Choroby pęcherzyka żółciowego – specjaliści i informacje

Pęcherzyk żółciowy magazynuje żółć wytwarzaną w wątrobie.

Składa się z:

• Wody
• solach żółciowych
• cholesterolu oraz
• fosfolipidów

Ilustracja woreczka żółciowego @ bilderzwerg /AdobeStock

Pęcherzyk żółciowy może wytworzyć dziennie do 1 litra żółci. W pęcherzyku żółciowym żółć gęstnieje w okresach na czczo. Po spożyciu posiłku żółć jest uwalniana przez przewód żółciowy do dwunastnicy. Tam powoduje rozkład tłuszczów spożywczych w celu ich trawienia.

Inne zadania pęcherzyka żółciowego to:

• regulacja metabolizmu cholesterolu
• aktywacja trzustki
• Transport witamin i różnych innych substancji

Jedną z nich jest bilirubina, która powstaje podczas rozkładu czerwonych krwinek. To właśnie ona odpowiada za żółto-zielonkawy kolor żółci.

Najczęstsze choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych to:

• kamica żółciowa (cholecystolitiasis)
• Zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre i przewlekłe (zapalenie pęcherzyka żółciowego)
• Kamica dróg żółciowych (choledocholitiasis)
• Zapalenie dróg żółciowych (cholangitis)
• Polipy pęcherzyka żółciowego

Znacznie rzadziej występują nowotwory złośliwe pęcherzyka żółciowego, czyli raki pęcherzyka żółciowego.

Typowymi objawami kamicy żółciowej są kolkowe bóle w prawej górnej części brzucha, pojawiające się po spożyciu tłustych posiłków.

Bóle te mogą promieniować w postaci pasa w okolice pleców i prawego ramienia oraz towarzyszyć im mogą mdłości. Powstają one w wyniku zablokowania lub zamknięcia przewodu pęcherzyka żółciowego przez kamień lub stan zapalny.

Jeśli kamień przedostanie się z przewodu pęcherzyka żółciowego do głównego przewodu żółciowego, może dojść do zastoju żółci w wątrobie. Prowadzi to do żółtaczki. Możliwe jest również cofnięcie się żółci do trzustki, co wiąże się z zagrażającymi życiu powikłaniami.

Zapalenie pęcherzyka żółciowego objawia się:

• Gorączkę
• silnym bólem oraz
• znaczne złe samopoczucie

Kamienie w woreczku żółciowym, wykryte przypadkowo podczas badania ultrasonograficznego (sonografii), które nie powodują dolegliwości, zazwyczaj nie wymagają leczenia.

Jeśli jednak choroby pęcherzyka żółciowego powodują dolegliwości (kolki, dolegliwości w górnej części brzucha, uczucie ucisku), konieczne jest usunięcie wypełnionego pęcherzyka żółciowego.

Tylko w ten sposób lekarze mogą zapobiec nawracającym dolegliwościom i przewlekłemu podrażnieniu, a także ciężkiemu zapaleniu pęcherzyka żółciowego.

Stany zapalne mogą wystąpić w pęcherzyku żółciowym (zapalenie pęcherzyka żółciowego), w przewodzie żółciowym głównym (zapalenie dróg żółciowych) lub w trzustce (zapalenie trzustki).

W większości przypadków (95 procent) usunięcie pęcherzyka żółciowego odbywa się metodą laparoskopową (tzw. „techniką przez małe nacięcia”). Wymaga to wykonania 4 małych nacięć.

Przez te małe nacięcia lekarz wprowadza narzędzia operacyjne. Wyjątki od tej procedury stanowią wcześniejsze operacje w górnej części brzucha lub ciężkie schorzenia.

W takich przypadkach zabieg wykonuje się poprzez nacięcie brzucha, tzw. metodą „otwartą lub konwencjonalną”. Również podczas operacji laparoskopowej może nastąpić przejście na metodę otwartą. Dzieje się tak w przypadku ciężkich stanów zapalnych lub szczególnych uwarunkowań anatomicznych.

Jeśli kamień znajduje się w głównym przewodzie żółciowym, przed operacją konieczne jest najpierw endoskopowe usunięcie kamienia.

W wielu przypadkach laparoskopowe usunięcie pęcherzyka żółciowego jest obecnie możliwe poprzez pojedynczy dostęp („Single Port”). Lekarze wykonują ten dostęp w pępku. Po wygojeniu rany nie jest on już widoczny. Z tego powodu zabieg ten nazywany jest również „operacją bezbliznową”.

Zalety tej metody to:

• Korzyści kosmetyczne
• Mniej infekcji rany
• Mniejszy ból
• Niewielkie ryzyko przepukliny bliznowatej

Co najmniej 10 dni przed operacją w przypadku chorób pęcherzyka żółciowego nie wolno przyjmować leków przeciwzakrzepowych, takich jak aspiryna, AS 100 lub Plavix. 

Należy również odstawić leki przeciwcukrzycowe z grupy biguanidów (np. Glucophage, Metformin, Mescorit) na 48 godzin przed operacją.

W przypadku leczenia przedoperacyjnego w dniu operacji należy zgłosić się do kliniki na czczo.

Operacja nie ma wpływu na:

• produkcję żółci
• transport do jelita ani 
• trawienie pokarmu

Z tego powodu po operacji nie jest wymagana żadna specjalna dieta.

Pobyt w szpitalu trwa zazwyczaj od 4 do 7 dni. Po zabiegu laparoskopowym należy oszczędzać się przez 1 do 2 tygodni. 

Po operacji otwartej lekarze zalecają oszczędzanie się przez 2 do 3 miesięcy, aby zapobiec przepuklinie pępkowej.