Diş çekimi - Tıp uzmanları

Hastalıklı veya hasarlı bir dişin korunması mümkün olmadığında diş çekimi gündeme gelir. Yetişkinlerde çürük ve periodontitis bu işlemin en sık nedenleridir. Ortodontik tedavi de bir endikasyon olabilir.

• Kök ucu hastalığı: Diş kökü bölgesindeki bir hastalık, diş çekimini gerekli kılabilir.
• Kaza sonucu oluşan hasar: Kırık veya başka bir şekilde hasar görmüş bir dişin çekilmesi gerekebilir.
• Ortodonti tedavisi: Bazen, tedavinin devam edebilmesi için dişlerin çekilmesi gerekebilir.
• Yerinden kaymış diş: Diş çene kemiğinin derinliklerinde yer alıyorsa, cerrahi müdahale gerekebilir.

Bazı hastalar, tedavi kararı verilmeden önce dişin çekilmesini isterler. Bu isteğin neden ortaya çıktığı kesin olarak bilinmemektedir. Ağrı tek başına, dişin çekilmesinin uygun bir tedavi olup olmadığını belirlemez.

Diş çekimi öncesinde, dişin korunup korunamayacağı değerlendirilmelidir. Bu durum, özellikle periodontit nedeniyle hasar görmüş dişler için geçerlidir.

Diş çekildikten sonra oluşan boşluk, protez ile doldurulabilir. Hangi çözümün uygun olduğu, sadece çekim nedenine bakılarak belirlenemez.

Diş çekimi öncesinde, tedaviyi yürüten diş hekimine kan sulandırıcı ilaçlar ve sigara kullanımı konusunda bilgi verilmelidir. Bu bilgiler, kanama riskinin değerlendirilmesini ve tedavi sonrası bakım planlamasını etkiler.

• Kan sulandırıcılar: İlacın adını belirtin ve ilacı kendi başınıza değiştirmeyin.
• Birden fazla diş çekimi planlanıyorsa: Kan sulandırıcı ilaçlar kullanıyorsanız, tek bir randevuda birden fazla diş çekildiğinde kanama riski artar.
• Sigara içme: Kuru alveol riskini artırır ve işlemden önce bu konu ele alınmalıdır.

Kan sulandırıcılar, diş çekimi öncesinde doktorla görüşülmeden kesilmemelidir. Bir meta-analizde, ilacın kullanımına devam edildiğinde kanama riskinin, ilacın kesilmesinden sonra olduğundan önemli ölçüde daha yüksek olmadığı görülmüştür. Karar, kişisel riske ve planlanan müdahaleye göre verilir.

Basit diş çekimi genellikle lokal anestezi altında yapılır. Bu işlem, derin yerleşimli veya yerinden kaymış dişlerin cerrahi olarak çıkarıldığı operatif diş çekiminden farklıdır.

1. Diş hekimi, çekilecek dişin çevresini lokal olarak uyuşturur.
2. Çekim için diş pensesi, kaldıraç veya her iki alet birden kullanılır.
3. Ardından diş, diş yuvasından çıkarılır.

Her basit diş çekimi için kesin bir süre belirtilemez. Uzmanlık derneği, yerinden kaymış bir dişin cerrahi olarak çıkarılması için, işin zorluğuna bağlı olarak diş başına yaklaşık 15 ila 30 dakika süre öngörmektedir. Bu süre, sıradan bir diş çekimi için bir referans olarak kabul edilmez.

Planlanan yirmi yaş dişi ameliyatı ayrı bir tedavi vakasıdır. Yerinden kaymış yirmi yaş dişlerinin cerrahi olarak çıkarılması için genellikle lokal anestezi yeterlidir. Hassas hastalarda veya birden fazla yirmi yaş dişi çıkarılacaksa, sedasyon veya genel anestezi de düşünülebilir.

Kemiğin derinliklerinde bulunan veya yerinden kaymış dişlerin cerrahi olarak çıkarılması, ağız, çene ve yüz cerrahisi alanının uzmanlık konusudur.

Bir araştırmada incelenen diş yuvalarının çoğu, cerrahi olmayan diş çekimi sonrasında herhangi bir komplikasyon olmaksızın iyileşmiştir. Bununla birlikte, kanama, diş yuvasında enfeksiyon ve tıbbi terimiyle alveolitis sicca olarak adlandırılan kuru alveol oluşumu mümkündür.

• Kuru alveol: Bir derleme çalışmasına göre, bu ağrılı iyileşme bozukluğu, olağan diş çekimlerinin %1 ila %5’inde görülmektedir.
• Tipik şikayetler: Şiddetli ağrılar genellikle işlemden yaklaşık iki ila üç gün sonra başlar ve ağız kokusuyla birlikte görülebilir.
• Kan pıhtısının olmaması: Kuru alveol durumunda, diş yuvasındaki koruyucu kan pıhtısı kısmen veya tamamen yoktur.
• Enfeksiyon: Alveol enfeksiyonu, olası iyileşme komplikasyonları arasında yer alır.
• Sonradan kanama: Birden fazla dişin aynı anda çekilmesi durumunda, kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde bu risk artar.

Bir meta-analizde sigara içmenin kuru alveol oluşma olasılığını üç katından fazla artırdığı saptanmıştır. Bu ilişki, takip planlaması yapılırken dikkate alınmalıdır.

Diş çekiminden sonra yara içinde sağlam bir kan pıhtısı oluşabilmelidir. Bu nedenle, incelenen davranış kuralları arasında ilk 24 saat boyunca ağzınızı çalkalamamanız da yer almaktadır.

Sonradan kanama olursa, gazlı bezle baskı uygulamak yardımcı olabilir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişiler üzerinde yapılan bir araştırmada, gözlemlenen kanamaların çoğu bu şekilde durdurulabilmiştir.

Diş çekildikten sonra hafif ağrıların olması, her zaman yara iyileşmesinde bir sorun olduğu anlamına gelmez. Akut şikayetlere karşı ibuprofen gibi iltihap önleyici ağrı kesiciler yardımcı olabilir. İlacın, kişinin mevcut hastalıklarına ve kullandığı diğer ilaçlara uygun olması gerekir.

Şiddetli ağrı ortaya çıkarsa veya mevcut şikayetler artarsa, bir diş hekimi muayenesi yaptırmak akıllıca olacaktır. Bu durum, özellikle ağrının diş çekiminden birkaç gün sonra belirginleşmesi halinde geçerlidir. Diş hekimi, iltihap, enfeksiyon veya kuru alveol olup olmadığını kontrol edebilir.

Uzman derneklere göre, cerrahi diş çekimi sonrası yara iyileşmesi yaklaşık bir hafta sürer. Ancak bu süre, altındaki çene kemiğinin tam olarak iyileşmesini ifade etmez. Ayrıca bu süre, her basit diş çekimi için doğrudan geçerli değildir.

Basit diş çekimleri, diş hekimleri ve ağız cerrahisi alanında çalışan uzmanlar tarafından gerçekleştirilir. Diş hekimliği, dişin değerlendirilmesini, tedavinin planlanmasını ve sonraki bakımını kapsar.

Önemli olan, planlanan basit veya cerrahi diş çekimi konusunda deneyime sahip olmaktır. İlk görüşmede, dişin neden çekilmesi gerektiği ve dişin korunmasına yönelik bir tedavinin söz konusu olup olmadığı anlaşılır bir şekilde açıklanmalıdır.

İlk görüşmede şu soruları sorabilirsiniz:

• Diş neden çekilmeli?
• Dişi korumak için gerçekçi bir olasılık var mı?
• Basit bir çekim mümkün mü, yoksa diş cerrahi olarak mı çekilecek?
• İşlemden sonra ne kadar ağrı ve şişlik beklenebilir?

Diş çekimi konusunda uzman doktorları bu metnin sonunda bulabilirsiniz.