Profesor dr med. Karl Philipp Kutzner zdobył niezwykłe doświadczenie w dziedzinie chirurgii ortopedycznej i jest uznawany za specjalistę w zakresie endoprotezoplastyki stawu biodrowego i kolanowego. Jego wieloletnia praca jako ordynatora w Klinice Ortopedii Szpitala św. Józefa w Wiesbaden oraz pomyślna habilitacja z ortopedii na Uniwersytecie Johanna Gutenberga w Moguncji podkreślają nie tylko jego kompetencje zawodowe, ale także głębokie zaangażowanie w tę dyscyplinę medyczną. Jako ekspert w dziedzinie endoprotezoplastyki stawu biodrowego i kolanowego prof. dr Kutzner zyskał doskonałą reputację. Otwierając Endoprotheticum Rhein-Main, założył praktykę, która nie tylko oferuje doskonałe usługi medyczne, ale także tworzy atmosferę zaufania sprzyjającą indywidualnej opiece. Jego specjalizacja sprawia, że jest poszukiwanym partnerem dla pacjentów z problemami stawowymi, a on sam towarzyszy im od konsultacji aż po leczenie, wykazując się dużą empatią i kompetencjami.
Prof. dr Kutzner przywiązuje dużą wagę do metod leczenia zachowawczego, nawet pomimo tego, że jego specjalizacją jest chirurgia. Podkreśla znaczenie kompleksowej opieki, wykraczającej poza sam zabieg chirurgiczny. Zakres jego leczenia obejmuje zarówno zabiegi minimalnie inwazyjne, jak i częściową wymianę stawu oraz operacje wymiany, dzięki czemu oferuje szeroki wachlarz możliwości terapeutycznych. Prof. dr Kutzner specjalizuje się również w częściowej wymianie stawu kolanowego, co przynosi korzyści wielu młodszym pacjentom cierpiącym na artrozę. Jego podejście ma na celu oferowanie indywidualnych rozwiązań, które przyczyniają się do aktywnego i bezbolesnego życia. Dzięki swojej praktyce w Endoprotheticum Rhein-Main oraz prywatnej klinice Lilium w Wiesbaden prof. dr Kutzner zapewnia najwyższej klasy opiekę medyczną w nowoczesnym otoczeniu.
Poświęca czas każdemu pacjentowi i dostosowuje leczenie indywidualnie, aby nie tylko zapewnić trwałość i funkcjonalność, ale także osiągnąć brak bólu i wysoki poziom zadowolenia pacjentów. Prof. dr Kutzner wyróżnia się nie tylko swoją wiedzą medyczną, ale także empatią i zaangażowaniem w dobro swoich pacjentów, pomagając im poprawić jakość życia. Redakcja Leading Medicine Guide miała ponownie okazję porozmawiać ze specjalistą od kolan, prof. dr. Kutznerem, i chciała dowiedzieć się więcej na temat częściowej wymiany stawu kolanowego.
Staw kolanowy to imponująca konstrukcja, która codziennie poddawana jest znacznym obciążeniom. Artroza to bolesna choroba, która atakuje i zużywa chrząstkę stawową, co ostatecznie prowadzi do bólu, sztywności i ograniczonej ruchomości. Choroba ta dotyka znaczną liczbę osób na całym świecie i może znacznie obniżyć jakość życia. W przypadku zaawansowanej artrozy, zwłaszcza gdy dotyczy ona tylko niektórych obszarów kolana, częściowa wymiana stawu może być skutecznym rozwiązaniem. W przeciwieństwie do całkowitej operacji wymiany stawu, częściowa wymiana stawu polega na zastąpieniu tylko uszkodzonej lub zużytej części kolana implantem, podczas gdy zdrowa część stawu zostaje zachowana. Ta technika operacyjna ma na celu złagodzenie bólu, przywrócenie ruchomości i poprawę mobilności.
Pierwszym krokiem jest diagnoza.
Diagnoza artrozy kolana i dolegliwości stawu kolanowego zazwyczaj rozpoczyna się od dokładnego badania przeprowadzonego przez lekarza, który na podstawie objawów i badania fizykalnego dokonuje wstępnej oceny. W celu potwierdzenia i dokładnej oceny stosuje się różne procedury diagnostyczne. Zdjęcia rentgenowskie są często pierwszym narzędziem diagnostycznym służącym do wykrycia zmian kostnych, ostrogów kostnych i odstępu między kośćmi. Badania MRI zapewniają szczegółowe obrazy tkanek miękkich w kolanie, w tym chrząstki i więzadeł, i pomagają dokładniej ocenić stan stawu. „Szczególnie w przypadku rozważania ewentualnej częściowej wymiany stawu kolanowego należy zawsze poświęcić czas na diagnostykę. Oprócz standardowych zdjęć rentgenowskich i rezonansu magnetycznego istnieją tak zwane zdjęcia rentgenowskie z obciążeniem, na których można dobrze rozpoznać i ocenić postęp artrozy w poszczególnych przedziałach kolana, gdy są one obciążone. Oznacza to, że zdjęcia powstają pod obciążeniem. Urządzenie do takiej procedury diagnostycznej jest niezbędne, aby opracować najlepszą terapię. Cieszę się, że od kilku miesięcy mam tę możliwość” – tak pozytywnie rozpoczyna naszą rozmowę prof. dr Kutzner.
Badania krwi mogą wykazać markery stanu zapalnego lub inne czynniki, które mogą być związane z artrozą, i dostarczyć dodatkowych informacji. Różne metody uzupełniają się, umożliwiając precyzyjną diagnozę i określenie stopnia zaawansowania artrozy kolana, co ostatecznie stanowi podstawę do podjęcia właściwych decyzji dotyczących leczenia.
Częściowa wymiana stawu nie jest jeszcze wystarczająco rozpowszechniona.
„Niestety, częściowa endoproteza stawu kolanowego jest nadal częściowo traktowana po macoszemu i zazwyczaj preferuje się endoprotezy całkowite, chociaż może to wcale nie być konieczne. Niektórzy koledzy po prostu mają zbyt małe doświadczenie z protezami częściowymi. Protezy kolana często nie dają idealnych wyników, a co najmniej 10% pacjentów jest niezadowolonych z efektu operacji. Moim zdaniem wynika to zazwyczaj z błędnego wskazania. Jeśli na przykład 90-letnia kobieta otrzyma protezę kolana, istnieje duże prawdopodobieństwo, że będzie z niej zadowolona, ponieważ dzięki niej można znacznie złagodzić dotychczasowe ograniczenia i umożliwić jej na przykład ponowne poruszanie się bez bólu w środowisku domowym. Jeśli jednak operujemy 60-letniego rzemieślnika, który pracuje zawodowo i w razie potrzeby pracuje na kolanach, może on nie być zadowolony, ponieważ z pełną protezą najprawdopodobniej nie będzie mógł ponownie klękać i może postrzegać protezę jako ciało obce. Ostatecznie mamy pewną grupę pacjentów, z którymi musimy postępować bardzo ostrożnie, zwłaszcza jeśli chodzi o pacjentów młodszych lub bardzo aktywnych i pracujących. W takich przypadkach należy dokładnie wyjaśnić, co będzie możliwe tylko w ograniczonym zakresie z protezą kolana” – wyjaśnia prof. dr Kutzner. Dlatego bardzo ważne jest, aby lekarz prowadzący postawił dokładną diagnozę i dokonał starannej oceny, aby ustalić, czy częściowa proteza stawu nie jest lepszym rozwiązaniem.
Głównym wskazaniem do zastosowania częściowej protezy stawu są choroby zwyrodnieniowe.
„Jeśli nie występuje wada ustawienia, to z upływem lat choroba zwyrodnieniowa związana z wiekiem rozprzestrzenia się zazwyczaj na całe kolano. Zdarza się jednak również, że młoda osoba, na przykład 20-latek, może doznać urazu łąkotki wewnętrznej podczas gry w piłkę nożną. Jeśli zostanie on poddany operacji, często wykonuje się częściowe usunięcie. Ponadto pęknięcie mogło spowodować uszkodzenie wewnętrznej strony. Uszkodzona łąkotka jest wówczas traktowana jako rodzaj przedwczesnej artrozy, co w dalszym przebiegu życia prowadzi do pojawienia się objawów zużycia właśnie w tym miejscu. Teraz jednak zużycie występuje tylko po wewnętrznej stronie kolana, czyli tam, gdzie znajduje się łąkotka. Artroza ogranicza się do części stawu kolanowego. Nawet jeśli ludzie cierpią na wady postawy, takie jak np. koślawe kolana, może rozwinąć się częściowa artroza. W takich przypadkach można rozważyć zastosowanie protezy częściowej. „Po co stosować protezę całkowitą, skoro reszta kolana jest jeszcze w porządku” – argumentuje prof. dr Kutzner.
Kolano z trzema przedziałami:
Kompartment przyśrodkowy obejmuje wewnętrzną stronę kolana i obejmuje wewnętrzną część kości udowej (femur) oraz wewnętrzną część kości piszczelowej (tibia). Tutaj przede wszystkim więzadło poboczne przyśrodkowe i łąkotka zapewniają stabilność. Kompartment boczny obejmuje zewnętrzną stronę kolana i obejmuje zewnętrzną część kości udowej oraz zewnętrzną część kości piszczelowej. Podobnie jak w kompartmencie przyśrodkowym, więzadło poboczne boczne i łąkotka zapewniają stabilność i ochronę. Kompartment rzepkowo-udowy to obszar pomiędzy rzepką (patella) a przednią częścią kości udowej (femur). Kompartment ten ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania rzepki i jej przesuwania się wzdłuż rowka kości udowej. Na stabilność i funkcjonowanie tego przedziału wpływają różne więzadła, mięśnie oraz sama budowa anatomiczna rzepki.
W przypadku protezy częściowej zastępowana jest tylko dotknięta chorobą część kolana.
„Najczęstszą częściową protezą stawu kolanowego jest tak zwana proteza saneczkowa, zwana również protezą unikondylarną lub jednokompartmentową, która niczym saneczkowa stopa nakłada się na dotknięte chorobą miejsce. Zaletą tych „częściowych” rozwiązań jest to, że wszystkie pozostałe zdrowe części stawu pozostają nienaruszone. Kolejną ważną kwestią jest zachowanie naturalnej biomechaniki kolana. Ponieważ nie wymienia się całego stawu, a struktury więzadłowe pozostają bez zmian, proteza typu „sanki” może przyczynić się do zachowania bardziej naturalnej ruchomości i stabilności stawu kolanowego. Zazwyczaj prowadzi to do lepszego funkcjonowania i większego komfortu dla pacjentów, zwłaszcza podczas wykonywania codziennych czynności. Dzięki temu pacjenci są często bardziej zadowoleni. „Zalety i ogromne korzyści płynące z tych protez częściowych w przypadku izolowanych schorzeń zwyrodnieniowych są obecnie coraz lepiej rozumiane” – komentuje prof. dr Kutzner, odnosząc się do zalet protezy częściowej.
Częściowa wymiana stawu, w szczególności proteza ślizgowa, stanowi mniej inwazyjną alternatywę dla całkowitej endoprotezy dla wybranych pacjentów z miejscowymi uszkodzeniami kolana. Pomimo swoich zalet istnieją potencjalne wady, które należy wziąć pod uwagę.
„Nie zawsze możemy w stu procentach przewidzieć, czy po zastosowaniu protezy częściowej nadal będą występowały dolegliwości, ponieważ znaczna część kolana pozostaje bez leczenia. Oznacza to, że jeśli operujemy na przykład 50-latka i wszczepiamy mu protezę częściową po wewnętrznej stronie kolana, to oczywiście może się zdarzyć, że w wieku 70 lat powoli pojawią się u niego dolegliwości również po zewnętrznej stronie, ponieważ również tam pojawiają się oznaki zużycia. Wtedy mamy tę wadę, że może być konieczna kolejna operacja. Z drugiej strony przejście z częściowej protezy stawu na całkowitą endoprotezę kolana jest zazwyczaj możliwe bez większych problemów. Oczywiście istnieją również inne powody operacji rewizyjnych w przypadku częściowej protezy stawu, takie jak np. obluzowanie, zużycie lub infekcje. Młodym pacjentom zawsze proponuję częściową protezę, jeśli jest to możliwe. Również w przypadku starszych pacjentów wybór częściowej protezy może być lepszym rozwiązaniem, ponieważ zazwyczaj szybciej odzyskują oni sprawność ruchową. Zaletą częściowej protezy jest bez wątpienia większa swoboda ruchów”, wyjaśnia prof. dr Kutzner.
Każdy kilogram nadwagi powoduje, że na staw kolanowy i chrząstkę działa znacznie większa siła. W tym przypadku konieczna jest intensywna rozmowa z pacjentem. Znaczna nadwaga prowadzi do zwiększonego ryzyka powikłań w trakcie operacji stawu kolanowego, aż po rehabilitację.
W przypadku artrozy pod rzepką istnieją również możliwości zastosowania miniimplantów.
U osób cierpiących na dysplazję rzepki rzepka nie przesuwa się prawidłowo w rowku kości udowej (femur), co prowadzi do niestabilności rzepki. Nierzadko prowadzi to w ciągu życia do izolowanej artrozy tego stawu rzepkowo-udowego. Również w tym przypadku pomocne może być zastosowanie częściowej protezy stawu, wyjaśnia prof. dr Kutzner: „Pacjenci ci, częściej kobiety, odczuwają wówczas czasami znaczny ból za rzepką, zwłaszcza podczas schodzenia po schodach. Również w tym przypadku niektórzy chirurdzy wszczepiają protezę kolana – a przecież istnieją naprawdę dobre możliwości z wykorzystaniem tak zwanych mini-implantów. Również w tym przypadku implantem pokrywa się tylko dotknięty zużyciem przedział za rzepką. Pod względem technicznym operacja częściowej wymiany stawu jest nieco bardziej wymagająca i znacznie rzadziej pojawia się w programie kształcenia medycznego. Zazwyczaj najpierw uczy się całkowitej wymiany stawu, zanim zdobędzie się doświadczenie w zakresie częściowej wymiany stawu. Wymaga to nieco większej zręczności, a także wiedzy teoretycznej. Jako wyspecjalizowany chirurg kolanowy należy być dobrze przygotowanym w tym zakresie, ponieważ jest to po prostu dobra możliwość, aby w delikatny sposób pomóc naszym pacjentom w powrocie do ruchu”.
Rehabilitacja pooperacyjna po wszczepieniu protezy kolana i częściowej wymianie stawu kolanowego ma na celu przywrócenie ruchomości, siły i funkcjonalności kolana.
Po operacji wszczepienia protezy kolana faza rehabilitacji często obejmuje fizjoterapię i ćwiczenia wzmacniające mięśnie wokół kolana. Można również wykonywać ćwiczenia poprawiające elastyczność i równowagę. Rehabilitacja trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy i często dzieli się na różne etapy, w zależności od przebiegu gojenia i indywidualnej reakcji pacjenta na leczenie. W przypadku częściowej wymiany stawu kolanowego czas rehabilitacji jest zazwyczaj znacznie krótszy w porównaniu z całkowitą protezą kolana, ponieważ zabieg dotyczy mniejszej ilości tkanek miękkich i kości. Niemniej jednak stosuje się tu podobną strategię rehabilitacyjną, której celem jest poprawa ruchomości i wzmocnienie otaczających mięśni.
„W przypadku operacji częściowej wymiany stawu wykonuje się mniejsze nacięcie niż przy wszczepieniu pełnej protezy. Rehabilitacja jest podobna w obu przypadkach. Najważniejsze jest jednak to, że pacjenci z częściową protezą kolana zazwyczaj nadal mają poczucie, że stoją na własnych kościach. A jeśli wszystko pójdzie dobrze, po ośmiu tygodniach można już wrócić na boisko. W przypadku całkowitej endoprotezy kolana trwa to zazwyczaj znacznie dłużej” – mówi prof. dr Kutzner i podkreśla: „Obecnie co drugie kolano u mnie to proteza!”.
Ruch jest dobry dla naturalnego zdrowia kolan
„Nigdy nie jest dobrze podnosić ciężkie przedmioty z pozycji kucającej. Sportem przyjaznym dla kolan jest w każdym razie jazda na rowerze! Bieganie po asfalcie raczej nie jest zalecane. Jednak w przypadku powstawania artrozy zawsze występują czynniki wieloczynnikowe. Najważniejsze jest jednak, aby zasadniczo pozostać w ruchu” – radzi prof. dr Kutzner, kończąc tym samym naszą rozmowę.
Szanowny Panie Profesorze dr Kutzner, serdecznie dziękujemy za poświęcony czas oraz wgląd w złożoną budowę stawu kolanowego i indywidualne możliwości implantów częściowych stawów!
