Urazy sportowe, wady postawy lub artroza związana z wiekiem – lista potencjalnych przyczyn uszkodzeń stawów jest długa. W szczególnie ciężkich przypadkach leczenie (regeneracyjne) uszkodzonego stawu nie jest już możliwe. Wtedy do gry wkracza tzw. endoprotezoplastyka, czyli zastąpienie stawów i struktur ciała sztucznymi „odwzorowaniami”. Szczególnie złożona jest w tym przypadku endoprotezoplastyka nadgarstka, zwana również endoprotezoplastyką ręki.
Autor artykułu specjalistycznego
Leading Medicine Guide Redaktion
Przegląd artykułów
Endoprotezoplastyka ręki - Więcej informacji
Certyfikacja jako Centrum Endoprotezoplastyki (EPZ)
.png "Endocert Zertifizierung")
Lekarze posiadający ten certyfikat to placówki medyczne, które uzyskały certyfikację endocert jako Centrum Endoprotezoplastyki (EPZ) lub Centrum Endoprotezoplastyki o maksymalnym zakresie opieki (EPZmax), a tym samym wykazały podczas audytu spełnienie ustalonych wymagań. Co trzy lata konieczna jest recertyfikacja.
Kryteria, wymagania i różnice między EPZ a EPZmax można znaleźć tutaj.
Słaby punkt: nadgarstek
Statystyki operacyjne pokazują, że liczba endoprotez rośnie z roku na rok. W Niemczech najczęściej dotyczy to kolana, a zaraz po nim wymiany stawu biodrowego. Jednak również bark i nadgarstek mogą skorzystać z endoprotezy, jeśli staw nie nadaje się już do uratowania. Od dawna nie dotyczy to już tylko osób starszych. Coraz więcej młodych, wysportowanych osób potrzebuje wczesnej wymiany stawu.
W codziennym życiu dłoń, a tym samym nadgarstek, jest prawdziwym „organem o wysokiej wydajności”. Za pomocą rąk dotykamy, pracujemy i przenosimy ciężary. Tym bardziej bolesne jest dla nas, gdy nadgarstek zawodzi z powodu wypadku lub wieloletniego przeciążenia lub po prostu sprawia ból.
Dość często dochodzi do zerwania więzadeł lub, w wyniku upadków i wypadków, do złamania delikatnych kości stawowych. Jeśli nie da się już uratować nadgarstka operacyjnie, trzeba go zastąpić endoprotezą dłoni.
Materiały stosowane w endoprotezoplastyce ręki
Sztuczny staw musi generalnie spełniać wiele warunków, aby można go było bezpiecznie wszczepić. Powinien być na przykład odporny na działanie organizmu, tzn. nie powinien ulegać zmianom nawet po latach przebywania w ciele. Ponadto sztuczny staw musi być dobrze tolerowany, tak aby nie powodował reakcji immunologicznych ani uszkodzeń narządów. Oczywiście niezbędna jest również pewna odporność na pęknięcia oraz lekka konstrukcja.
Obecnie pacjenci mają do dyspozycji całą gamę materiałów, z których można wykonać endoprotezę dłoni. Najlepiej zbadane są dotychczas stopy metali, np. żelaza, kobaltu i tytanu. Do tego dochodzą tworzywa sztuczne, takie jak polietylen, ceramika czy cement kostny.
Jak dotąd badaczom nie udało się jednak naśladować naturalnej mazi stawowej występującej w stawie. Z powodu braku działania smarnego, w zależności od użytego materiału, w protezie stawowej dochodzi do tarcia i luzu w kości, co może prowadzić zarówno do ścierania, jak i obluzowania endoprotezy w kości. Opisano również przypadki ziarniniaków oraz pęknięć metalu i ceramiki. Ze względu na wilgotne i ciepłe środowisko organizmu należy liczyć się z pojawieniem się zjawisk korozji.
Jednak naukowcy na całym świecie nadal pracują nad opracowaniem coraz bardziej naturalnej protezy stawu, która spełniałaby wymagania dotyczące trwałości i niskiego wskaźnika powikłań.
Możliwe powikłania po endoprotezoplastyce ręki
Niestety, pomimo bardzo dobrych struktur opieki w specjalistycznych klinikach zajmujących się endoprotezoplastyką, nigdy nie można całkowicie wykluczyć powikłań. Na przykład u starszych pacjentów w niektórych przypadkach dochodzi do obluzowania protezy z powodu niewystarczającej regeneracji kości. Dotyczy to około 8% wszystkich endoprotez stawowych w okresie 10 lat po implantacji. Obluźnienie protezy powoduje niestabilność całego stawu, dlatego często jedynym pozostałym rozwiązaniem jest ponowna operacja.
Równie możliwe jest jednak również ścieranie się protezy. W tym przypadku materiał protezy jest uwalniany w wyniku zwiększonego tarcia na powierzchni stawowej. Badania dotyczące protez stawu kolanowego wykazały na przykład wcześniej, że cząsteczki tytanu były ścierane z endoprotezy, a następnie gromadziły się w komórkach układu odpornościowego, co może prowadzić do reakcji zapalnych w protezie stawowej.
