Opryszczka narządów płciowych (herpes genitalis) jest powszechną chorobą przenoszoną drogą płciową. Opryszczka narządów płciowych wywoływana jest przez zakażenie wirusem opryszczki pospolitej typu 2 (HSV-2). Szacuje się, że wirusy HSV 2 występują u 10 do 30 procent światowej populacji.
Poniżej dowiesz się, który lekarz leczy opryszczkę narządów płciowych i na czym polega terapia.
Zakażenie opryszczką narządów płciowych następuje prawie wyłącznie w wyniku stosunku płciowego bez zabezpieczenia. Dlatego opryszczka narządów płciowych zalicza się do chorób przenoszonych drogą płciową (STD: sexually transmitted diseases).
Jeśli zaraziłeś się opryszczką narządów płciowych, objawia się to bolesnymi, swędzącymi i mrowiącymi pęcherzykami na skórze w okolicy narządów płciowych. Możliwe jest również pojawienie się guzków na narządach płciowych. Po zakażeniu możesz chorować wielokrotnie, ponieważ wirusy opryszczki pozostają w organizmie przez całe życie.
Przyczyny opryszczki narządów płciowych
Wirusy opryszczki typu 1 (HSV 1) i wirusy opryszczki typu 2 (HSV 2) mogą być czynnikami wywołującymi opryszczkę narządów płciowych.
W 50 do 70 procentach przypadków odpowiedzialny jest wirus opryszczki pospolitej typu 2.
W około 20–30 procentach przypadków występuje zakażenie wirusem opryszczki pospolitej typu 1.
Zakażenie opryszczką narządów płciowych
Wirus HSV 1 rozprzestrzenia się poprzez zakażenie kropelkowe lub kontaktowe (przez powietrze lub dotyk). Zakażenie wirusem HSV 2 następuje poprzez wymianę zakażonych płynów ustrojowych.
Główną przyczyną opryszczki narządów płciowych jest zatem stosunek płciowy bez zabezpieczenia z zakażonym partnerem. Ryzyko zarażenia się opryszczką narządów płciowych jest większe dla kobiet niż dla mężczyzn. Ryzyko przeniesienia wirusa jest największe, gdy pęcherzyki opryszczki są już widoczne lub tuż przed ich pojawieniem się.
Czynniki sprzyjające nawrotom opryszczki narządów płciowych
Wirusy opryszczki pozostają w organizmie przez całe życie jako bezobjawowa infekcja po ustąpieniu objawów. Jeśli dana osoba raz przeszła chorobę wywołaną opryszczką narządów płciowych, w każdej chwili może dojść do ponownego nawrotu.
Czynniki sprzyjające takim nawrotom opryszczki narządów płciowych, które zazwyczaj przebiegają łagodniej niż pierwotna infekcja, to:
Inne przyczyny zakażenia opryszczką narządów płciowych
Inną przyczyną opryszczki narządów płciowych jest przeniesienie wirusa typu 2 w czasie ciąży lub porodu. Wirus może zostać przeniesiony z zakażonej kobiety w ciąży na nienarodzone dziecko lub noworodka. Może to dotyczyć skóry, błon śluzowych oraz narządów wewnętrznych dziecka.
U około 50 procent kobiet w ciąży z opryszczką narządów płciowych dochodzi do poronienia.
Pierwsze objawy pojawiają się u pacjentów około trzech do siedmiu dni (rzadko trzech tygodni) po zakażeniu. Do typowych objawów opryszczki narządów płciowych należą swędzące i mrowiące pęcherzyki na skórze w okolicy narządów płciowych.
Pierwsze objawy opryszczki narządów płciowych
Opryszczka narządów płciowych objawia się początkowo nieprzyjemnym uczuciem w okolicy narządów płciowych. Typowymi objawami są również bolesne swędzenie, mrowienie lub pieczenie w okolicy narządów płciowych, odbytu lub pośladków.
W miarę postępu infekcji w okolicy narządów płciowych tworzą się małe pęcherzyki wypełnione płynem. Pęcherzyki mają ropne, strupowate pokrywy, które zazwyczaj goją się w ciągu dwóch do trzech tygodni.
Inne objawy opryszczki narządów płciowych
Ponadto pacjent może odczuwać ogólne złe samopoczucie (gorączka, bóle głowy i kończyn, powiększone węzły chłonne, obrzęki tkanek, bóle mięśni).
Opryszczkę narządów płciowych diagnozuje się zazwyczaj na podstawie badania fizykalnego oraz badań laboratoryjnych. Podczas badania fizykalnego lekarz pobiera wymaz z płynu pęcherzyków do badania laboratoryjnego.
Podczas badania fizykalnego lekarz dokładniej ogląda zewnętrzne narządy płciowe i odbyt. Zazwyczaj może rozpoznać chorobę na podstawie typowego tworzenia się pęcherzyków w okolicy narządów płciowych pacjenta. Aby potwierdzić diagnozę, lekarz prowadzący wykonuje również badanie laboratoryjne.
W celu wykonania badania laboratoryjnego lekarz pobiera wymaz z płynu z pęcherzyków i przekazuje go do laboratorium w celu zbadania pod mikroskopem.
Testy pozwalają ustalić, który wirus opryszczki występuje. Wykrycie przeciwciał we krwi pozwala potwierdzić diagnozę opryszczki narządów płciowych.
Wymaz do badania na opryszczkę w laboratorium @ Tobif82 /AdobeStock
Opryszczka narządów płciowych jest nieuleczalna, ponieważ wirus pozostaje w organizmie przez całe życie. Celem leczenia jest ograniczenie pęcherzyków opryszczki, złagodzenie dolegliwości i skrócenie przebiegu choroby.
Leczenie opryszczki narządów płciowych lekami przeciwwirusowymi
Łagodna postać opryszczki narządów płciowych często nie wymaga leczenia, ponieważ ustępuje samoistnie. Jeśli tak nie jest, stosuje się zazwyczaj leki przeciwwirusowe dostępne na receptę (tzw. wirustatyki).
Typowe leki to:
Pacjent przyjmuje leki przez pięć do dziesięciu dni. Maść nakłada się na zmienione chorobowo miejsca. W ciężkich przypadkach i przy nawracających nawrotach lekarz podaje leki również dożylnie (zastrzyk w żyłę, infuzja).
Szybkie leczenie opryszczki narządów płciowych lekami przeciwwirusowymi łagodzi objawy i zapobiega rozprzestrzenianiu się choroby.
Ponieważ wirusy wywołujące opryszczkę narządów płciowych pozostają w organizmie pacjenta przez całe życie, choroba ta jest nieuleczalna. Pacjent, który raz zachorował na opryszczkę narządów płciowych, może doświadczać nawrótów choroby. Sprzyjają im przede wszystkim osłabiony układ odpornościowy, stres i choroby zakaźne.
Częstotliwość nawrotów opryszczki narządów płciowych różni się w zależności od pacjenta. Niektórzy pacjenci przez lata nie wykazują żadnych objawów opryszczki narządów płciowych, inni chorują kilka razy w roku. Im starszy jest zakażony pacjent, tym rzadziej występują nawroty opryszczki narządów płciowych.
Jeśli podejrzewasz, że chorujesz na opryszczkę narządów płciowych, powinieneś skontaktować się z następującymi specjalistami:
