Zapalenie kłębuszków nerkowych to stan zapalny kłębuszków nerkowych (glomeruli), które odpowiadają za filtrację moczu w nerkach. Takie zapalenie może poważnie upośledzić czynność nerek, a w konsekwencji doprowadzić do niewydolności nerek.
Poniżej dowiesz się, który lekarz leczy zapalenie nerek i jak przebiega leczenie. Znajdziesz tu również wybranych specjalistów zajmujących się zapaleniem nerek.
Zasadniczo lekarze rozróżniają pierwotne i wtórne zapalenie kłębuszków nerkowych.
Pod pojęciem pierwotnego zapalenia kłębuszków nerkowych eksperci rozumieją autoimmunologiczne zapalenie kłębuszków nerkowych bez wcześniejszej choroby podstawowej.
Wtórne zapalenie kłębuszków nerkowych powstaje w wyniku wcześniejszej choroby nerek lub schorzenia, które wystąpiło przed zapaleniem nerek. Przykładem jest poststreptokokowe zapalenie kłębuszków nerkowych.
W przypadku zakażenia paciorkowcami grupy A, które często atakują górne drogi oddechowe, powstają przeciwciała. Są one skierowane z jednej strony przeciwko bakteriom, z drugiej jednak również przeciwko własnym strukturom organizmu o podobnej budowie powierzchniowej.
Przeciwciała osadzają się w postaci kompleksów immunologicznych na ciałkach nerkowych. Układ odpornościowy atakuje je, co prowadzi do reakcji zapalnej. Również inne patogeny mogą wywołać takie poinfekcyjne zapalenie kłębuszków nerkowych.
Należą do nich:
Zawieje nerkowe mogą również występować w ramach chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń rumieniowaty i zespół Goodpasture'a, lub w przebiegu ziarniniakowatości (choroba reumatyczna).
Kłębuszkowe zapalenie nerek to choroba nerek, która pojawia się, gdy kłębuszki ulegają zapaleniu @ Bungon /AdobeStock
Aby kłębuszkowe zapalenie nerek powodowało jakiekolwiek dolegliwości, stan zapalny musi obejmować ponad 50 procent tkanki nerkowej. W związku z tym wiele procesów zapalnych w kłębuszkach nerkowych pozostaje niewykrytych. Jeśli jednak dojdzie do znacznego uszkodzenia kłębuszków nerkowych, może pojawić się zespół objawów zwany zespołem nerczycowym.
Zespół nerczycowy występuje szczególnie często u osób z przewlekłym zapaleniem kłębuszków nerkowych. Z powodu zaburzeń filtracji w moczu występuje zwiększona ilość białek. Lekarze nazywają to w tym przypadku białkomoczem. W rezultacie poziom białek we krwi jest obniżony, co oznacza również hipoproteinemię.
Z powodu braku białek spada ciśnienie koloidowo-osmotyczne w naczyniach krwionośnych. Płyn z osocza krwi przemieszcza się z naczyń krwionośnych do otaczających tkanek i tam się gromadzi (obrzęki).
Obrzęki te są tym bardziej wyraźne, im mniej białek znajduje się we krwi. Organizm próbuje jak najszybciej zrekompensować utratę białek i wytwarza zwiększoną ilość lipoprotein w wątrobie. Dochodzi do podwyższenia poziomu lipidów we krwi i niekorzystnego stosunku lipidów we krwi względem siebie.
Natomiast ostre i szybko postępujące zapalenie kłębuszków nerkowych częściej prowadzi do zespołu nerczycowego. Charakterystyczna jest tu tzw. triada Volharda.
Składa się ona z:
W przypadku zespołu nerczycowego filtr jest nieszczelny, a cenne substancje, takie jak białka, przedostają się do moczu @ PATTARAWIT /AdobeStock
Pierwsze wskazówki dotyczące zapalenia nerek dostarcza badanie moczu. W zależności od stopnia zaawansowania choroby w moczu pojawia się krew lub białka.
Duże ilości krwi w moczu są widoczne gołym okiem, natomiast białka powodują zmętnienie moczu. Kolejną ważną metodą diagnostyczną w przypadku podejrzenia kłębuszkowego zapalenia nerek jest badanie krwi w laboratorium.
W przypadku zespołu nerczycowego stężenie lipidów we krwi jest podwyższone, natomiast stężenie białek we krwi jest obniżone. Wzrost stężenia kreatyniny wskazuje na osłabienie nerek, a w najgorszym przypadku może oznaczać grożącą niewydolność nerek.
Krew w moczu @ GladkovPhoto /AdobeStock
Inne metody diagnostyczne to:
Ponadto ważne jest ustalenie przyczyny kłębuszkowego zapalenia nerek. Dlatego lekarz celowo poszukuje możliwych chorób podstawowych, takich jak zapalenie naczyń, procesy autoimmunologiczne lub choroby zakaźne.
Terapia zależy od przyczyny choroby i stanu czynnościowego nerek. Niektóre postacie kłębuszkowego zapalenia nerek można skutecznie leczyć glikokortykoidami, takimi jak na przykład prednizolon. Inne postacie, takie jak szybko postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek, wymagają dodatkowego podawania leków immunosupresyjnych.
Jeśli zapalenie nerek objawia się zespołem nerczycowym, pacjenci otrzymują leki moczopędne (diuretyki). Leki te usuwają obrzęki. W większości przypadków podwyższone stężenie lipidów we krwi często normalizuje się samoistnie w trakcie leczenia zespołu nerczycowego. Niemniej jednak lekarz może zastosować statyny w celu ich obniżenia.
Jeśli kłębuszkowe zapalenie nerek jest tak zaawansowane, że dochodzi do niewydolności nerek, konieczna jest dializa. W tym przypadku zewnętrzne urządzenie oczyszcza krew z substancji wydalanych z moczem.
W przypadku przewlekłej niewydolności nerek konieczny jest przeszczep nerki, w którym nerka dawcy przejmuje funkcje uszkodzonej nerki.
Rokowanie w przypadku kłębuszkowego zapalenia nerek zależy przede wszystkim od tego, jak szybko lekarze rozpoznają chorobę i rozpoczną leczenie. Nierozpoznane zapalenie kłębuszków nerkowych może przejść w postać przewlekłą i doprowadzić do niewydolności nerek. Ponadto przewlekłe zapalenie kłębuszków nerkowych zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia chorób układu krążenia.
Szczególnie złe rokowania ma szybko postępujące zapalenie kłębuszków nerkowych (RPGN), które jest formą ostrego zapalenia kłębuszków nerkowych. Bez leczenia funkcja filtrująca nerek spada w tym przypadku o połowę w ciągu kilku miesięcy. Do całkowitej niewydolności nerek rzadko mija więcej niż rok.
