Osteosarcoma jest, obok plazmocytomy, najczęstszym nowotworem kości. Niemniej jednak osteosarcoma występuje bardzo rzadko. Choroba ta powoduje ciągłe powstawanie nowych złośliwych komórek kostnych, które wytwarzają tzw. osteoid nowotworowy.
Poniżej znajdą Państwo więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów w dziedzinie osteosarcomu.
W krajach niemieckojęzycznych na osteosarcomę zapada od dwóch do trzech osób na milion mieszkańców rocznie.
Choroba ta czasami pojawia się już w młodym wieku. W momencie zachorowania dziewczęta mają średnio 14 lat, a chłopcy 18 lat. Następnie częstość występowania ponownie maleje.
Jednak prawdopodobieństwo zachorowania ponownie wzrasta między 40. a 60. rokiem życia.
Osteosarcoma często nie powoduje żadnych dolegliwości lub są one niewielkie. Również obrzęk nowotworowy jest często bezbolesny.
Jeśli ból w kości pojawia się niezależnie od obciążenia, może to wskazywać na raka kości. U około połowy wszystkich pacjentów występuje ból w kolanie, który jednak najczęściej jest interpretowany jako uraz. W przypadku bólu ważne jest, aby jak najszybciej zgłosić się do lekarza.
Niektórzy pacjenci w późniejszym stadium choroby mają również problemy z oddychaniem.
Aby ustalić, czy dolegliwości te są rzeczywiście spowodowane nowotworem, konieczne są szczegółowe badania.
Osteosarcoma jest najczęstszą postacią raka kości. Niewyjaśnione bóle kości, na przykład w kolanie, są tego oznaką © Crystal light | AdobeStock
Dokładna diagnoza służy ustaleniu lokalizacji, rozprzestrzenienia się i stadium nowotworu. Ma ona decydujące znaczenie dla wyboru odpowiedniego leczenia. Badania powinny być przeprowadzane przez lekarza specjalizującego się w tej dziedzinie.
Podczas pierwszej wizyty lekarz pyta o rodzaj dolegliwości i ich przebieg. Obejmuje kość dłonią i prosi pacjenta o wykonanie ćwiczeń, aby rozpoznać ograniczenia ruchowe.
Następnie wykonuje się badania obrazowe:
Badanie rentgenowskie służy wykryciu guza. Małe guzy często nie mogą być wykryte za pomocą tego badania. Aby umożliwić porównanie, wykonuje się również zdjęcie rentgenowskie tej samej kości po drugiej stronie ciała.
Najdokładniejszym badaniem jest rezonans magnetyczny (MRI). Pozwala on określić położenie guza oraz jego rozprzestrzenienie się w kościach i tkankach miękkich. Wcześniej często wykonywano zamiast tego tomografię komputerową (TK). TK nie jest jednak tak dokładna i dlatego nie stanowi już najnowszego stanu techniki.
Oprócz tych metod obrazowania wykonuje się pobranie tkanki (biopsję). Pobrane próbki są badane w laboratorium przez patologa. Ustala on, czy guz jest łagodny, czy złośliwy.
Badanie rentgenowskie i tomografia komputerowa klatki piersiowej służą wykluczeniu przerzutów do płuc. Wątroba może zostać zbadana pod kątem przerzutów za pomocą badania ultrasonograficznego lub tomografii komputerowej jamy brzusznej. Dzięki scyntygrafii lekarze mogą ustalić, czy nowotwór utworzył przerzuty w innych kościach.
Angiografia jest obecnie rzadko konieczna do określenia rozprzestrzenienia się guza. Z reguły rezygnuje się z tego badania.
Jeśli planowana jest chemioterapia, zaleca się wykonanie dynamicznego rezonansu magnetycznego z kontrastem lub scyntygrafii z kontrastem. Pozwala to w idealnym przypadku na porównanie granic wielkości między jeszcze nie zwapniałą tkanką bliznowatą a żywą tkanką nowotworową przed i po chemioterapii.
Wielu pacjentów odczuwa niepewność i niepokój, dopóki nie poznają wyników tych badań. W tym trudnym okresie często pomocne są rozmowy z bliskimi lub przyjaciółmi. Dla niektórych pacjentów sensowne może być również skorzystanie z profesjonalnej pomocy psychoterapeutycznej.
Standardowym postępowaniem w przypadku osteosarcoma jest chemioterapia neoadjuwantowa, a następnie operacja. Neoadjuwantowa oznacza, że chemioterapia ma na celu zmniejszenie guza, a tym samym ułatwienie operacji.
Ponadto chemioterapia może potencjalnie leczyć już istniejące przerzuty nowotworowe w pozostałych częściach ciała. W niektórych przypadkach pozwala to na mniej radykalne postępowanie, tj. operację z zachowaniem kończyny.
Osteosarcoma jest mało wrażliwa na promieniowanie, jednak w przypadku niekorzystnej lokalizacji guza (np. kręgosłup) stosuje się również radioterapię.
Skutki uboczne chemioterapii w przypadku osteosarcoma są liczne i zależą od zastosowanych leków cytostatycznych.
W ciągu pierwszych trzech do pięciu lat od diagnozy co trzy do sześciu miesięcy przeprowadzane są badania kontrolne.
To, czy dla pacjenta korzystne jest zgłoszenie się do kliniki rehabilitacyjnej po zakończeniu leczenia, zależy od jego sytuacji. Możliwe są również ambulatoryjne zabiegi rehabilitacyjne. Celem zabiegów rehabilitacyjnych jest umożliwienie pacjentowi ponownego uczestnictwa w życiu zawodowym, rodzinnym i społecznym.
W zależności od pacjenta oraz stopnia zaawansowania choroby lub jej następstw, nacisk kładzie się na
Dzięki zabiegom rehabilitacyjnym pacjent może nauczyć się
Dobra rehabilitacja może
Ćwiczenia dostosowane do potrzeb pacjenta pozwalają mu odzyskać siłę fizyczną. Przyczyniają się one jednak również do zwiększenia pewności siebie. W ten sposób można osiągnąć mobilność i samodzielność, co zmniejsza zapotrzebowanie na opiekę.
Preferowana jest aktywna terapia ruchowa, ale możliwe są również zabiegi pasywne.
W przypadku prawidłowo przeprowadzonej terapii multimodalnej, przy
można osiągnąć brak nawrotu miejscowego.
Wskaźnik przeżywalności 5-letniej wynosi, w zależności od liczby pierwotnie dotkniętych zmian, w przypadku lokalizacji obwodowej od 66 do 79 procent, a w przypadku lokalizacji na tułowiu od 35 do 52 procent.
