Mięsaki to zazwyczaj nowotwory złośliwe. Mogą występować zarówno w tkankach miękkich, jak i w kościach. W zależności od wielkości i lokalizacji guza rozważa się różne metody leczenia. Tutaj znajdą Państwo wybranych specjalistów zajmujących się leczeniem mięsaków oraz dodatkowe informacje.
Autor artykułu specjalistycznego
Leading Medicine Guide Redaktion
Krótki przegląd:
- Czym jest mięsak? Bardzo rzadka nowotworowa choroba złośliwa, która może rozwijać się zarówno w tkankach miękkich (np. tkance łącznej, tłuszczowej i tkanki mięśniowej), jak i w kościach (np. “rak kości”). Wyróżnia się aż 79 różnych rodzajów mięsaków tkanek miękkich.
- Przyczyny: Powstanie tej choroby nie zostało w pełni wyjaśnione. Za czynniki ryzyka uważa się radioterapię, a także narażenie na działanie azbestu i PVC, ale także wcześniejsze schorzenia, takie jak neurofibromatoza. W przypadku mięsaków kości prawdopodobne są przyczyny genetyczne.
- Objawy: Miejscowe, częściowo bezbolesne obrzęki, ból, ograniczenia funkcjonalne spowodowane wzrostem guza, ewentualnie utrata masy ciała.
- Diagnoza: Tylko biopsja i badanie próbki tkanki mogą dać pewną odpowiedź.
- Leczenie: Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym lepsze są rokowania. Dokładna diagnoza ma kluczowe znaczenie dla terapii. Operacja nie zawsze jest możliwa, dlatego często stosuje się również radioterapię i chemioterapię, a także hipertermię.
- Rokowanie: Na rokowanie wpływają różne czynniki, na przykład to, czy mięsak został całkowicie usunięty, czy też doszło już do przerzutów.
Przegląd artykułów
Czym jest mięsak?
Mięsak to rzadki, najczęściej złośliwy nowotwór, który często powstaje w tkankach miękkich. Im wcześniej mięsak zostanie wykryty i poddany leczeniu, tym większe są szanse na wyleczenie.
Nowotwory kości występują u około 0,1 procenta dorosłych, a mięsaki tkanek miękkich dotykają około jednego procenta.
Ogółem istnieje 79 różnych typów mięsaków tkanek miękkich. Nieco ponad 60 z nich uznaje się za złośliwe i w związku z tym zdolne do tworzenia przerzutów. Oznacza to, że mogą one rozprzestrzeniać się w organizmie i uszkadzać inne narządy.
Istnieją jednak również mięsaki, które rozwijają się wyłącznie lokalnie. Mówi się wówczas o mięsakach pośrednich.
Wśród nich wyróżnia się między innymi następujące rodzaje mięsaków tkanek miękkich:
- Tkanka łączna
- Tkanka tłuszczowa
- Tkanka maziowa
- Tkanka mięśniowa gładka i prążkowana
W przypadku mięsaków kości wyróżnia się następujące typy:
- Osteosarcoma, potocznie nazywana „rakiem kości”
- Chondrosarcoma
- Mięsak Ewinga
Jak powstaje mięsak?
Dokładne przyczyny powstawania mięsaków nie są do końca wyjaśnione. Wydaje się jednak, że istnieją różne czynniki ryzyka, które mogą przynajmniej sprzyjać ich rozwojowi:
- radioterapia w ramach leczenia innego nowotworu,
- kontakt z azbestem lub PVC
- różne schorzenia współistniejące, na przykład neurofibromatoza.
W przypadku mięsaków kości natomiast przyczyny genetyczne mogą sprzyjać ich powstawaniu.
Ilustracja chondrosarcoma, który tworzy się na kości udowej © rumruay | AdobeStock
Jak rozpoznaje się mięsaka i jakie objawy mogą wystąpić?
Wiele mięsaków objawia się początkowo jako obrzęk, który nie powoduje żadnego bólu. Nieleczone może to jednak w późniejszym czasie prowadzić do bólu lub ograniczenia funkcji dotkniętej części ciała.
Jeśli guz istnieje już od dłuższego czasu, w niektórych przypadkach może to również skutkować utratą wagi.
W przypadku podejrzenia mięsaka pomocne mogą być badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny (MRI).
Aby bez wątpienia rozpoznać mięsaka, lekarze wykonują biopsję. Polega ona na pobraniu tkanki od pacjenta, a następnie jej zbadaniu. Ta diagnoza dotyczy wszystkich rodzajów nowotworu.
W dalszym przebiegu choroby przeprowadza się dalsze badania, które dostarczają informacji na temat ewentualnych przerzutów. Mięsaki rozprzestrzeniają się zazwyczaj poprzez krwiobieg. W ten sposób mogą pojawić się przerzuty również w innych narządach, takich jak płuca.
Jak leczy się mięsaka?
Leczenie mięsaka zależy między innymi od stadium, w jakim znajduje się w momencie diagnozy.
Ponadto dużą rolę odgrywa również ocena guza. W tym przypadku mięsaki rozróżnia się ze względu na ich charakter. Jeśli na przykład komórki guza i tkanki są do siebie bardzo podobne, mamy do czynienia z komórkami nowotworowymi zróżnicowanymi. Komórki nowotworowe niezróżnicowane są zazwyczaj tak zdegenerowane, że nie można już określić ich pochodzenia.
Zasadniczo istnieje kilka opcji terapeutycznych w leczeniu mięsaka. Jeśli na przykład mamy do czynienia z zróżnicowanym mięsakiem o umiarkowanej wielkości, wystarczające może być chirurgiczne usunięcie.
Jeśli całkowite usunięcie nie jest możliwe lub mamy do czynienia z komórkami nowotworowymi niezróżnicowanymi, po operacji wskazana jest radioterapia.
W przypadku mięsaków tkanek miękkich w niektórych okolicznościach można również zastosować chemioterapię. W przypadku mięsaków nieoperacyjnych może ona zmniejszyć rozrost guza na tyle, że operacja staje się jednak możliwa. Ewentualnie chemioterapia jest łączona z radioterapią.
Inną metodą, której skuteczność nie została jednak udowodniona, jest hipertermia. Polega ona na poddaniu guza działaniu wysokiej temperatury.
Natomiast w przypadku mięsaków kości zazwyczaj stosuje się chemioterapię, zarówno przed, jak i po zabiegu operacyjnym.
Szanse na wyleczenie w przypadku mięsaka
Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie o szanse wyleczenia mięsaka. Rokowanie zależy od kilku czynników, w tym:
- Czy mięsak udało się całkowicie usunąć?
- Czy mięsak dał przerzuty?
Ważnym elementem rokowania są również regularne kontrole po zakończeniu leczenia. Na początku kontrole są bardzo częste. Dzięki temu lekarze mogą szybko zareagować w przypadku nawrotu choroby (recydywy) lub pojawienia się nowych przerzutów.
W ramach opieki pooperacyjnej sprawdza się, czy inne narządy nie uległy uszkodzeniu.
O wyleczeniu można mówić dopiero wtedy, gdy przez okres pięciu lat u pacjenta nie pojawią się żadne nowe objawy. Nie jest to jednak gwarancją, że w późniejszym czasie nie pojawią się ponownie problemy.
