Badania hormonalne – znajdź lekarza i uzyskaj informacje

Kiedy nie czujemy się dobrze i odczuwamy objawy fizyczne, wiele osób uważa, że coś jest nie tak z organizmem. Dużą rolę odgrywają tu dobrze współdziałające hormony.

Układ hormonalny człowieka jest niezwykle złożony. Różne narządy organizmu wytwarzają hormony, które regulują liczne procesy metaboliczne i funkcje. 

Ten precyzyjnie sterowany system może ulegać różnorodnym zaburzeniom i powodować dolegliwości. Badanie hormonalne może dostarczyć informacji na temat równowagi hormonalnej. Nadaje się ono również do postawienia diagnozy.

Dowiedz się więcej na ten temat i znajdź lekarza specjalizującego się w badaniach hormonalnych.

Czym jest badanie hormonalne?

Jeśli istnieje podejrzenie zaburzeń hormonalnych, lekarz może zlecić badanie różnych hormonów w zależności od objawów.

W przypadku planowania ciąży szczególnie ważną rolę odgrywają hormony płciowe i hormony tarczycy. Można je łatwo wykryć we krwi lub ślinie. W tym celu lekarz pobiera próbki i zleca ich badanie w laboratorium endokrynologicznym.

Możesz dokładniej zbadać poziom hormonów za pomocą badania krwi © Alexander Raths / Fotolia

U kobiet najczęściej określa się poziom następujących hormonów:

• FSH
• LH
• prolaktyny
• progesteron oraz
• estradiolu

FSH (hormon folikulotropowy) powstaje w przysadce mózgowej i stymuluje dojrzewanie komórki jajowej w jajniku.

Natomiast hormon luteinizujący (LH) wspomaga owulację i tworzenie się tzw. ciałka żółtego. Podobnie jak hormon folikulotropowy reguluje on u kobiet procesy rozrodcze.

Hormon prolaktyna powstaje również w pewnej części mózgu. Stymuluje on wzrost gruczołów piersiowych i zapewnia wystarczający przepływ mleka w czasie ciąży i karmienia piersią.

Dwa hormony płciowe, estradiol i progesteron, odgrywają kluczową rolę w cyklu kobiecym.

Również u mężczyzn można określić poziom różnych hormonów we krwi. Najważniejszym hormonem płciowym mężczyzny jest testosteron. Odpowiada on między innymi za budowę mięśni, a także za produkcję plemników w jądrach.

Ponadto we krwi można oznaczyć hormony tarczycy T3 i T4 oraz wartość laboratoryjną TSH. Dostarczają one informacji o funkcjonowaniu tarczycy i służą do diagnozowania nadczynności i niedoczynności.

Hormony progesteron, estradiol, testosteron oraz hormon stresu kortyzol można również wykryć za pomocą testu ślinowego.

W tym celu pacjent pluje do probówki. Laboratorium endokrynologiczne może zbadać tak pobraną próbkę śliny dokładnie tak samo, jak próbkę krwi.

Kiedy warto wykonać badanie hormonalne?

Badanie hormonów jest zawsze wskazane, gdy dolegliwości i objawy wskazują na zaburzenia równowagi hormonalnej. W ten sposób badanie hormonów może dostarczyć informacji, czy kobieta jest już w okresie menopauzy. Również w przypadku niepłodności badanie hormonów może dostarczyć informacji na temat przyczyn tego stanu.

Inne wskazania do badania hormonów to:

• Podejrzenie zespołu policystycznych jajników (PCOS)
• Jeśli cierpi Pani na zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS)
• Galaktorrhea: wydzielanie mleka z gruczołów piersiowych poza okresem ciąży i karmienia piersią
• Owłosienie typu męskiego
• Podejrzenie niedoczynności tarczycy z objawami zmęczenia, osłabienia, przyrostu masy ciała i zaparć
• Objawy nadczynności tarczycy, takie jak utrata masy ciała, biegunka, nerwowość lub wypadanie włosów
• Część badań profilaktycznych w kierunku nowotworów

Kto pokrywa koszty badania hormonalnego?

To, czy kasa chorych pokryje koszty badania hormonalnego, zależy od występujących dolegliwości. Na przykład w niektórych przypadkach zaburzeń płodności kasa chorych pokrywa koszty badania hormonalnego.

Ubezpieczenie pokrywa również koszty badania hormonalnego w przypadku bardzo silnych dolegliwości związanych z menopauzą. Należy omówić z lekarzem prowadzącym, czy i jakie koszty zostaną pokryte. Publiczna kasa chorych zasadniczo nie pokrywa kosztów badań śliny w celu oznaczenia hormonów.

Wniosek

Jeśli zauważysz u siebie objawy wskazujące na zaburzenia układu hormonalnego, porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem. Pobranie próbek krwi i śliny jest szybkie i dostarcza Tobie oraz Twojemu lekarzowi dodatkowych informacji na temat procesów zachodzących w Twoim organizmie.

Szczególnie w przypadku problemów z poczęciem dziecka badanie hormonalne jest ważne, aby zawęzić przyczyny tego stanu.