Nerw kulszowy jest najdłuższym nerwem w ludzkim ciele. Łączy on rdzeń kręgowy z nogami. Włókna tego nerwu, które powstają w najniższej części kręgosłupa, sterują ruchem mięśni.
Nerw kulszowy powoduje silny ból, gdy jest
- jest
- ucisnięty,
- uszkodzony lub
- podrażniony
. Jest to ból nerwowy, a nie wynik napięcia mięśni.

Nerw kulszowy jest najdłuższym nerwem w ludzkim ciele. Łączy rdzeń kręgowy z mięśniami nóg © Nathan Devery com | AdobeStock
Objawy te określa się również jako ischialgię lub zespół ischiasu.
W przypadku spontanicznego bólu pleców po niefortunnym ruchu na pierwszy rzut oka można podejrzewać lumbalgię (ból lędźwiowy). Jednak dolegliwości te należy odróżnić od bólu rwy kulszowej: w przypadku lumbalgii ból ogranicza się wyłącznie do okolicy pleców. Ból rwy kulszowej może dodatkowo promieniować aż do stóp, a także powodować uczucie drętwienia.
Niektórzy pacjenci cierpią również na połączenie obu tych dolegliwości. Nazywa się to wtedy lumboszyalgią.
Objawy typowej rwy kulszowej mogą pojawić się bardzo nagle. Osoba dotknięta chorobą nie jest w stanie prawidłowo się poruszać, a ból występuje nawet w nocy. Zaczyna się w dolnej części pleców i promieniuje
- pośladków,
- nogi,
- za kolanem, a
- nawet do stóp
. W konsekwencji, z powodu skurczowej postawy ochronnej, mogą pojawić się napięcia mięśniowe. Te również mogą powodować ból lub ograniczać ruchomość.
Istnieją różne przyczyny podrażnienia nerwu kulszowego:
- podrażnienie lub uszkodzenie nerwu spowodowane przepukliną dysku,
- wypukłości dysku,
- zapalenie kręgosłupa,
- silne napięcie mięśni,
- nieprawidłowa postawa („podnoszenie ciężarów”),
- niewłaściwe obciążenia oraz
- nowotwory kręgosłupa.
Kobiety w ciąży również mogą cierpieć na rwę kulszową, na przykład gdy nienarodzone dziecko uciska nerw.
Zespół mięśnia gruszkowatego, który obejmuje mięśnie pośladkowe i charakteryzuje się uciskiem nerwu kulszowego, również może powodować dolegliwości.
W przypadku bólu rwy kulszowej odpoczynek w fazie ostrej jest jedną ze skutecznych metod, które pozwalają nieco złagodzić ból. Osoba dotknięta tym schorzeniem powinna spróbować położyć się i unikać obciążania. Nogi i stawy biodrowe powinny przy tym tworzyć kąt prosty.
W przypadku rwy kulszowej sprawdzone jest również stosowanie ciepła. Ciepło poprawia krążenie krwi, rozluźnia napięcia i skurcze. Jeśli masz poduszkę z pestkami wiśni, możesz z niej skorzystać: pestki zatrzymują ciepło przez dłuższy czas.
Jeśli dolegliwości staną się zbyt silne, w przypadku bólu rwy kulszowej można zażyć leki. Środki przeciwbólowe zapobiegają dalszemu napinaniu się mięśni przez osobę dotkniętą dolegliwością. Skurcze mogą nasilać ból i zwiększać nacisk na i tak już obciążony nerw.
Jeśli objawy ograniczają się „tylko” do bólu, pacjent może jeszcze kilka dni poczekać, zanim zgłosi się do lekarza. Jeśli jednak pojawią się objawy neurologiczne, należy koniecznie zgłosić się do lekarza. Problemy neurologiczne często występują w przypadku rwy kulszowej.
Po badaniu fizykalnym lekarz przepisuje odpowiednie leki lub podaje je bezpośrednio w postaci zastrzyku. Rozważane są środki przeciwbólowe lub preparaty rozluźniające mięśnie.
Do dalszych metod leczenia należy fizjoterapia. Pomaga ona również w odzyskaniu sprawności ruchowej.
Dodatkowe wsparcie mogą zapewnić okłady z fango lub lampy rozgrzewające. Pomagają one rozluźnić ewentualne napięcia i skurcze.
Nie ma stuprocentowej ochrony przed bólem rwy kulszowej lub lumboszyalgią. Niemniej jednak pacjent może przyczynić się do nieznacznego zmniejszenia ryzyka.
Skutecznym sposobem jest celowe wzmacnianie mięśni podtrzymujących plecy. Silne plecy „wybaczają” różne błędy. Mięśnie są wtedy o wiele lepiej przygotowane do amortyzowania obciążeń.
Również ćwiczenia pleców sprawdziły się w praktyce. Pacjent uczy się tu, jak w miarę możliwości oszczędzać plecy podczas codziennych czynności, takich jak siedzenie lub podnoszenie przedmiotów. W przeciwnym razie nieprawidłowe obciążenia i wady postawy mogą sprzyjać wystąpieniu rwy kulszowej.
Pewne znaczenie mają również ćwiczenia relaksacyjne. Pacjent może włączyć do swojego codziennego harmonogramu ćwiczenia, które zmniejszają ryzyko napięć i skurczów.