Operacja przepukliny przeponowej – objawy, diagnostyka, zabieg chirurgiczny przepukliny przeponowej
Typowymi objawami przepuklin rozworu przełykowego są zgagi o różnym nasileniu. Przepukliny przeponowe mogą również powodować odchrząkiwanie, przewlekły kaszel, chrypkę, a także trudności w oddychaniu, aż po astmę.
Lżejsze dolegliwości często można złagodzić za pomocą odpowiednich leków. Jednak w przypadku silniejszych dolegliwości lub ryzyka wystąpienia problemów, takich jak uwięzienie narządów, konieczna jest operacja przepukliny przeponowej.
Zabieg ten jest zazwyczaj wykonywany w znieczuleniu ogólnym i trwa od 20 minut do 2 godzin. Obecnie lekarze najczęściej stosują operację laparoskopową. Polega ona na wprowadzeniu instrumentów i kamery przez kilka małych nacięć w jamie brzusznej. W rzadkich przypadkach może być konieczne wykonanie większego nacięcia brzucha w celu prawidłowego ustawienia przełyku i żołądka oraz zamknięcia ubytku w przeponie.
Chociaż nie jest znana dokładna przyczyna przepukliny przeponowej, jej częstość wzrasta wraz z wiekiem. Prawdopodobnie pewną rolę odgrywają oznaki zużycia tkanki łącznej w okolicy przełyku i przejścia do żołądka.
Oprócz wieku czynnikiem ryzyka jest również nadwaga, ponieważ podwyższone ciśnienie w jamie brzusznej sprzyja powstawaniu przepukliny przeponowej. Dodatkowo ryzyko może zwiększać ogólne osłabienie tkanki łącznej lub wrodzona zmiana.
Jeśli przepuklina przeponowa powoduje dolegliwości lub powtarzające się przemieszczenie narządów, a nie jest leczona, grożą powikłania. Szczególnie przepuklina paraezofagealna może być niebezpieczna, gdy fragmenty żołądka lub jelita przemieszczają się do klatki piersiowej i ulegają uwięzieniu.
Wówczas konieczna jest operacja przepukliny rozworu przełykowego, aby zapobiec zaburzeniom krążenia, perforacjom lub zapaleniu otrzewnej. Również w przypadku dużych przepuklin przeponowych może dojść do upośledzenia funkcji serca i płuc.
Ponadto w przypadku przepuklin osiowych kwas żołądkowy może cofać się do przełyku (choroba refluksowa). Powoduje to zapalenie błony śluzowej (refluksowe zapalenie przełyku) i w dłuższej perspektywie zwiększa ryzyko raka przełyku (rak przełyku). Również w tym przypadku operacja przepukliny rozworu przełykowego jest metodą z wyboru.
W zależności od lokalizacji i wielkości przepukliny przeponowej może ona przebiegać bezobjawowo. W niektórych przypadkach może jednak przekształcić się w zagrażające życiu zapalenie otrzewnej.
Najpierw lekarz musi dokładnie określić, jaki rodzaj przepukliny przeponowej występuje i czy operacja daje szansę na wyleczenie.
W tym celu przed ewentualną operacją przepukliny przeponowej przeprowadza się badanie fizykalne, podczas którego lekarze oceniają w szczególności obszar żołądkowo-jelitowy.
Lekarz zwraca przy tym uwagę na:
W przypadku podejrzenia przepukliny przeponowej lekarze zazwyczaj zlecają wykonanie zdjęcia rentgenowskiego z użyciem środka kontrastowego. Badanie to znane jest również jako przełykanie papki kontrastowej.
Przed wykonaniem zdjęcia rentgenowskiego górnej części brzucha pacjenci wypijają środek kontrastowy, który rozprzestrzenia się w żołądku i jelitach.
Ponadto przed operacją przepukliny przeponowej często wykonuje się gastroskopię, podczas której dokładnie ocenia się stan przełyku i żołądka.
Wskazane jest również wykonanie tomografii komputerowej (TK), na której przepuklina jest dobrze widoczna.
Ponadto lekarz może wykonać pomiar funkcji przełyku (manometrię) oraz badanie poziomu kwasowości w przełyku (pH-metrię).
W przypadku długotrwałego zapalenia błony śluzowej przełyku spowodowanego cofaniem się kwaśnej treści żołądkowej konieczne jest pobranie próbek tkanki w celu wykluczenia zmian nowotworowych.
W razie potrzeby pacjenci muszą również, w porozumieniu z lekarzem, odstawić leki hamujące krzepnięcie krwi (np. Marcumar lub aspirynę).
W przypadku operacji przepukliny przeponowej (operacji przepukliny rozworu przełykowego) dostęp jest zazwyczaj minimalnie inwazyjny, wykonywany techniką laparoskopową.
Istnieje kilka metod, przy czym najczęściej wykonuje się tzw. fundoplikację (operację mankietu żołądkowego). W tym zabiegu lekarze formują z części żołądka mankiet, który zakładają wokół dolnej części przełyku.
Zapobiega to cofaniu się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, łagodząc w ten sposób dolegliwości, takie jak trudności w połykaniu lub refluks.
Operacja ta wykonywana jest poprzez kilka małych nacięć, przez które do jamy brzusznej wprowadza się kamerę i narzędzia.
W ramach operacji mankietu żołądkowego istnieją różne warianty:
W metodzie według Nissena mankiet jest całkowicie owinięty wokół przełyku, natomiast w metodzie według Toupeta tylko częściowo. W obu przypadkach mocowanie odbywa się za pomocą specjalnego materiału szewnego do przepony i ściany żołądka.
Powstałą w ten sposób pętlę zszywa się z przednią ścianą żołądka. Dodatkowo pas mankietu mocuje się za pomocą szwów do przepony.
W przypadku fundoplikacji według Toupeta lekarze nie owijają pętli całkowicie wokół przełyku. Materiał szewny mocuje się zarówno do przepony, jak i do przedniej ściany przełyku.
Metoda ta jest stosowana przede wszystkim w przypadku zaburzeń motoryki przełyku.
U ponad 90 procent pacjentów operacja mankietu żołądkowego prowadzi do trwałego wyleczenia. W szczególności młodym ludziom cierpiącym na chorobę refluksową oszczędza to wieloletniego przyjmowania leków.
Inną opcją operacyjną jest gastropexy (fundopeksja), w której żołądek jest mocowany do przedniej ściany brzucha. W przypadku hiatoplastyki zbyt szeroka szczelina w przeponie jest zwężana za pomocą szwów, tak aby mogło przez nią przejść tylko przełyk. W razie potrzeby dodatkowo stosuje się siatkę z tworzywa sztucznego, aby zapobiec ponownemu przesunięciu się narządów.
Jeśli konieczna była operacja przepukliny przeponowej (operacja przepukliny rozworu przełykowego), w większości przypadków dolegliwości całkowicie ustępują.
Jednak w rzadkich przypadkach mogą wystąpić pewne powikłania. W specjalistycznej klinice, w której regularnie przeprowadza się leczenie przepuklin, problemy te występują znacznie rzadziej.
Najczęstszym powikłaniem jest wystąpienie wzdęć po operacji. Ta nieszkodliwa, ale nieprzyjemna konsekwencja wynika z faktu, że powietrze z żołądka nie może już uchodzić przez ujście żołądka do przełyku, przez co w większym stopniu przedostaje się do jelit.
Czasami pojawiają się trudności w połykaniu, ponieważ operacja przepukliny przeponowej zwęża przejście między przełykiem a żołądkiem.
W trakcie zabiegu może również dojść do uszkodzenia nerwu błędnego (tzw. nerwu trzewnego). W pewnych okolicznościach sprzyja to zaburzeniom opróżniania żołądka. Możliwe jest również uszkodzenie nerwu przeponowego, co może prowadzić do trudności w oddychaniu.
Nie można również całkowicie wykluczyć, że podczas zabiegu chirurgicznego lekarze uszkodzą narządy lub otaczające tkanki w jamie brzusznej. Może to spowodować krwawienia lub krwawienia wtórne.
W przypadku operacji przepukliny przeponowej należy liczyć się z pobytem w szpitalu trwającym około trzech do pięciu dni. Powodzenie zabiegu można potwierdzić poprzez ponowne badanie rentgenowskie z użyciem środka kontrastowego.
W tym przypadku lekarze ponownie sprawdzają w szczególności obszar przejścia z przełyku do żołądka. W większości przypadków przejście z przełyku do żołądka po operacji przepukliny przeponowej jest w pierwszych dniach nadal opuchnięte. Dlatego pacjent powinien spożywać pokarmy płynne lub papkowate.
Możliwe jest, że przywrócenie normalnej stabilności przepony potrwa dłużej. Przez sześć tygodni nie należy wykonywać czynności wymagających dużego wysiłku, np. podnoszenia ciężkich przedmiotów lub uprawiania zbyt intensywnego sportu.
