Złamanie prącia (zwane również pęknięciem lub złamaniem prącia) to uraz męskiego narządu płciowego. W wyniku urazu spowodowanego zgnieceniem lub zgięciem dochodzi do pęknięcia (ruptury) jednego z dwóch ciał jamistych (corpora cavernosa) znajdujących się na grzbiecie prącia.
Poniżej znajdziesz więcej informacji oraz listę wybranych specjalistów zajmujących się złamaniem prącia.
Złamanie prącia to rzadki, ale poważny uraz męskiego narządu płciowego, który najczęściej występuje w wyniku silnego obciążenia mechanicznego podczas aktywności seksualnej. Typowe objawy to nagły, silny ból, słyszalne trzasnięcie oraz szybko pojawiający się siniak. Diagnoza jest zazwyczaj stawiana na podstawie objawów klinicznych i w razie potrzeby uzupełniana badaniami obrazowymi. Ponieważ jest to nagły przypadek urologiczny, należy natychmiast zgłosić się do urologa.
Podczas podniecenia seksualnego ciała jamiste wypełniają się krwią, powodując sztywnienie penisa (erekcję). Jeśli podczas stosunku penis zostanie nagle mocno zgięty lub ściśnięty (na przykład gdy przypadkowo wysunie się z pochwy), torebka tkanki łącznej otaczająca ciała jamiste (tunica albuginea), czyli twarda warstwa tkanki łącznej, może ulec rozerwaniu, zwłaszcza podczas stosunku w niektórych pozycjach, takich jak pozycja na jeźdźca. W wyjątkowych przypadkach złamanie prącia może również wystąpić podczas masturbacji.
Schematyczne przedstawienie złamania prącia
Złamanie prącia nie jest zatem złamaniem w ścisłym sensie medycznym, ponieważ prącie nie składa się z kości, ale z tkanek miękkich, takich jak tkanka łączna, więzadła i naczynia krwionośne. Właściwym terminem byłoby zatem pęknięcie ciał jamistych.
Ze częstością występowania wynoszącą 1 na 175 000 nowych przyjęć do szpitala pęknięcie prącia jest bardzo rzadką chorobą. Stanowi jednak zawsze nagły przypadek medyczny, wymagający natychmiastowej konsultacji lekarskiej.
Typowe objawy pęknięcia prącia to:
Podczas pęknięcia ciała jamistego często słychać trzask. Członek natychmiast wiotczeje (detumescencja) i pojawia się silny ból w miejscu urazu.
Następnie, oprócz rozległego krwiaka, pojawiają się widoczne obrzęki, które mogą obejmować również sąsiednie narządy, takie jak jądra, najądrza lub powrózki nasienne. Z powodu krwiaka penis przybiera barwę od ciemnoczerwonej do niebieskawej.
W niektórych przypadkach można wyczuć ręką pęknięcie w torebce tkanki łącznej otaczającej ciało jamiste, które zazwyczaj przebiega poprzecznie. Często z powodu krwiaka członek wykazuje nienaturalne skrzywienie (dewiację) w stronę strony, która nie uległa pęknięciu, co klinicznie określa się również jako skrzywienie prącia. Jeśli z cewki moczowej (meatus urethrae) wypływa krew, może to wskazywać na dodatkowe uszkodzenie cewki moczowej.
Z reguły złamanie prącia można zdiagnozować na podstawie typowych objawów. W diagnostyce różnicowej konieczne jest odróżnienie od pęknięcia żyły. Ponadto należy ustalić dokładną lokalizację i zakres pęknięcia oraz wykluczyć ewentualne uszkodzenie sąsiednich struktur. Dalszy przebieg leczenia zależy od stopnia urazu. W tym celu można zastosować następujące badania:
Badanie ultrasonograficzne prącia pozwala na obrazowe przedstawienie pęknięcia w torebce tkanki łącznej oraz krwiaka na trzonie prącia i mosznie.
W wątpliwych przypadkach obraz rentgenowski ciał jamistych pozwala jednoznacznie wykluczyć pęknięcie prącia. Za pomocą rezonansu magnetycznego można jednoznacznie zlokalizować pęknięcie prącia.
W leczeniu pęknięcia prącia dostępne są następujące środki terapeutyczne:
Leczenie zachowawcze polega przede wszystkim na oszczędzaniu ciała, stosowaniu opatrunków chłodzących i uciskowych, a także przepisywaniu leków zapobiegających ewentualnym erekcjom (antyandrogeny, środki uspokajające). W celu zapobiegania infekcjom bakteryjnym często zaleca się również podanie antybiotyku.
Statystycznie terapia wyłącznie zachowawcza wiąże się z większą liczbą powikłań niż zabieg operacyjny. Dlatego z reguły zaleca się operację w trybie pilnym lub tzw. zabieg planowy. Środki zachowawcze stosuje się wówczas jedynie jako środek tymczasowy. Zabieg określa się jako planowy, jeśli jego termin – w przeciwieństwie do nagłego przypadku wymagającego natychmiastowej operacji – można dowolnie ustalić.
W literaturze często zaleca się operację ratunkową w przypadku złamania prącia. Prawdopodobnie nie jest to konieczne, ponieważ operacje planowe również dają dobre wyniki. W każdym razie mężczyźni, u których wystąpił ten problem, powinni natychmiast zgłosić się na pogotowie, aby zminimalizować ryzyko późniejszych powikłań.
W ramach leczenia operacyjnego podczas zabiegu chirurgicznego zamyka się pęknięcia w ciałach jamistych. W tym celu, jeśli lokalizacja pęknięcia nie jest dokładnie ustalona, wykonuje się nacięcie napletka (dostęp przez obrzezanie), a jeśli lokalizacja jest pewna, tworzy się dostęp boczny do trzonu prącia. Następnie lekarz zszywa dotknięte ciało jamiste za pomocą wchłanialnego materiału szewnego.
W przypadku zajęcia cewki moczowej jest ona również opatrywana i wprowadza się cewnik pęcherzowy, który przejmuje funkcję cewki moczowej do czasu całkowitego wygojenia (trzy do siedmiu dni).
Po zamknięciu rany na penisie zakłada się opatrunek, który ma zapobiegać dalszemu obrzękowi. Aby uniknąć bolesnych erekcji i chronić szew ciał jamistych, pacjent otrzymuje dodatkowe leki (na przykład antyandrogen bikalutamid lub benzodiazepiny o działaniu uspokajającym).
Ponadto zaleca się czterotygodniową abstynencję seksualną.
Przy odpowiednim leczeniu złamanie prącia goi się dobrze, chociaż w niektórych przypadkach w wyniku urazu mogą wystąpić zaburzenia erekcji lub dysfunkcja seksualna lub erekcyjna. Leczenie zachowawcze prowadzi do większej liczby powikłań niż zabieg operacyjny. Może mu towarzyszyć skrzywienie prącia (dewiacja prącia) oraz późniejsze bóle w dotkniętym obszarze. Bez leczenia może dojść do sytuacji, w której erekcja nie będzie już możliwa.
Rzadziej pojawiają się rozszerzające się krwiaki (powiększające się siniaki) oraz nie ustępujące obrzęki lub uchyłki (wybrzuszenia w ciałach jamistych). Szczególnie w przypadku zajęcia cewki moczowej istnieje ryzyko zwężenia cewki moczowej (striktury cewki moczowej). To z kolei może prowadzić do problemów z pęcherzem i nerkami. W rzadkich przypadkach w trakcie choroby może dojść do rozwoju induratio penis plastica (bliznowacenia torebki tkanki łącznej otaczającej ciała jamiste).
Czym dokładnie jest złamanie prącia?
Złamanie prącia to ostry uraz męskiego narządu płciowego, w którym dochodzi do pęknięcia powłoki tkanki łącznej ciał jamistych.
Kiedy dochodzi do złamania prącia?
Do złamania prącia dochodzi najczęściej w wyniku nagłego nieprawidłowego obciążenia, na przykład podczas stosunku płciowego lub nieprawidłowej manipulacji przy prąciu w stanie erekcji.
Jak leczy się pęknięcie prącia?
Standardową metodą leczenia jest zabieg operacyjny; leczenie wyłącznie zachowawcze ma sens tylko w wyjątkowych przypadkach.
Jak długo trwa gojenie?
Proces gojenia trwa zazwyczaj kilka tygodni, należy unikać aktywności seksualnej przez co najmniej cztery do sześciu tygodni.
