Leading Medicine Guide Logo

Endoskopia kapsułkowa – innowacyjna procedura

Endoskopia kapsułkowa to innowacyjna metoda diagnostyczna stosowana w gastroenterologii, służąca do obrazowania przewodu pokarmowego. Podczas endoskopii kapsułkowej pacjent połyka małą kapsułkę, która podczas przechodzenia przez jelita rejestruje obrazy. Badanie to nadaje się szczególnie do badania jelita cienkiego, do którego dostęp przy użyciu tradycyjnej kolonoskopii jest ograniczony.

Po połknięciu kapsuły wideo samodzielnie przechodzi ona przez jelito cienkie, a następnie jelito grube. Zarejestrowane obrazy są przesyłane do odbiornika przymocowanego na zewnątrz do przenośnego rejestratora danych. Endoskopia kapsułkowa jest zabiegiem czysto diagnostycznym służącym do obrazowania błony śluzowej przewodu pokarmowego. Endoskopię kapsułkową można wykonać zwłaszcza w przypadku niejasnego krwawienia lub podejrzenia choroby Leśniowskiego-Crohna.

Krótki przegląd:

Endoskopia kapsułkowa to nieinwazyjne badanie jelita cienkiego, a częściowo także jelita grubego. Pacjent połyka kapsułkę wideo, która automatycznie rejestruje obrazy z wnętrza jelita. Kapsułka jest wydalana naturalnie po około 30 godzinach. Najważniejszym wskazaniem jest jednak ustalenie źródła krwawienia w jelicie cienkim, gdy nie znaleziono przyczyny ani w żołądku, ani w jelicie grubym.

Przegląd artykułów

Endoskopia kapsułkowa - Więcej informacji

Zastosowania endoskopii kapsułkowej

Endoskopia kapsułkowa jest stosowana już od prawie 20 lat. Od 2001 roku posiada certyfikat CE i jest zatwierdzona przez FDA.

Metoda ta pozwala w delikatny, nieinwazyjny sposób uzyskać ponad 50 000 wysokiej jakości zdjęć bezpośrednio z jelita. Zdjęcia są następnie łączone w film.

Specjalista gastroenterolog może następnie ocenić film i wykorzystać go do postawienia dokładnej diagnozy dotyczącej występujących dolegliwości. Obecnie możliwa jest również ocena przesłanych nagrań na żywo.

Kapselendoskopie
Endoskopia kapsułkowa jest dla pacjenta znacznie bardziej komfortowa niż kolonoskopia © Kzenon | AdobeStock

Szczególnie

stosuje się endoskopię kapsułkową.

Choroby jelita cienkiego można zbadać dokładniej za pomocą endoskopii kapsułkowej niż za pomocą konwencjonalnego badania rezonansu magnetycznego (MRI). MRI często nie ma wystarczającej rozdzielczości. Natomiast endoskopia kapsułkowa pozwala uwidocznić nawet mniejsze zmiany chorobowe.

Podczas przechodzenia przez układ pokarmowy kapsułka z kamerą przemierza wszystkie odcinki jelita. Dzięki temu może być również wykorzystywana w profilaktyce raka jelita grubego. Istnieją specjalne kapsułki przeznaczone do jelita cienkiego i jelita grubego. Kapsułka do jelita grubego posiada dwie kamery, po jednej na każdym końcu. Dzięki temu można wykonać zdjęcia po obu stronach. Natomiast kapsułka do jelita cienkiego jest wyposażona tylko w jedną kamerę.

Przebieg endoskopii kapsułkowej

Endoskopia kapsułkowa jest znacznie mniej nieprzyjemna niż kolonoskopia. Kapsułkę z kamerą przyjmuje się jak zwykłą kapsułkę witaminową, popijając niewielką ilością wody. Nie jest konieczna ani hospitalizacja, ani podanie środków uspokajających.

Badanie endoskopowe za pomocą kapsułki przebiega całkowicie automatycznie. Niemniej jednak przed badaniem konieczne jest wykonanie pewnych przygotowań, aby uzyskać wysokiej jakości zdjęcia jelita:

  • Należy skonsultować się z lekarzem, aby sprawdzić, czy odruch połykania działa prawidłowo lub czy nie występują już znane zwężenia jelita. W tym celu można zastosować samorozpadającą się kapsułkę wstępną. 
  • Aby błona śluzowa jelita była dobrze widoczna, pacjent powinien pozostać na czczo przez 12 godzin przed przyjęciem kapsułki, czyli powstrzymać się od spożywania posiłków i napojów. 
  • W razie potrzeby lekarz może wcześniej przepisać środek przeczyszczający, który należy zastosować przed badaniem.
  • Dwie godziny po połknięciu kapsułki pacjenci mogą ponownie pić. Należy jednak unikać napojów barwionych na czerwono lub zawierających mleko, aby nie wpływały one na jakość zdjęć. Lekkie posiłki są dozwolone po około czterech godzinach.

Przed połknięciem kapsuły z kamerą pacjent otrzymuje urządzenie rejestrujące, które nosi przy pasku. Zazwyczaj zabiera je do domu i zwraca następnego dnia.

Podczas przechodzenia przez jelita kapsułka z kamerą nieustannie przesyła zdjęcia z przewodu pokarmowego. Urządzenie rejestrujące zapisuje przesłane zdjęcia do późniejszej analizy. W ten sposób gromadzi się nawet 60 000 zdjęć.

Kapsułka jest teraz przemieszczana przez naturalne ruchy jelit (perystaltykę). Jej położenie można sprawdzić za pomocą urządzenia rejestrującego.

Dickdarm und Dünndarm
Kapsułka z kamerą przemierza cały przewód pokarmowy. Tutaj widać jelito grube i jelito cienkie © Sebastian Kaulitzki / Fotolia

Podczas fazy rejestracji endoskopii kapsułkowej nie ma żadnych specjalnych zasad, których należy przestrzegać, poza nieznacznym ograniczeniem spożycia pokarmów. Pacjent może zachowywać się i poruszać się w sposób całkowicie naturalny.

Zakończenie i ocena endoskopii kapsułkowej

Po przejściu kapsuły z kamerą przez przewód pokarmowy jest ona w naturalny sposób wydalana w toalecie. Zazwyczaj dzieje się to po około 9–14 godzinach, ale w niektórych przypadkach może to potrwać nawet kilka dni.

W gabinecie lub klinice na komputerze z tysięcy pojedynczych zdjęć tworzony jest film. Film ten jest następnie oceniany przez specjalistę. W przypadku krwawień nagranie może pokazać miejsce krwawienia. Endoskopia kapsułkowa może być cennym narzędziem w diagnostyce choroby Leśniowskiego-Crohna, a także nowotworów i polipów.

Czynniki ryzyka, w przypadku których nie stosuje się endoskopii kapsułkowej

Endoskopia kapsułkowa to metoda diagnostyczna, która wiąże się z wieloma korzyściami dla pacjenta. Jedynymi warunkami udanego badania są

  • sprawny odruch połykania oraz
  • przechodne odcinki jelita bez zwężeń, w których kapsułka mogłaby utknąć.

Warunki te są jednak dokładnie sprawdzane przed endoskopią kapsułkową.

Do czynników ryzyka wykluczających wykonanie endoskopii kapsułkowej zalicza się zatem

  • wyraźne zaburzenia połykania,
  • silne zaparcia (na przykład spowodowane niektórymi lekami lub cukrzycą), 
  • niedrożność jelit (niedrożność mechaniczna),
  • zrosty (przetoki) jelitowe, które zwężają jelita,
  • głębokie uchyłki w jelicie cienkim.

Zalety i wady endoskopii kapsułkowej

Endoskopia kapsułkowa jest zabiegiem bardzo delikatnym. Jest ona korzystna dla pacjentów, którzy mają niejasne dolegliwości brzuszne lub obawiają się tradycyjnej kolonoskopii.

Jako precyzyjne narzędzie diagnostyczne, endoskopia kapsułkowa dostarcza bardzo dobrych wskazówek dotyczących indywidualnego przebiegu choroby. Zalety endoskopii kapsułkowej w skrócie:

  • nieinwazyjny, bezbolesny i delikatny przebieg badania,
  • brak narażenia na promieniowanie,
  • brak konieczności pobytu w szpitalu,
  • brak środków uspokajających lub sedacyjnych, 
  • brak środków kontrastowych, 
  • badanie całego jelita cienkiego jest możliwe tylko dzięki endoskopii kapsułkowej, 
  • profilaktyka nowotworowa z niskim progiem oporu.

Endoskopia kapsułkowa to innowacyjna, ale obecnie sprawdzona metoda diagnostyczna przewodu pokarmowego. Pozwala ona na wyjątkowe obrazowanie jelita cienkiego, a w przypadku badania jelita grubego jest porównywalna z kolonoskopią.

Wadą endoskopii kapsułkowej jest jej czysto diagnostyczna funkcja. W przeciwieństwie do kolonoskopii lekarze nie mogą więc podczas badania wykonywać zabiegów na podejrzanych zmianach tkankowych.

Natomiast podczas kolonoskopii lekarze mogą jeszcze w trakcie badania np. usunąć polipy jelita grubego i pobrać próbki tkanki. Endoskopia kapsułkowa pozwala wykryć podejrzane miejsca, ale do zabiegu konieczna jest z kolei tradycyjna kolonoskopia, czyli badanie jelita grubego.

Koszty i podsumowanie dotyczące endoskopii kapsułkowej

Kwestia pokrycia kosztów przez kasy chorych nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta.

W przypadku niewyjaśnionego krwawienia z jelita („niejasne krwawienie z jelita środkowego”) możliwe jest pokrycie kosztów przez kasy chorych. Aby tak się stało, muszą być spełnione pewne kryteria, jeśli endoskopia kapsułkowa jest wykonywana ambulatoryjnie.

Dlatego przed wykonaniem endoskopii kapsułkowej pacjenci powinni porozmawiać ze swoim lekarzem na temat zwrotu kosztów. W indywidualnych przypadkach, po złożeniu wniosku, można uzyskać zwrot kosztów od ubezpieczyciela. Endoskopie kapsułkowe wykonywane w ramach pobytu w szpitalu są rozliczane przez szpital na podstawie ryczałtów za przypadek.

Podsumowując, endoskopia kapsułkowa jest doskonałą metodą dokładnego zbadania całego przewodu pokarmowego, a w szczególności jelita cienkiego. Dzięki niej można niemal bezboleśnie zdiagnozować choroby zapalne jelit lub przyczyny krwawień w jelicie cienkim.

Endoskopia kapsułkowa stanowi również kamień milowy w medycynie w zakresie profilaktyki raka jelita grubego.

FAQ

Jak działa endoskopia kapsułkowa?

Podczas wykonywania endoskopii kapsułkowej pacjent połyka małą kapsułkę z wbudowanym układem sterującym i nadajnikiem oraz kamerą. Kapsułka automatycznie rejestruje obrazy z przewodu pokarmowego, wykonując dwa zdjęcia na sekundę, i przesyła je na zewnątrz do urządzenia odbiorczego i pamięciowego. Kapsułka przemieszcza się samodzielnie, aż zostanie wydalona w naturalny sposób.

Kiedy wskazana jest endoskopia kapsułkowa?

Najważniejszym wskazaniem jest jednak wyjaśnienie przyczyny niejasnego krwawienia w jelicie cienkim. Jest ona również wskazana w przypadku podejrzenia choroby jelita cienkiego, np. choroby Leśniowskiego-Crohna lub zmian chorobowych, takich jak polipy lub zwężenia. Endoskopia kapsułkowa jelita cienkiego umożliwia badanie całego jelita cienkiego, co nie jest możliwe przy użyciu tradycyjnej endoskopii lub kolonoskopii.

Jakie są zalety endoskopii kapsułkowej?

Dużą zaletą endoskopii kapsułkowej jest nieinwazyjne badanie bez konieczności stosowania środków uspokajających. Badanie jest zazwyczaj dobrze tolerowane przez pacjenta i nie wymaga zabiegu, jak w przypadku tradycyjnej kolonoskopii. Za pomocą endoskopii kapsułkowej można zbadać nawet trudno dostępne odcinki jelita cienkiego.

Czy istnieją jakieś zagrożenia lub przeciwwskazania?

Najważniejszym przeciwwskazaniem do wykonania endoskopii kapsułkowej jest znane zwężenie jelita. Zwężenia lub podwyższone ryzyko krwawień mogą spowodować, że kapsułka utknie. W takich przypadkach należy dokładnie rozważyć możliwość wykonania endoskopii kapsułkowej.

Jak przebiega badanie?

Przed rozpoczęciem endoskopii kapsułkowej konieczne jest dokładne oczyszczenie jelita. Po połknięciu kapsułki pacjent zazwyczaj może kontynuować swoje codzienne czynności. Kapsułka dociera do jelita grubego po przejściu przez jelito cienkie, a następnie jest wydalana. Ocena badania odbywa się później przez specjalistę gastroenterologa na podstawie zapisanych obrazów.


Zapraszamy również do przeczytania naszego interesującego wywiadu z ekspertem, prof. dr. med. Robertem Ehehaltem, na blogu Leading Medicine Guide!