie, u dzieci i młodzieży. Z reguły goją się one samoistnie, gdy układ odpornościowy nauczy się radzić sobie z patogenem.
U dorosłych masowe występowanie brodawek ma miejsce głównie wtedy, gdy układ odpornościowy jest osłabiony.
Wirusy brodawek są wysoce zakaźne. Dlatego z punktu widzenia epidemiologii zaleca się leczenie brodawek wirusowych. Do zakażenia dochodzi poprzez zakażenie kontaktowe lub bezpośredni kontakt ze skórą.
Przekrój brodawki © rob3000 | AdobeStock
W zależności od szczepu wirusa rozwijają się różne rodzaje brodawek:
Brodawki płaskie (zwane również brodawkami płaskimi) mają postać płaskich, żółtawo-szarych lub brązowawych okrągłych plam, które mogą być otoczone czerwonawym obramowaniem.
Brodawki kolczaste (zwane również brodawkami pospolitymi) są najczęstszą formą brodawek i pojawiają się jako wyraźne, zrogowaciałe guzki. Drapanie brodawek powoduje rozprzestrzenianie się patogenu w otoczeniu i często prowadzi do powstawania brodawek wtórnych.
Brodawki kolczaste pojawiają się na podeszwach stóp i rosną do wewnątrz pod wpływem obciążenia mechanicznego. Można je rozpoznać po obrzęku naskórka i małych czerwonych lub czarnych kropkach. Brodawki kolczaste mogą być bardzo bolesne podczas chodzenia, ponieważ wbijają się w wnętrze stopy. Szczególnie często występują w
- basenach,
- salach gimnastycznych lub
- szatniach
.
Brodawki mozaikowe również występują wyłącznie na podeszwach stóp. Nie wrastają jednak do wewnątrz i dlatego są mniej bolesne. Występują jednak w grupach i łączą się ze sobą, tworząc mozaikę na podeszwie stopy
Wirusy wywołujące brodawki łonowe (lub brodawki narządów płciowych) atakują przede wszystkim ciepłe i wilgotne obszary skóry. Dlatego często występują w okolicy narządów płciowych lub na tamtejszych błonach śluzowych, czyli na
- napletku/żołędzi,
- pochwie,
- odbytnicy lub
- odbytnicy.
Początkowo pojawiają się jako małe grudki, często występujące w grupach, ale następnie rozrastają się w większe narośla.
Brodawki łonowe mogą być przenoszone poprzez kontakty seksualne. Osadzają się one przede wszystkim w miejscach niewielkich urazów skóry lub w przebiegu innych infekcji miejscowych lub ogólnoustrojowych. Często osoby dotknięte tą chorobą cierpią na osłabiony układ odpornościowy.
Wśród czynników wywołujących brodawki narządów płciowych rozróżnia się typy niskiego i wysokiego ryzyka. W przypadku typów wysokiego ryzyka może dojść do złośliwej degeneracji i odpowiednich nowotworów:
Typy wysokiego ryzyka występują jednak bardzo rzadko.
Molluscum contagiosum nie jest wywoływane przez wirusy brodawczaka ludzkiego. Odpowiada za nie wirus z grupy wirusów ospy (wirus molluscum contagiosum, MCV).
Mają one kulisty kształt i różowy kolor oraz występują zazwyczaj w grupach. Brodawki zakaźne pojawiają się głównie na odsłoniętych obszarach skóry lub w okolicy intymnej. Różnią się one od innych rodzajów brodawek tym, że są mniej zrogowaciałe, ale za to wypełnione płynem.
Brodawki to „guzkowate” narośla na skórze © epovdima | AdobeStock
Jeśli na skórze pojawił się już brodawka, w pierwszej kolejności należy udać się do dermatologa. Lekarz ustali, z jakim rodzajem brodawki mamy do czynienia. Dokładne określenie rodzaju brodawki decyduje o tym, jak można ją skutecznie leczyć.
Brodawki płaskie często dotykają dzieci i młodzież, które
- osłabiony układ odpornościowy i
- których organizm jest obciążony przyjmowaniem antybiotyków.
Czasami brodawki te po pewnym czasie ustępują samoistnie. Jeśli brodawki płaskie utrzymują się przez dłuższy czas, a także po odstawieniu antybiotyków i ustąpieniu choroby, należy zgłosić się do dermatologa. Lekarz często przepisuje terapię światłem czerwonym, która rozpoczyna proces gojenia.
Trwałe usunięcie brodawek kolczastych jest nieco trudniejsze. W tym przypadku najczęściej stosuje się zamrażanie lub zabieg laserowy. Należy rozważyć te metody z lekarzem na wczesnym etapie, aby zapobiec szybkiemu rozprzestrzenianiu się brodawki.
Również brodawki kolczaste można celowo leczyć i usuwać za pomocą zamrażania i zabiegów laserowych. Niektórzy chirurdzy stosują tzw. łyżeczki do brodawek, za pomocą których brodawka jest wycinana. Również w tym przypadku nie należy oczekiwać szybkiego wyleczenia z powodu braku stymulacji układu odpornościowego.
Brodawki narządów płciowych można również leczyć za pomocą naświetlania laserowego i trwale usunąć. Proces gojenia przyspiesza stymulacja układu odpornościowego.
Poniżej znajdują się dalsze informacje na temat różnych metod leczenia brodawek.
Zamrażanie: krioterapia brodawek
Dobrą metodą leczenia brodawek kolczastych i płaskich jest zamrażanie (krioterapia). Zabieg ten wykonuje się w gabinecie lekarskim. Lekarz poddaje odpowiedni obszar skóry i samą brodawkę działaniu bardzo niskiej temperatury. Działanie zimna powoduje obumarcie górnej warstwy skóry wraz z brodawką.
Po około czternastu dniach brodawka odpadnie.
Istnieje również możliwość przeprowadzenia zamrażania samodzielnie w domu. W tym celu w aptece można nabyć dostępne bez recepty środki, które wystarczy nałożyć na dany brodawkę.
Wypalanie: kauteryzacja brodawek
Kolejną metodą jest wypalanie, które można przeprowadzić również w domu. W medycynie zabieg ten nazywa się kauteryzacją. Wykazuje on dobrą skuteczność w przypadku brodawek płaskich.
Leki dostępne bez recepty zawierają kwas salicylowy lub kwas mlekowy. Nakłada się je na brodawkę.
Po około pięciu do sześciu dniach tkanka złuszcza się i może rozpocząć się proces gojenia.
Zabieg laserowy w przypadku brodawek
Zabieg laserowy brodawek wykonywany jest zazwyczaj w szpitalu, ponieważ może być bardzo bolesny. Stosuje się go głównie w przypadku brodawek kołkowych, które znajdują się głęboko w podeszwie stopy.
Ze względu na głębokie wnikanie brodawki podeszwowej w skórę zamrażanie nie jest w tym przypadku skuteczne.
Zabieg laserowy odbywa się w znieczuleniu. Brodawka jest wycinana promieniami lasera w zależności od jej głębokości. Powstaje blizna.
Następnie pacjent może odczuwać dalszy, czasami bardzo silny ból.
Plastry na brodawki
Plastry na brodawki są dostępne w aptekach i pozwalają w delikatny sposób usunąć brodawkę. Nie można jednak zagwarantować stuprocentowego usunięcia brodawki. Plastry na brodawki nie są zbyt skuteczne, zwłaszcza w przypadku głęboko osadzonych brodawek na podeszwie stopy.
Plaster na brodawki zawiera również kwas, który wnika w brodawkę po nałożeniu go na dane miejsce.
Maści na brodawki
Maść na brodawki działa podobnie jak plaster na brodawki, ponieważ nakłada się ją w ten sam sposób na zmienioną chorobowo brodawkę.
Maść na brodawki zawiera kwas salicylowy i działa żrąco na tkankę brodawki. Aby uzyskać dobry efekt, należy nakładać ją na brodawkę kilka razy dziennie.
Dobry efekt można tu też osiągnąć dzięki dodatkowej stymulacji układu odpornościowego.
Wykrojenie: chirurgiczne usuwanie brodawek
Bardzo skuteczną metodą leczenia jest wycinanie brodawek. Zabieg ten stosuje się przede wszystkim w przypadku głęboko osadzonych brodawek palcowych. Wycinanie pozwala usunąć głębokie brodawki palcowe, na które inne metody nie działają.
Zabieg ten przeprowadza się w szpitalu.
Chirurg dosłownie wycina brodawkę za pomocą łyżeczki do brodawek. Po zabiegu pacjent może przez pewien czas odczuwać silny ból. Proces gojenia trwa czasami nawet do czterech tygodni.
Leczenie brodawek środkami przeciwwirusowymi
Leki przeciwwirusowe to leki zwalczające wirusy w organizmie człowieka. Leki przeciwwirusowe są również stosowane w leczeniu brodawek.
Preparaty złożone (np. Verrumal) zmiękczają tkankę brodawki i dodatkowo wywierają działanie cytostatyczne na komórki gospodarza. W ten sposób leki przeciwwirusowe dodatkowo hamują namnażanie się i rozprzestrzenianie wirusów brodawek.
Inna forma leków przeciwwirusowych jest stosowana przede wszystkim w leczeniu brodawek narządów płciowych. Tak zwane immunomodulatory stymulują układ odpornościowy skóry do samodzielnej walki z wirusami brodawek.
Stosowane leki przeciwwirusowe powodują w tym przypadku wydzielanie własnych interferonów i interleukin organizmu. Wywołana w ten sposób miejscowa reakcja zapalna prowadzi do zniszczenia komórek zaatakowanych przez wirusa. Stosuje się krem imikwimodowy lub żel interferonowy.
Czas trwania leczenia tymi lekami przeciwwirusowymi wynosi do 16 tygodni. Własne mechanizmy obronne organizmu zwalczają wirusy samodzielnie. Dlatego szanse na całkowite wyleczenie bez nawrotów są bardzo duże.
Równolegle, w przypadku silnego zakażenia brodawkami narządów płciowych, często przeprowadza się leczenie chirurgiczne.
Immunomodulatory mogą jednak powodować silniejsze skutki uboczne niż inne leki na brodawki. Oprócz miejscowych, czasami silnych reakcji zapalnych, mogą pojawić się objawy ogólnoustrojowe, które mogą przypominać grypę.
W przypadku kobiet w ciąży i osób z obniżoną odpornością większość tych metod nie może być stosowana.
Brodawki są szczególnie często przenoszone na basenach © yanlev | AdobeStock
Podczas leczenia i usuwania brodawek mogą wystąpić powikłania i zagrożenia, które należy wcześniej rozważyć. Należy bardzo dokładnie zapoznać się z instrukcją stosowania zawartą w ulotce dołączonej do opakowania i postępować wyłącznie zgodnie z zaleceniami.
Podczas miejscowego stosowania substancji czynnych może się zdarzyć, że dostaną się one na nieobjętą chorobą, zdrową skórę. Ponieważ produkty te zawierają kwas, istnieje ryzyko, że zdrowa tkanka również zostanie poddana działaniu preparatu.
Należy tego bezwzględnie unikać. Już podczas nakładania może dojść do uszkodzenia zdrowej skóry. Objawia się to silnym pieczeniem skóry. Jako środek ostrożności należy pokryć zdrową skórę wokół brodawki kremem tłustym.
Po wycięciu brodawki opatrunek należy regularnie wymieniać, a ranę oczyszczać. Jeśli tego nie zrobisz, do rany mogą dostać się nowe zarazki, co znacznie utrudni proces gojenia.
Usunięta brodawka pozostawia ranę, niezależnie od tego, czy jest to brodawka płaska, czy głęboko osadzona brodawka kolczasta. Aby rana lepiej się zagoiła, konieczna jest dobra higiena i czystość.
Jeśli rana już się zagoiła, zaleca się stosowanie maści wspomagającej gojenie. Sprzyja ona szybkiemu wzrostowi nowych komórek skóry. Dobre wyniki osiąga w tym przypadku substancja czynna dekspantenol.
Aby zapobiec infekcji brodawkami, wzmocnij swój układ odpornościowy. Brodawka może się rozwinąć tylko wtedy, gdy układ odpornościowy jest zaburzony lub osłabiony. Układ odpornościowy potrzebuje
- zdrowej i zbilansowanej diety,
- wystarczającą ilość snu,
- dużo ruchu na świeżym powietrzu oraz
- równowagi między pracą a odpoczynkiem.
Częsty stres powoduje, że organizm znajduje się w stanie ciągłego napięcia, co również może osłabiać układ odpornościowy.
Szczególne znaczenie ma również pielęgnacja ciała i higiena.
Istnieje wiele domowych środków, które mogą pomóc w usuwaniu brodawek. Dobrym środkiem jest kwas cytrynowy, który działa jak środek żrący.
Również natura pomaga w celowym usuwaniu brodawek. Do stosowania zaleca się glistnik jaskółcze ziele i olejek z drzewa herbacianego. Oba olejki mają takie samo działanie i nakłada się je bezpośrednio na brodawkę.
W tym przypadku również należy uzbroić się w cierpliwość. Nawet przy wielokrotnym stosowaniu olejków w ciągu dnia brodawki znikają zazwyczaj dopiero po dziesięciu do czternastu dniach.
Jakie brodawki można leczyć domowymi środkami?
Brodawki mogą powodować ból, gdy wrastają pod płytkę paznokcia. Środki domowe nie są wtedy wskazane, ponieważ leczenie trwałoby zbyt długo. Zazwyczaj brodawki te usuwa się chirurgicznie.
Tak zwanych brodawek pędzelkowych (na ustach, powiekach) również nie należy leczyć środkami ziołowymi. Jeśli na przykład użyjesz nalewek ziołowych wokół oczu, mogą one powodować pieczenie oczu.
Brodawki podeszwowe (verrucae plantares) można leczyć domowymi środkami, jeśli nie powodują bólu. Brodawki te tworzą skupiska i mogą wrastać w podeszwę stopy. W takim przypadku nie należy stosować domowych środków.
Szczególnie dobrze nadają się do leczenia domowymi środkami brodawki płaskie młodzieńcze (Verrucae planae juveniles). Występują one często na palcach i dłoniach, ale także na twarzy i przedramionach. Eksperci odradzają jednak leczenie brodawek na twarzy domowymi środkami.
Brodawki łonowe, zwane również Condylomata acuminata (brodawki narządów płciowych i odbytu), pojawiają się również na szyjce macicy i cewce moczowej. Według ekspertów brodawek tych nie należy leczyć środkami ziołowymi. Zazwyczaj pomaga tu tylko chirurgiczne usunięcie.
Ponieważ domowe środki mają również działanie przeciwbakteryjne, brodawki można leczyć również wewnętrznie.
Jakie są ziołowe środki przeciwko brodawkom?
Medycyna alternatywna ma obecnie bardzo wiele do zaoferowania. Wielu lekarzy medycyny konwencjonalnej zdobywa odpowiednią wiedzę. Środki ziołowe mają wprawdzie skutki uboczne, ale mimo to należą do łagodnych metod leczenia brodawek.
Niektóre środki ziołowe są jednak nadal kontrowersyjne. Należy do nich na przykład domowy środek „olejek z drzewa herbacianego”. Olejek ten działa przeciwzapalnie, ale także przeciwbólowo. Olejki eteryczne mogą zmiękczyć skórę, dzięki czemu brodawka znika sama.
Nie można jednak zwalczyć wirusów za pomocą tego środka ziołowego. Aby olejek z drzewa herbacianego zadziałał i brodawka nie pojawiła się ponownie, konieczny jest sprawny układ odpornościowy.
Środek ziołowy „glistnik jaskółcze ziele”
Bardzo dobrym środkiem ziołowym do usuwania brodawek jest glistnik. W żargonie fachowym roślina ta nosi nazwę Chelidonium majus, Papaveraceae. Ten środek ziołowy ma działanie żółciopędne, dzięki czemu jest chętnie stosowany w medycynie alternatywnej przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych.
Okazało się, że glistnik może mieć wpływ na wątrobę. Nie zaleca się stosowania go w przypadku chorób wątroby, na przykład stłuszczenia wątroby.
W przypadku usuwania brodawek ten środek ziołowy jest bardzo dobrym domowym lekarstwem. Glistnik ma żółto-pomarańczowy mleczny sok, który nakłada się na brodawkę.
Jako środek domowy wykorzystuje się suszone lub pokrojone górne części rośliny. W uzyskanym z nich soku znajdują się alkaloidy (kortyzon, chelidonina i berberyna). Alkaloidy to chemiczne, azotowe i organiczne związki. Związki te mogą oddziaływać bezpośrednio na organizm człowieka.
W języku potocznym związki te określa się mianem „drapieżników” i stosuje się je w tym charakterze. Działają one
- przeciwdrobnoustrojowo (przeciwko mikroorganizmom),
- uspokajająco,
- przeciwbólowo,
- przeciwskurczowo oraz
- żółciopędne.
W przypadku problemów z wątrobą nie wolno stosować glistnika.
Środek ziołowy „Tuja”
Tuja, potocznie nazywana „drzewem życia” (Thuja occidentalis), jest uważana za środek ziołowy o działaniu leczniczym. Można ją stosować zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Botanicy zaliczają tuję do rodziny cyprysowatych.
Ziele tui jest trujące. Dlatego ważne jest, aby stosować tę roślinę w postaci odpowiedniego gotowego preparatu. Spożycie świeżych gałązek może prowadzić do
.
Tuja jest dostępna w postaci
- nalewki homeopatycznej lub esencji,
- maści,
- globulek,
- roztworu lub
- pastylki do ssania.
W wielu aptekach środek na brodawki z tui jest również wytwarzany jako własny preparat domowy. Środek z tui zawiera między innymi minerały, kumaryny i flawonoidy. Są to substancje roślinne o działaniu prozdrowotnym.
Stosuje się go również w przypadku
- dolegliwości reumatycznych,
- otarciach,
- zaburzeniach trawienia,
- alergicznych chorobach skóry,
- oparzeniach słonecznych,
- oparzeniach oraz
- stany zapalne
.
W Szwajcarii tuja w połączeniu z innymi środkami roślinnymi działa przeciw przeziębieniom. Jako środek na brodawki nie jest tu wskazana i wymaga recepty. W Niemczech środek ten jest dopuszczony do stosowania jako nalewka na brodawki.
Jeśli stosujesz ten domowy środek w postaci maści na brodawkę, należy to robić zewnętrznie raz lub dwa razy dziennie. Zdrową skórę należy w każdym przypadku chronić, na przykład za pomocą plastra. Stosowanie tej maści jest przeciwwskazane w czasie ciąży lub karmienia piersią. Środek ten nie jest również odpowiedni dla małych dzieci.
W żadnym wypadku nie należy stosować go na otwarte rany. Może to prowadzić do stanów zapalnych.
Środek ziołowy „kora dębu”
Kora dębu jest dobrym środkiem ziołowym na brodawki i ma działanie ściągające. Ten środek ziołowy może być również stosowany w przypadku
- innych schorzeniach skóry,
- stanach zapalnych w okolicy gardła i jamy ustnej,
- swędzeniu oraz
- nadmiernej potliwości
. W medycynie stosuje się suszoną, młodą, świeżą korę. Gałązki kory zawierają garbniki. Garbniki mogą wiązać się z białkami, powodując ich zmianę. Kora dębu zawiera również flawonoidy.
Teoretycznie kora dębu może być również stosowana w okolicy narządów płciowych i odbytu, jednak niektórzy lekarze medycyny konwencjonalnej tego nie zalecają. Nie należy również stosować kory dębu w okolicy oczu.
W przypadku brodawek pomocne są okłady, które nie powinny trwać dłużej niż dwa do trzech tygodni. Pomocne są również kąpiele częściowe lub pełne z dodatkiem pięciu gramów kory dębowej na litr wody.
W przypadku rozległych zmian skórnych należy powstrzymać się od samodzielnego leczenia i udać się do lekarza.
Środek ziołowy „cebula kuchenna”
Cebula zawiera naturalny antybiotyk: Allii cepae extractum. Alliiny to związki zawierające siarkę, które mają działanie prozdrowotne. Cebula zawiera również flawonoidy i peptydy. Peptyd to cząsteczka zbudowana z aminokwasów.
W związku z tym cebula działa jako środek roślinny o właściwościach antybakteryjnych i dobrze sprawdza się w leczeniu brodawek. Ponadto cebula pomaga w innych schorzeniach
- jako maść na blizny,
- jako okład cebulowy przy bólach ucha, takich jak na przykład zapalenie ucha środkowego,
- w obniżaniu poziomu lipidów we krwi oraz
- w obniżaniu ciśnienia krwi.
Środek roślinny „czosnek”
Czosnek obniża poziom lipidów we krwi i ciśnienie krwi. Składniki czosnku to alliin, allicyna, aminokwasy i flawonoidy.
Ten środek roślinny jest często stosowany przeciwko brodawkom, ponieważ ma działanie przeciwbakteryjne. Sok z czosnku można nakładać na brodawkę (wystarczy wycisnąć kawałki czosnku). Najlepiej zrobić okład. Zapach może być jednak bardzo nieprzyjemny.
Obecnie czosnek jest uważany za tradycyjny środek roślinny, choć jego działanie jest bardzo kontrowersyjne wśród ekspertów.
Istnieją badania, w których hodowano kultury komórkowe z dodatkiem czosnku. Kultury te wykazały tak zwane działanie cytotoksyczne (zabijające komórki).
Inne domowe sposoby na usuwanie brodawek
Jako kolejny domowy środek na brodawki często zaleca się taśmę klejącą. Taśmę przykleja się do brodawki, aby nie przepuszczała powietrza. Podobno dzięki temu brodawka może zmięknąć po około pięciu dniach i można ją usunąć za pomocą pumeksu.
Metoda ta jest bardzo kontrowersyjna. Całkowite zniknięcie brodawki ma trwać od czterech do sześciu tygodni. Jak dotąd nie przeprowadzono żadnych długoterminowych badań dotyczących usuwania brodawek za pomocą taśmy klejącej.
Tak długo trwa leczenie środkami ziołowymi
Jeśli chcesz usunąć brodawki za pomocą środków ziołowych, musisz uzbroić się w cierpliwość. Czasami miną tygodnie, a nawet miesiące, zanim pojawi się efekt. Doświadczenia pokazują, że w przypadku domowych środków czas leczenia może trwać nawet dwa lata.
Jednak dopóki Twój układ odpornościowy nie funkcjonuje optymalnie, nawet środki ziołowe nie mogą w pełni rozwinąć swojego działania. Wirusy nadal mają łatwą sztukę.
Powinieneś również stosować środki zapobiegawcze, nie chodzić boso na basenie i zawsze używać własnego ręcznika. Odżywiaj się zdrowo, ogranicz stres i dbaj o odpowiednią aktywność fizyczną. Wszystko to wzmacnia Twój układ odpornościowy.
