Leading Medicine Guide Logo

Καθηγητής Δρ. Δρ. ιατρ. Matthias Heuer: Ο θυρεοειδής αδένας και η διαφραγματική κήλη υπό μικροσκόπιο

29.09.2022
Leading Medicine Guide Redaktion
Συγγραφέας
Leading Medicine Guide Redaktion

Είναι διευθυντής της Κλινικής Γενικής και Σπλαχνικής Χειρουργικής, Κολοπροκτολογίας στο Νοσοκομείο St. Elisabeth του Herten — και χαίρει μεγάλης φήμης, κυρίως ως ειδικός στις κήλες και τις παθήσεις του θυρεοειδούς: Ο καθηγητής Δρ. Δρ. ιατρ. Matthias Heuer έχει καταστήσει το νοσοκομείο της Βεστφαλίας, που ανήκει στο Ίδρυμα PROSELIS, γνωστό στον χάρτη της σύγχρονης ιατρικής υψηλών επιδόσεων, μεταξύ άλλων και χάρη στις καινοτόμες χειρουργικές επεμβάσεις του: Με προηγμένες ελάχιστα επεμβατικές και ρομποτικά υποβοηθούμενες χειρουργικές τεχνικές, είναι συνώνυμος με ιδιαίτερα ήπιες επεμβάσεις – ακόμη και όταν πρόκειται για καούρα και χειρουργική κήλης. Η συντακτική ομάδα του Leading Medicine Guide επέλεξε για αυτή τη συνέντευξη με τον ειδικό δύο υποτομείς, προκειμένου να τους εξετάσει λεπτομερέστερα μαζί με τον Καθηγητή Δρ. Heuer: τον υπερθυρεοειδισμό και τον υποθυρεοειδισμό, καθώς και τη διαφραγματοκήλη. Και οι δύο είναι πολύ συχνές παθήσεις, οι οποίες όμως σήμερα αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά.

Heuer0.jpgΗ νόσος του Basedow, μια ασθένεια που στον γερμανόφωνο χώρο πήρε το όνομά της από τον πρώτο που την περιέγραψε, τον Carl Adolph von Basedow, είναι μια αυτοάνοση ασθένεια που προκαλεί υπερθυρεοειδισμό, αλλά η αιτία της δεν έχει καμία σχέση με τον θυρεοειδή αδένα. «Στην ασθένεια αυτή παράγονται εσφαλμένα αντισώματα, με αποτέλεσμα ο θυρεοειδής αδένας να διεγείρεται συνεχώς», εξηγεί ο καθηγητής Δρ. Heuer σχετικά με τις επιπτώσεις της νόσου. Η υπερβολική ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα οδηγεί, κατά συνέπεια, σε υψηλό βασικό μεταβολικό ρυθμό, «δηλαδή, ο άνθρωπος καίει περισσότερες θερμίδες, συνήθως αποκτά πολύ κόκκινο χρώμα στο πρόσωπο και είναι νευρικός. Αυτούς τους ασθενείς τους αναγνωρίζει κανείς αμέσως στην αίθουσα αναμονής», σχολιάζει ο καθηγητής Δρ. Heuer σχετικά με τα συμπτώματα.

Heuer4.jpgΣυμπτώματα και διάφορες παθήσεις του θυρεοειδούς © Henrie / AdobeStock

Ο θυρεοειδής αδένας είναι ένα πολύπλοκο και εξαιρετικά ενεργό όργανο, το οποίο προκαλεί διαφορετικά συμπτώματα σε κάθε άνθρωπο. Ο ένας παχαίνει, ο άλλος αδυνατίζει, στον έναν πέφτουν τα μαλλιά, στον άλλον όχι. «Κατά κανόνα, οι άνθρωποι τείνουν να αδυνατίζουν όταν παράγονται υπερβολικές ποσότητες θυρεοειδικών ορμονών, ενώ οι άλλοι αυξάνουν το βάρος τους όταν η παραγωγή ορμονών είναι ανεπαρκής. Πολύ σοβαρό είναι το γεγονός ότι ορισμένα μοντέλα από τη Νέα Υόρκη λαμβάνουν θυρεοειδικές ορμόνες χωρίς ιατρική ένδειξη, προκειμένου να παραμείνουν αδύνατα – αλλά αυτό είναι μια παρενέργεια», εξηγεί ο καθηγητής Δρ. Heuer.

Σε περίπου το ήμισυ των ασθενών εμφανίζεται η λεγόμενη «τριάδα του Merseburg», η οποία χαρακτηρίζεται από ταχυκαρδία, εξόφθαλμο και βρογχοκήλη

«Η διάγνωση της νόσου του Basedow δεν είναι περίπλοκη υπόθεση. Αρχικά γίνεται αιμοληψία. Σκοπός είναι ο προσδιορισμός της λεγόμενης τιμής της TSH – της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης –, η οποία παρέχει ενδείξεις για την κατάσταση του θυρεοειδούς και δείχνει αν παράγει ορμόνες σε επαρκή ποσότητα. Φυσικά, λαμβάνεται ιστορικό και, κατά κανόνα, πραγματοποιείται υπερηχογράφημα, με το οποίο μπορούν να εντοπιστούν φλεγμονές και ουλές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, πραγματοποιείται σπινθηρογραφία θυρεοειδούς, μια μέθοδος πυρηνικής ιατρικής. «Στη διαδικασία αυτή, χορηγείται στον ασθενή ένας δείκτης μέσω της φλέβας, προκειμένου να γίνει καλύτερη διάκριση μεταξύ ψυχρών και θερμών όζων του θυρεοειδούς, καθώς και για την αξιολόγηση της μορφολογίας ή της ιστικής δομής», περιγράφει ο καθηγητής Δρ. Heuer τη διαγνωστική διαδικασία.

Εάν, για παράδειγμα, η τιμή της TSH σε έναν ασθενή είναι έντεκα αντί για το επιθυμητό δύο, τότε υπάρχει υποθυρεοειδισμός, καθώς η τιμή της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης αυξάνεται για να διεγείρει περισσότερο τον θυρεοειδή αδένα. «Οι αιτίες της υπολειτουργίας μπορεί να είναι πολύπλοκες· μπορεί, για παράδειγμα, να οφείλονται σε έλλειψη ιωδίου ή σε μη λειτουργικό παρέγχυμα, δηλαδή στον θυρεοειδικό ιστό. Μπορεί κανείς να προσπαθήσει να διορθώσει τις τιμές μέσω αλλαγής της διατροφής. Ωστόσο, συνήθως αυτό δεν αρκεί και πρέπει να γίνει εξωγενής ορμονική υποκατάσταση, δηλαδή χορήγηση ορμονών μέσω χαπιών», συνιστά ο καθηγητής Δρ. Heuer.


Όταν ο θυρεοειδής αδένας παράγει ανεπαρκή ποσότητα ορμονών, μιλάμε για υπολειτουργία του θυρεοειδούς, η οποία στην ιατρική ορολογία ονομάζεται υποθυρεοειδισμός. Συχνά, η αιτία είναι η έλλειψη ιωδίου. Επίσης, σε περίπτωση υπολειτουργίας, ο αδένας δεν είναι σε θέση να απορροφήσει επαρκή ποσότητα σιδήρου. Η έλλειψη σιδήρου, με τη σειρά της, οδηγεί σε διαταραχή της θυρεοειδικής υπεροξειδάσης (TPO), ενός ενζύμου που διεγείρει τον σχηματισμό των θυρεοειδικών ορμονών. Τα συμπτώματα που προκύπτουν μπορεί να είναι κόπωση, έλλειψη ενεργητικότητας, δυσκοιλιότητα ή δερματικές αλλοιώσεις.


Περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους στη Γερμανία παρουσιάζει παθολογικές αλλοιώσεις στον θυρεοειδή αδένα. Περίπου το 20–25% των ατόμων παρουσιάζει κλινικά σημαντικούς όζους του θυρεοειδούς. Το 80% δεν χρειάζεται χειρουργική επέμβαση και μπορεί να αντιμετωπιστεί με φαρμακευτική αγωγή

Σε περίπτωση υπερθυρεοειδισμού, υπάρχουν συνήθη φάρμακα, όπως τα θυρεοστατικά, τα οποία αναστέλλουν την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών, και έτσι μπορεί να αποφευχθεί η χειρουργική επέμβαση. «Στην κλινική μας καταβάλλουμε πάντα κάθε δυνατή προσπάθεια για να γλιτώσουμε τους ασθενείς από τη χειρουργική επέμβαση. Σε αυτό το πλαίσιο, η υπερλειτουργία του θυρεοειδούς μπορεί αρχικά να αντιμετωπιστεί φαρμακευτικά, και αυτό για διάστημα έως και ενός έτους. Στη συνέχεια, ο ασθενής επισκέπτεται ξανά την κλινική και ελέγχεται αν η θεραπεία είναι επαρκής. Εάν δεν είναι, τότε υπάρχει ένδειξη για χειρουργική επέμβαση, δηλαδή ο θυρεοειδής αδένας πρέπει να αφαιρεθεί και να ξεκινήσει θεραπεία με θυρεοειδικές ορμόνες, η οποία θα πρέπει να συνεχιστεί για όλη τη ζωή. Αντί της πλήρους αφαίρεσης του θυρεοειδούς, μπορεί επίσης να εφαρμοστεί θεραπεία με ραδιοϊώδιο. Με αυτόν τον τρόπο, ο θυρεοειδής μπορεί να συρρικνωθεί και να αποφευχθεί η φαρμακευτική αγωγή ή η χειρουργική επέμβαση», περιγράφει ο καθηγητής Δρ. Heuer τις διάφορες μεθόδους θεραπείας.

Heuer1.jpg

Θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο

Ο θυρεοειδής αδένας χρειάζεται ιώδιο για την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών, το οποίο προέρχεται από τη διατροφή και απορροφάται από τον θυρεοειδή αδένα μέσω του αίματος. Η εξέταση ραδιοϊωδίου δείχνει πόσο ιώδιο απορροφάται. Για τον σκοπό αυτό, ο ασθενής καταπίνει μια κάψουλα με μια ποσότητα ραδιενεργού ιωδίου που υπολογίζεται εξατομικευμένα, η οποία στη συνέχεια μεταφέρεται μέσω του αίματος στον θυρεοειδή αδένα και τον ακτινοβολεί από μέσα. Αυτό οδηγεί σε μείωση της λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα, αλλά και σε συρρίκνωσή του. Η θεραπεία αυτή, η οποία είναι ιδιαίτερα ήπια, διαρκεί μερικές εβδομάδες μέχρι να επιτευχθεί το πλήρες αποτέλεσμα.


Ο καθηγητής Δρ. Matthias Heuer είναι επίσης ειδικός στις κήλες στην κλινική PROSELIS

Σε περίπτωση κήλης – γνωστή και ως διάρρηξη σπλάχνων ή ρήξη – συνήθως το περιτόναιο ή τα σπλάχνα προεξέχουν μέσω ενός ανοίγματος στον κοιλιακό τοίχο. Ο καθηγητής Δρ. Heuer εξηγεί ως παράδειγμα τη διαφραγματική κήλη – κήλη του διαφράγματος ή διαφραγματική κήλη –, η οποία αποτελεί μια μορφή κήλης: «Πρώτα απ’ όλα πρέπει να γνωρίζουμε ότι το διάφραγμα είναι ένας μυς που υποστηρίζει τους αναπνευστικούς μυς, λειτουργώντας περίπου όπως ένας φυσητήρας. Ο οισοφάγος πρέπει να περάσει μέσα από μια τρύπα στο διάφραγμα. Όταν τμήματα του στομάχου μετακινούνται από την κοιλιακή κοιλότητα προς τον θώρακα μέσω αυτού του ανοίγματος για τον οισοφάγο στο διάφραγμα, τότε μιλάμε για διαφραγματική κήλη.» Οι άνδρες επηρεάζονται συχνότερα από αυτό το φαινόμενο σε σχέση με τις γυναίκες.

Heuer5.jpg

Υγιής μετάβαση από το στομάχι στον οισοφάγο. Το διάφραγμα περιβάλλει αυτή τη συμβολή © bilderzwerg / AdobeStock


Πολλοί πάσχοντες από διαφραγματική κήλη υποφέρουν από αδυναμία του συνδετικού ιστού. Όταν αυτό συμπίπτει με σοβαρό υπερβολικό βάρος ή εγκυμοσύνη, τότε το διάφραγμα υφίσταται υπερβολική καταπόνηση. Ο κίνδυνος αυξάνεται με την πρόοδο της ηλικίας.

Η παλινδρόμηση είναι συχνά αποτέλεσμα διαφραγματοκήλης

«Ως συνέπεια μιας διαφραγματοκήλης, ο ασθενής ή η ασθενής συχνά εμφανίζει παλινδρόμηση. Αυτό σημαίνει ότι το γαστρικό οξύ ανεβαίνει στον οισοφάγο, επειδή ο σφιγκτήρας μεταξύ στομάχου και οισοφάγου δεν λειτουργεί πλέον σωστά. Κλασικό σύμπτωμα της παλινδρόμησης είναι η καούρα, η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί», αναφέρει ο καθηγητής Δρ. Heuer, ο οποίος σε αυτές τις περιπτώσεις προτείνει αρχικά συντηρητική θεραπεία με φάρμακα για τη μείωση της οξύτητας.


Με επικράτηση 10 – 20 % στη Δυτική Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (GERD) αποτελεί μία από τις συχνότερες παθήσεις του ανώτερου γαστρεντερικού σωλήνα. Εάν η παλινδρόμηση υφίσταται για μεγάλο χρονικό διάστημα, αυξάνεται και ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του οισοφάγου.

Εάν ο ασθενής ή η ασθενής δεν αντέχει τη συντηρητική θεραπεία ή εμφανιστούν φλεγμονώδεις αλλοιώσεις στον οισοφάγο, πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο χειρουργικής επέμβασης στον οισοφάγο. Η χειρουργική επέμβαση για τη παλινδρόμηση, η οποία πραγματοποιείται με τη μέθοδο της λαπαροσκοπικής χειρουργικής, πραγματοποιείται στο κάτω άκρο του οισοφάγου και στη μετάβαση προς το στομάχι, με στόχο να αποτραπεί η επαναφορά του περιεχομένου του στομάχου στον οισοφάγο. Η πιο καθιερωμένη χειρουργική επέμβαση για τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι η φουνδοπλικατία. Σε αυτή την επέμβαση, με ελάχιστα επεμβατικό τρόπο, το άνω τμήμα του στομάχου τυλίγεται σαν βρόχος γύρω από τον οισοφάγο, σχηματίζοντας ένα «μανίκι», το οποίο έχει ως στόχο να εμποδίσει την παλινδρόμηση.

Heuer7.jpg© bilderzwerg / Fotolia

Με το σύστημα διαχείρισης παλινδρόμησης LINX® αναπτύχθηκε μια λαπαροσκοπική τεχνική που προσφέρει πλεονεκτήματα όσον αφορά τις παρενέργειες σε σύγκριση με τις καθιερωμένες τεχνικές με μανσέτα

 «Έχουμε την τύχη να διαθέτουμε στην κλινική μας μαγνητικές ταινίες, οι οποίες χρησιμοποιούνται αντί των συνήθων μανικιών. Το εμφύτευμα LINX® αποτελείται από έναν μικρό, εύκαμπτο δακτύλιο που αποτελείται από περίπου δέκα έως δεκατέσσερις σφαίρες τιτανίου με μαγνητικό πυρήνα, ο οποίος με τη σειρά του αποτελείται από σπάνια γη – νεοδύμιο-σίδηρο-βόριο – και τοποθετείται γύρω από τον οισοφάγο», αναφέρει ο καθηγητής Δρ. Heuer.

Η ταινία, η οποία προσαρμόζεται στην περιφέρεια του οισοφάγου, είναι κλειστή σε κατάσταση ηρεμίας, οι μικρές σφαίρες τιτανίου εφάπτονται μεταξύ τους και προσφέρουν έτσι αντίσταση σε ανεπιθύμητα ανοίγματα του σφιγκτήρα. Όταν αυξάνεται η πίεση, η ταινία ανοίγει και επιτρέπει τη διέλευση, ώστε να μπορεί να πραγματοποιηθεί η κατάποση χωρίς προβλήματα. «Η μαγνητική ταινία ενδείκνυται κυρίως για ασθενείς που παρουσιάζουν σχετικά μικρή διαφραγματοκήλη. Η επέμβαση διαρκεί συνήθως τρία τέταρτα της ώρας και, κανονικά, δεν παρουσιάζει επιπλοκές», εξηγεί ο καθηγητής Δρ. Heuer.

Το Ιδρυματικό Νοσοκομείο PROSELIS

Το μεγάλο πλεονέκτημα του Κλινικού Ιδρύματος PROSELIS έγκειται στο γεγονός ότι, κατανεμημένα σε δύο κτίρια, υπάρχουν δεκαοκτώ ειδικευμένα ιατρικά τμήματα με 2.000 υπαλλήλους, τα οποία βοηθούν ετησίως περίπου 35.000 έως πάνω από 60.000 εξωτερικούς ασθενείς και αποτελούν τον μεγαλύτερο πάροχο υγειονομικής περίθαλψης στη βόρεια περιοχή του Ρουρ. «Εύχομαι να επιστρέψουμε εκεί όπου βρισκόμασταν πριν από δυόμισι χρόνια, πριν από την πανδημία του κοροναϊού. Λόγω του κοροναϊού, οι ασθενείς συχνά φτάνουν πολύ αργά στο νοσοκομείο μας. Θα θέλαμε να μπορούμε να τους βοηθήσουμε νωρίτερα. Ευτυχώς, στο Stiftungsklinikum μπορούμε να εργαζόμαστε διεπιστημονικά, κάτι που θα έπρεπε να συμβαίνει σε πολύ περισσότερα νοσοκομεία, καθώς αυτό αποτελεί τη βάση για την υπερ-εξειδικευμένη ιατρική του σήμερα», ολοκληρώνει ο καθηγητής Δρ. Heuer τη συνομιλία μας.


«Συνολικά, η Γερμανία πρέπει να γίνει πιο καινοτόμος, για παράδειγμα να υποστηρίξει περισσότερο τη ρομποτική τεχνολογία, καθώς με αυτόν τον τρόπο μπορούν να επιτευχθούν πολύ καλύτερα αποτελέσματα», επιθυμεί ο καθηγητής Δρ. Heuer.

Αγαπητέ καθηγητά Δρ. Heuer, σας ευχαριστούμε θερμά για αυτή την ενημερωτική συζήτηση!

Μπορείτε να επικοινωνήσετε απευθείας με τον ειδικό μας μέσω της σελίδας του προφίλ του στον Leading Medicine Guide.