W ramach badania ortopedycznego ortopeda diagnozuje i ocenia schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego. Badanie to służy między innymi do oceny stawów, mięśni i ścięgien, a także nerwów. Oprócz wywiadu z pacjentem badanie ortopedyczne obejmuje również inne aspekty. Należą do nich zakres ruchu, postawa i budowa ciała, a także sposób poruszania się.
Tutaj znajdziesz więcej informacji, a także listę wybranych specjalistów i ośrodków ortopedycznych, w których możesz zrobić badanie ortopedyczne.
Podczas ręcznego badania ortopedycznego należy zebrać ważne wyniki. Ortopeda sprawdza następujące elementy:
Skóra i tkanka podskórna:
różnice w temperaturze i konsystencji, np.
Stawy:
Mięśnie:
Ścięgna i przyczepy ścięgien:
Naczynia:
Nerwy:
Wywoływanie bólu poprzez typowe punkty nacisku (punkty spustowe)
Badanie ortopedyczne obejmuje różne testy i analizy ruchowe © RioPatuca Images | Fotolia
Każdy staw ma specyficzną charakterystykę ruchową. Ruchomość jest badana pod kątem zakresu aktywnego i biernego oraz rejestrowana w stopniach kątowych.
Ocena zakresu ruchu czynnego jest szczególnie ważna w przypadku stanów bólowych i porażenia. Dokumentacja odbywa się zgodnie z metodą neutralnego punktu zerowego, przy czym za pozycję 0 uznaje się pozycję środkową lub wyjściową danego kierunku ruchu.
Przykład: staw kolanowy 5-0-130: 5 odpowiada 5° nadmiernego wyprostu, 0 odpowiada pełnemu wyprostowi, 130 odpowiada 130° zgięcia.
Badanie stawów odbywa się w trzech płaszczyznach przestrzennych: czołowej, strzałkowej i poprzecznej. Nie wszystkie stawy są przystosowane do tych ruchów. Ze względów anatomicznych dotyczy to praktycznie tylko stawów kulistych biodra i barku. Inne stawy, takie jak łokciowe, kolanowe lub palcowe, ze względów fizjologicznych pozwalają jedynie na ruchy zawiasowe w jednej płaszczyźnie.
W protokole odnotowuje się, czy występuje ograniczenie spowodowane
. Ponadto ortopeda sprawdza, czy występują
W przypadku obrzęków stawów należy rozróżnić
.
Inne aspekty szczegółowego badania stawów to
Mięsień jest twardszy i grubszy w stanie skurczonym (napiętym), a wiotki w stanie atonicznym (rozluźnionym). Mięśnie niedożywione mogą wydawać się zarówno wiotkie, jak i napięte.
Wynik badania palpacyjnego dostarcza dodatkowo informacji na temat
Ubytek tkanki mięśniowej można stwierdzić za pomocą taśmy mierniczej. Napięte ścięgna przypominające struny wskazują na skrócenie. Należy ustalić, czy napięty mięsień można aktywnie rozluźnić i czy posiada on normalną zdolność skurczową. W tym celu ortopeda bada siłę mięśni i ergometrię.
Aktywność mięśniowa jest przy tym zazwyczaj określana w skali od 0 do 5:
0 = brak aktywności mięśniowej
1 = widoczny skurcz bez efektu ruchowego
2 = możliwość ruchu przy wyeliminowaniu grawitacji
3 = możliwość ruchu wbrew grawitacji
4 = możliwość ruchu wbrew umiarkowanemu oporowi
5 = normalna siła
Pomiar obwodów wykonuje się dla celów porównawczych na obu kończynach. Lekarz używa do tego nieelastycznej taśmy mierniczej, którą przykłada do odpowiednich obszarów mięśniowych. Jako punkty odniesienia służą dobrze wyczuwalne struktury na ramieniu i nodze.
Podczas badania ścięgien interesuje
W tych obszarach mogą pojawiać się niezależnie od siebie
.
Ból podczas ruchu może objawiać się w różnych stopniach nasilenia:
Bóle spowodowane chorobami ścięgien należy odróżnić od bólów, które
Obrzęki wzdłuż przebiegu ścięgna mogą być wywołane przez samo ścięgno lub otaczającą je tkankę ślizgową. Należą do nich na przykład zapalenie pochewki ścięgna (tendovaginitis) lub zapalenie paratenonu. Mogą one ponadto towarzyszyć ocieraniu się o siebie kości podczas ruchu.
Widoczne i wyczuwalne nieprawidłowości w konturze ścięgna wskazują na miejscowe zaburzenia troficzne lub przerwy w ciągłości.
Brak ruchu w stawie lub jego osłabienie przy aktywnym, wymuszonym napięciu mięśniowym może wskazywać na zerwanie ścięgna. Takim napięciem mięśniowym byłaby na przykład próba stania na palcach jednej nogi.
Badanie nerwów obejmuje badanie
W przypadku stanów porażenia należy rozróżnić porażenie spastyczne od wiotkiego. Zazwyczaj odpowiada to lokalizacji ich przyczyny. Uszkodzenia w okolicy kręgosłupa mogą
Uszkodzenie nerwów obwodowych (zmiana chorobowa) prowadzi do zaburzeń czucia i/lub motoryki w odpowiednim obszarze unerwienia. Paraliż pęcherza i/lub jelit sugeruje zajęcie pierwszego neuronu (uraz poprzeczny, zespół ogonowy).
Diagnostyka czynnościowa w przypadku porażenia wiotkiego i miopatii odbywa się poprzez badanie mięśni dowolnych i elektryczne.
Badanie pobudliwości elektrycznej przeprowadza się przede wszystkim za pomocą elektromiografii (EMG). EMG jest również pomocne w diagnozowaniu lokalizacji uszkodzeń korzeni nerwowych. W tym celu wykorzystuje się rejestrację impulsów z odpowiednich mięśni rdzeniowych, które są unerwione wyłącznie lub głównie przez jeden korzeń rdzeniowy.
Pomiar prędkości przewodzenia nerwowego pozwala na uzyskanie informacji o przerwach w przewodzeniu nerwowym. Całkowite lub częściowe przerwy w przewodzeniu impulsów występują często po urazach.
Badanie naczyń krwionośnych odbywa się najpierw poprzez oględziny i badanie palpacyjne, z uwzględnieniem
Metody aparaturową to:
