Vasa praevia to rzadkie, ale niebezpieczne powikłanie ciąży. Polega ono na tym, że naczynia krwionośne pępowiny dziecka znajdują się w błonach płodowych przy wewnętrznym ujściu szyjki macicy. W okresie okołoporodowym naczynia te mogą pęknąć, co w najgorszym przypadku może doprowadzić do wykrwawienia się nienarodzonego dziecka.
Tutaj znajdziesz informacje na temat objawów i oznak, leczenia oraz wybranych specjalistów zajmujących się vasa praevia!
Pępowina ma grubość od jednego do dwóch centymetrów i długość od 50 do 60 centymetrów. Łączy ona nienarodzone dziecko poprzez łożysko z ciałem matki, dostarczając mu w ten sposób krew i składniki odżywcze. Naczynia pępowinowe dziecka zazwyczaj nie przebiegają przez błony płodowe, lecz bezpośrednio od łożyska do dziecka.
Jeśli jednak naczynia pępowinowe dziecka znajdują się w błonach płodowych, mówi się o insertio velamentosa. Jeśli dodatkowo są one zlokalizowane w błonach płodowych przed wewnętrznym ujściem macicy, mamy do czynienia z vasa praevia.
W przypadku pęknięcia błon płodowych naczynia te mogą pęknąć. W rezultacie płód może utracić krytyczną ilość krwi. Poważne krwawienie może oznaczać śmierć płodu.
Z jednej strony w przypadku vasa praevia obserwuje się spowolnienie tętna dziecka. Z drugiej strony u kobiet dotkniętych tą chorobą pojawiają się krwawienia z pochwy, gdy dochodzi do pęknięcia błon płodowych.
Krwawienia te są często bezbolesne i zwykle zaczynają się krótko po rozpoczęciu skurczów.
Ekspertami i osobami kontaktowymi w przypadku vasa praevia są ginekolodzy, czyli specjaliści w dziedzinie ginekologii, a w szczególności specjaliści w dziedzinie położnictwa.
W zależności od stanu ciąży należy skontaktować się z ginekologiem lub bezpośrednio zgłosić się do szpitala.
W przypadku vasa praevia pępowina przebiega przed wewnętrznym ujściem macicy © bilderzwerg | AdobeStock
Regularne badania ultrasonograficzne są częścią opieki medycznej nad kobietą w ciąży. Powinny one odbywać się już we wczesnym okresie ciąży. Za pomocą ultrasonografii można wykryć różne nieprawidłowości łożyska.
Aby potwierdzić diagnozę vasa praevia, wykonuje się tzw. badanie ultrasonograficzne przezpochwowe. W tym celu lekarz wprowadza aparat ultrasonograficzny do pochwy kobiety. W ten sposób sprawdza, czy w pobliżu lub nad ujściem szyjki macicy znajdują się naczynia krwionośne.
Szczególnie pewną diagnozę można postawić za pomocą kolorowego USG dopplerowskiego. Pozwala to rozpoznać przepływ krwi w naczyniach, a także ich przyczepienie do błon płodowych lub łożyska.
Jeśli vasa praevia zostanie wykryta jeszcze przed rozpoczęciem porodu, dostępne są różne opcje leczenia. Leczenie zależy między innymi od tego, jak daleko zaawansowana jest ciąża.
W każdym przypadku przyszła mama powinna być pod ścisłą opieką swojego ginekologa. W okresie od 30. do 32. tygodnia ciąży wskazane może być również przyjęcie do szpitala. Umożliwia to stałe monitorowanie stanu nienarodzonego dziecka.
Ponadto lekarz może przepisać określone leki, które stymulują rozwój płuc nienarodzonego dziecka. Leki te nazywane są kortykosteroidami.
Z reguły pacjentki z vasa praevia rodzą przez cesarskie cięcie między 34. a 37. tygodniem ciąży. W niektórych przypadkach cesarskie cięcie musi zostać wykonane w trybie nagłym. Taka sytuacja ma miejsce na przykład, gdy
W niektórych przypadkach możliwy jest również poród drogami natury. Warunkiem jest, aby naczynia krwionośne dziecka znajdowały się w odległości większej niż 2 cm od wewnętrznego ujścia szyjki macicy (Insertio velamentosa).
Wczesne rozpoznanie jest ważnym warunkiem zaplanowania jak najbezpieczniejszego porodu. Doświadczeni lekarze mogą już we wczesnym okresie ciąży wykryć nieprawidłowości dotyczące pępowiny za pomocą USG.
Vasa praevia może prowadzić do bardzo silnego krwawienia u nienarodzonego dziecka. Zazwyczaj dzieje się to tuż przed rozpoczęciem skurczów porodowych.
Takie powikłanie często można przewidzieć już we wczesnej fazie ciąży. W przypadku podejrzenia vasa praevia lekarz przeprowadzi badanie ultrasonograficzne przezpochwowe.
Po rozpoznaniu vasa praevia konieczna jest ścisła opieka ginekologa. W przypadku wystąpienia problemów konieczne jest wykonanie cesarskiego cięcia. Pacjentki bez objawów są zazwyczaj rodzą przez cesarskie cięcie między 34. a 37. tygodniem ciąży.
