Typowymi objawami zapalenia dziąseł (gingivitis) są zaczerwienienie dziąseł i ich krwawienie. Zapalenie dziąseł należy zawsze traktować poważnie. Może ono prowadzić do paradontozy, a w najgorszym przypadku do całkowitej utraty zębów. Często poprawa codziennej higieny jamy ustnej pomaga w walce z zapaleniem dziąseł.
Tutaj znajdziesz więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów i ośrodków zajmujących się otyłością.
Zapalenie dziąseł (gingivitis) prawie zawsze wynika z nadmiernego namnażania się bakterii w jamie ustnej. Przy niewystarczającej higienie jamy ustnej zarazki mogą się swobodnie rozprzestrzeniać i atakować dziąsła.
Prawie 80 procent Niemców cierpi na zapalenie dziąseł. Ponieważ zapalenie dziąseł nie powoduje bólu, tylko nieliczni zauważają tę chorobę. Objawy, takie jak
często pozostają niezauważone lub nie stanowią powodu do wizyty u lekarza. Zapalenie dziąseł nie jest jednak bynajmniej nieszkodliwe. Bez odpowiedniego leczenia może szybko przekształcić się w paradontozę. W najgorszym przypadku może to prowadzić do rozchwiania zębów i całkowitej utraty uzębienia.
Nie musi jednak dojść do takiej sytuacji, jeśli na czas podejmie się odpowiednie działania. Na początku zapalenia dziąseł często wystarczą proste środki, aby je powstrzymać. Niezbędna jest przy tym dobra higiena jamy ustnej.
Jeśli jednak stan zapalny dziąseł nie ustąpi w ciągu tygodnia, należy udać się do dentysty.
W jamie ustnej człowieka żyje ponad 300 różnych gatunków bakterii. Nazywa się je łącznie florą jamy ustnej. Przy prawidłowej higienie jamy ustnej nie stanowią one problemu dla organizmu człowieka.
Jeśli zęby nie są prawidłowo i regularnie myte, bakterie te rozmnażają się w niezdrowym stopniu. Niewyeliminowane resztki jedzenia na zębach i w przestrzeniach międzyzębowych stanowią dla bakterii doskonałe pożywienie.
Przetwarzają one resztki w twardą, niewidoczną warstwę na zębach, czyli płytkę nazębną. W tej płytce nazębnej bakterie rozmnażają się szczególnie dobrze. W rezultacie wydzielają toksyny, które atakują dziąsła i wywołują stan zapalny.
Zapalenie dziąseł nie zawsze jest jednak objawem złej higieny jamy ustnej. U niektórych osób nawet niewielkie nagromadzenie płytki nazębnej prowadzi do zapalenia dziąseł. U innych nawet wyraźny kamień nazębny nie powoduje dolegliwości.
Oprócz higieny jamy ustnej istnieje kilka czynników, które również mogą sprzyjać zapaleniu dziąseł. Należą do nich między innymi
Również niektóre leki mogą powodować zapalenie dziąseł jako efekt uboczny, np.
Ostre zapalenie dziąseł powoduje tylko niewielkie objawy i dlatego często jest łatwo przeoczane. Zdrowe dziąsła mają delikatny różowy kolor i nie krwawią podczas szczotkowania zębów ani spożywania posiłków.
Jeśli dziąsła są podrażnione lub uszkodzone, mogą do nich przedostać się bakterie. Organizm reaguje wówczas obroną przed bakteriami i uruchamia reakcję zapalną. Ma ona na celu przywrócenie normalnego stanu dziąseł.
Zaczerwienione w wyniku zapalenia dziąsła stają się wrażliwe, puchną i od czasu do czasu krwawią. Tak powstaje ostre zapalenie dziąseł. Krwawienie z dziąseł jest prawie zawsze spowodowane zapaleniem dziąseł.
Inne przyczyny zapalenia dziąseł to
Jeśli stan zapalny dziąseł utrzymuje się przez dłuższy czas, mówi się o przewlekłym zapaleniu dziąseł. U około 80–90% dorosłych ostre zapalenie dziąseł przekształciło się już w postać przewlekłą.
Często towarzyszy mu intensywne tworzenie się kamienia nazębnego. Sprzyja to dalszemu ciągłemu stanowi zapalnym dziąseł.
Czynniki takie jak np.
sprzyjają przewlekłemu zapaleniu dziąseł. Jeśli czynniki te ustąpią, a higiena jamy ustnej będzie odpowiednia, przewlekłe zapalenie dziąseł ustępuje.
Przewlekłe zapalenie dziąseł wykazuje typowe objawy, czyli zaczerwienienie dziąseł i krwawienie z dziąseł. Do tego dochodzą inne objawy, takie jak ból zębów, a często także silny nieświeży oddech.
W bardzo ciężkich przypadkach przewlekłego zapalenia dziąseł pod dziąsłami może gromadzić się ropa. Wydostaje się ona pod wpływem ucisku. Ponadto zapalenie może prowadzić do obrzęku okolicznych węzłów chłonnych, rozprzestrzeniać się na błonę śluzową jamy ustnej i wywołać zapalenie (gingivostomatitis).
Ostre martwicze wrzodziejące zapalenie dziąseł (ANUG) nazywane jest również zapaleniem dziąseł Plauta-Vincenta. Jest to szczególna postać ostrego zapalenia dziąseł, która nie jest zakaźna.
Najczęściej dotyka ona młodzież i młodych dorosłych w wieku od 15 do 30 lat. Pacjenci często są palaczami. Wyższe ryzyko występuje również u młodych ludzi znajdujących się w stanie silnego stresu, np. w okresie egzaminów. Ponadto podejrzewa się, że utajona infekcja wirusowa może wywoływać ANUG.
ANUG zaczyna się nagle od ostrego zapalenia, które powoduje gorączkę. Trwale uszkadza dziąsła. Zazwyczaj powoduje nieprzyjemny zapach z ust i silny ból zębów.
Najpierw choroba atakuje dziąsła w przestrzeniach międzyzębowych. Ostre zapalenie niszczy tam brodawki międzyzębowe (czerwonawe trójkąty dziąsłowe między zębami).
Po wyleczeniu ANUG w tych miejscach dziąsła całkowicie zanikają. Nie ulegają one już regeneracji. Dlatego już przy pierwszym podejrzeniu ANUG należy udać się do dentysty.
W czasie ciąży w organizmie zachodzą zmiany hormonalne. W związku z tym organizm reaguje bardzo wrażliwie na atak bakterii, aby chronić nienarodzone dziecko przed uszkodzeniami. Układ odpornościowy bardzo wcześnie wywołuje zmiany zapalne, aby zwalczać bakterie.
Dziąsła są jednym z najbardziej wrażliwych miejsc, które najszybciej ulegają atakowi bakterii. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy higiena jamy ustnej jest niewystarczająca. Obrzęki, zaczerwienienia i krwawienie z dziąseł nie są zatem rzadkością u kobiet w ciąży. Mówi się tu o zapaleniu dziąseł w ciąży.
Zapalenie dziąseł w ciąży należy traktować poważnie. Pomiędzy dziąsłami a korzeniami zębów powstały otwarte rany. Przez te małe rany bakterie mogą bez przeszkód przedostawać się do krwiobiegu.
W najgorszym przypadku bakteryjne zapalenie może nawet wpłynąć na macicę i łożysko. W reakcji na to zapalenie organizm kobiety uruchamia własne mechanizmy obronne. Te z kolei mogą wywołać przedwczesne skurcze lub pęknięcie błon płodowych.
Ryzyko przedwczesnego porodu wzrasta dramatycznie.
Zapalenie dziąseł można zazwyczaj bardzo dobrze opanować dzięki regularnej, dokładnej higienie jamy ustnej.
Zęby należy myć co najmniej dwa razy dziennie przez trzy minuty. Najlepiej myć je około pół godziny po każdym posiłku. Dzięki temu z powierzchni zębów usuwa się płytkę nazębną i resztki jedzenia. W ten sposób bakterie nie mogą się już tak szybko i intensywnie rozprzestrzeniać.
Należy również dokładnie czyścić przestrzenie międzyzębowe. W tym celu należy używać nici dentystycznej. Stomatolog może wyjaśnić prawidłowy sposób jej stosowania.
Jeśli cierpisz na zapalenie dziąseł, powinieneś kupić szczoteczkę do zębów wrażliwych. Szczoteczka z miękkim, zaokrąglonym włosiem chroni wrażliwe dziąsła. Nie używaj starej szczoteczki zbyt długo. Najpóźniej wtedy, gdy włosie się wygina i strzępi, należy wymienić szczoteczkę na nową.
Jeśli często cierpisz na zapalenie dziąseł, pomocna może być szczoteczka elektryczna. Dzięki obrotowo-oscylacyjnym ruchom główki znacznie przewyższają one zwykłe szczoteczki. Porozmawiaj ze swoim dentystą, czy zakup takiej szczoteczki byłby dla Ciebie opłacalny.
Istniejące zapalenie dziąseł często przebiega bezboleśnie. Dlatego wiele osób nie myśli o dodatkowym łagodzeniu objawów. Jednak oprócz codziennego mycia zębów jest to właśnie ważny element skutecznego leczenia. Nie należy lekceważyć właściwego doboru pasty do zębów, a także wspomagającego działania płynów do płukania jamy ustnej.
Środki dezynfekujące (tzw. antyseptyki) są zawarte w specjalnych pastach do zębów i płynach do płukania jamy ustnej. Jednym z najważniejszych składników aktywnych jest chlorheksydyna. Jest ona dostępna w handlu jako płyn do płukania jamy ustnej (np. Chlorhexamed®) lub spray do jamy ustnej. Chlorheksydyna stosowana przez dłuższy czas może
Dlatego należy skonsultować się ze swoim dentystą, czy stosowanie tego środka jest w Państwa przypadku wskazane.
Inne płyny do płukania jamy ustnej i pasty do zębów (np. Meridol™) wykorzystują działanie bakteriobójcze fluorków cyny. Według badań mają one taką samą skuteczność jak chlorheksydyna i nie powodują skutków ubocznych.
Również różne składniki roślinne i olejki eteryczne mają działanie antyseptyczne i dezynfekujące. Płyny do płukania jamy ustnej, takie jak np. Listerine®, wykorzystują właściwości przeciwzapalne składników aktywnych, takich jak
.
Substancje roślinne, takie jak
najczęściej występują jako dodatki w płynach do płukania jamy ustnej i pastach do zębów, takich jak np. Parodontax®.
Rozcieńczony wyciek z rumianku lub szałwii świetnie sprawdza się też jako samodzielny płyn do płukania jamy ustnej o działaniu dezynfekującym.
To, które produkty są dla Ciebie najbardziej odpowiednie, zależy jednak od stopnia zapalenia i osobistych preferencji. Najlepiej przed zakupem zasięgnąć informacji w aptece lub u dentysty.
Publiczne kasy chorych pokrywają koszty dwóch przeglądów stomatologicznych w roku. Należy z nich skorzystać. Raz w roku w ramach świadczeń kas chorych wliczone jest również usuwanie kamienia nazębnego.
Jeśli jednak podczas mycia zębów dziąsła ciągle krwawią, nie należy czekać na kolejną wizytę kontrolną. Lepiej udać się do dentysty wcześniej. Zapalenie może szybko przenieść się z dziąseł na aparat więzadłowy zęba i wywołać paradontozę. Może to mieć znacznie poważniejsze konsekwencje.
W każdym razie należy w odpowiednim czasie zasięgnąć porady dentysty i poddać się leczeniu.
Dentyści oferują profesjonalne czyszczenie zębów. Nie zastępuje ono codziennej higieny jamy ustnej, ale ma dodatkowo zapewnić zdrowe zęby. Obejmuje to
Koszt profesjonalnego czyszczenia zębów wynosi od 80 do 150 euro, w zależności od zakresu zabiegu. Koszty te zazwyczaj nie są pokrywane przez publiczne kasy chorych. Jest to zatem indywidualna usługa zdrowotna (IGeL). Niektóre kasy chorych pokrywają jednak część kosztów. Najlepiej zapytać o to bezpośrednio w swojej kasie chorych.
Według IGeL-Monitor rzeczywista skuteczność profesjonalnego czyszczenia zębów jako środka zapobiegawczego nie została wystarczająco potwierdzona badaniami. Jeśli posiadają Państwo dodatkowe ubezpieczenie stomatologiczne, profesjonalne czyszczenie zębów jest zazwyczaj w nim zawarte. W takim przypadku warto z niego skorzystać.
