Choroba Parkinsona została po raz pierwszy opisana w 1817 roku przez Jamesa Parkinsona. Od tego czasu wiadomo, że choroba ta może przebiegać w różny sposób, z różnymi objawami. Rozróżnia się
- rodzinnym zespołem Parkinsona oraz
- postaci idiopatycznej i
- postaci objawowej.
Choroba Parkinsona dotyka najczęściej osoby starsze. Około dwa procent osób powyżej 65 roku życia cierpi na tę chorobę. Choroba Parkinsona może jednak wystąpić również u osób poniżej 50 roku życia lub młodszych.
Znanym przykładem jest aktor Michael J. Fox, u którego choroba Parkinsona rozwinęła się w wieku 30 lat. Również Cassius Clay, znany jako Muhammad Ali, cierpiał na chorobę Parkinsona i był jedną z najbardziej znanych osób dotkniętych tą chorobą. Dzięki znanym osobistościom choroba Parkinsona stała się znana szerokiej opinii publicznej.
Choroba Parkinsona może
- przybierać różne formy,
- występować w różnym stopniu nasilenia oraz
- przebiegać w różnych stadiach.
Istnieją jednak główne objawy, które można przypisać tej chorobie. Tak zwana triada Parkinsona opisuje objawy
- Akinetyka/bradykinetyka: brak ruchu lub ruchy pojawiające się w sposób niekontrolowany
- Rigor: zwiększone napięcie podstawowe
- Drżenie: mimowolne drżenie
Do tych głównych objawów mogą dołączyć inne zaburzenia ruchowe, takie jak
- zaburzenia postawy ciała,
- niestabilność w pozycji stojącej oraz
- zaburzenia mimiki, które prowadzą do tzw. „twarzy maski”, typowej dla choroby Parkinsona.
Oprócz ograniczeń ruchowych występują również zmiany zwyrodnieniowe w psychice. Wiele osób dotkniętych chorobą ma zaburzenia koncentracji lub demencję. Ponadto pacjenci z chorobą Parkinsona
- cierpieć na depresję,
- mają trudności z połykaniem lub
- bolesnymi zaburzeniami czucia przy dotyku
.
Objawy te mogą, ale nie muszą występować wszystkie razem.
Neurolog ocenia objawy na podstawie skali UPDRS (Unified Parkinson's Disease Rating Scale). Dzięki tej skali ekspert może
- stopień nasilenia,
- przebieg oraz
- stadium choroby Parkinsona
. Tylko dzięki prawidłowej i dokładnej diagnozie choroba może być właściwie i skutecznie leczona.

Bez odpowiedniego leczenia osoby cierpiące na chorobę Parkinsona mają trudności z radzeniem sobie w codziennym życiu © weyo | AdobeStock
Oprócz trójki objawów Parkinsona, jednym z najbardziej przerażających symptomów w przebiegu choroby jest pojawiająca się demencja. Dla pacjenta świadomość tego, co go czeka, jest bardzo obciążająca. Utrata zdolności umysłowych i ograniczenie mobilności budzi u wielu pacjentów ogromny strach. Oba te czynniki oznaczają dla nich, że nie będą już mogli prowadzić samodzielnego życia.
Jednak również bliscy uczą się radzić sobie ze zmianami umysłowymi i fizycznymi u osoby chorej.
Często po śmierci osoby chorej można wykryć w mózgu patologiczne przyczyny choroby Parkinsona. Jednak badania nadal nie wyjaśniły, co faktycznie wywołuje te zmiany.
Przyczyną choroby Parkinsona mogą być tzw. ciałka Lewy'ego. Są to złogi w komórkach mózgu odpowiedzialnych za produkcję dopaminy. Z powodu tych złogów komórki nerwowe powoli obumierają i nie można już wytwarzać dopaminy. Ten niedobór dopaminy powoduje osłabienie aktywującego wpływu zwojów podstawy mózgu na korę mózgową.
Złogi powstają w wyniku nieprawidłowego zwijania się białek, które nie mogą być prawidłowo transportowane z wnętrza komórki.
W szczególności zaburzenia ruchowe można skutecznie leczyć za pomocą leków. W tym celu neurolog przepisuje pacjentowi leki, które zastępują dopaminę, której organizm nie wytwarza już w ogóle lub wytwarza zbyt mało. Dzięki temu zaburzenia ruchowe można w znacznym stopniu wyeliminować.
Leki te należy przyjmować regularnie o określonych porach dnia. Tylko w ten sposób można osiągnąć pożądany efekt.
U pacjentów z triadą Parkinsona, którzy cierpią na
- silnym drżeniem,
- powolnym i niepewnym chodem oraz
- postawą ciała pochyloną do przodu,
odpowiednio dobrane leki mogą spowodować niemal całkowite ustąpienie objawów.
Ponadto na przykład fizjoterapia lub gimnastyka lecznicza mogą poprawić ograniczone ruchy. W każdym razie ważne jest, aby każde leczenie było nadzorowane przez doświadczonego neurologa. Obserwuje on przebieg choroby i interweniuje, gdy zajdzie taka potrzeba.
Choroba Parkinsona nadal jest nieuleczalna, a jej postęp w podeszłym wieku nadal nie da się zatrzymać. Jednak dzięki odpowiednim lekom i terapii towarzyszącej można pozytywnie wpłynąć na jej przebieg. Pacjent może wtedy dobrze funkcjonować z tą chorobą.
W przypadku podejrzenia choroby Parkinsona należy zwrócić się do neurologa. Specjaliści w dziedzinie neurologii ukończyli pięcioletnie studia. To czyni ich ekspertami w diagnozowaniu i leczeniu chorób neurologicznych, do których należy również choroba Parkinsona. Zazwyczaj lekarz rodzinny kieruje pacjenta do gabinetu neurologicznego.
Chociaż choroba ta jest bardzo dobrze uleczalna, tylko około połowa osób dotkniętych tą chorobą podejmuje leczenie. Powodem tego jest późna i często błędna diagnoza. Szczególnie na początku choroby prawidłowe rozpoznanie objawów stanowi wyzwanie.