Ortodonci leczą głównie wady zgryzu lub nieprawidłowe ustawienie zębów, które albo już teraz wpływają na ważne funkcje organizmu, albo mogą to zrobić w przyszłości. Leczenie ortodontyczne jest konieczne na przykład wtedy, gdy nieprawidłowe ustawienie
- gryzienia,
- żucie,
- wymawianie,
- oddychanie przez nos,
- zamykanie ust lub
- funkcjonowanie stawu skroniowo-żuchwowego
.
U osób dorosłych mogą wystąpić
mogą wskazywać na nieprawidłowe obciążenie lub chorobę w okolicy stawów skroniowo-żuchwowych. W przypadku tych objawów należy ustalić, ewentualnie we współpracy z innymi lekarzami, czy dolegliwości mają swoje źródło w stawie skroniowo-żuchwowym.
Schorzenia lub stany leczone w ortodoncji to na przykład:
- wady zgryzu (dysgnatia) spowodowane nieprawidłowym ustawieniem zębów
- niedobór zębów spowodowany utratą zębów lub brakiem zębów
- Zaburzenia wyrzynania się zębów
- brak miejsca w uzębieniu
- bruksizm (zgrzytanie zębami)
- Choroby stawu skroniowo-żuchwowego i zaburzenia czynnościowe w okolicy szczękowo-twarzowej (dysfunkcja skroniowo-żuchwowa, CMD)
W przypadku poważnych anomalii szczęki konieczne może być skoordynowane leczenie chirurgiczne i ortodontyczne. Dotyczy to na przykład
- wrodzonych wadach twarzy i szczęki,
- wady zgryzu o podłożu kostnym (dysgnatia szkieletowa) lub
- nieprawidłowej pozycji szczęki w wyniku urazu
.
Zanim ortodonta rozpocznie leczenie szczęki lub korektę zębów, konieczna jest kompleksowa diagnostyka.
Najpierw ortodonta sprawdza ustawienie zębów w szczękach pacjenta. Często konieczne jest również wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. W ramach diagnostyki wykonuje się również wycisk zębów, aby móc wykonać indywidualny model szczęki. Na podstawie tego modelu ortodonta może rozpoznać, które zęby wymagają korekty położenia w szczękach.
W niektórych sytuacjach, zwłaszcza w celu wyjaśnienia chorób stawów skroniowo-żuchwowych i zaburzeń czynnościowych u dorosłych, można zastosować dodatkowe metody diagnostyczne. Należą do nich na przykład analiza czynnościowa i analiza strukturalna.
Ortodonta stosuje przede wszystkim aparaty ortodontyczne w celu korekcji wady zgryzu lub wady ustawienia szczęki. Zasadniczo dostępne są dwie opcje:
- Aparaty ruchome (np. płytki)
- Aparaty stałe (takie jak taśmy, zamki, łuki metalowe) lub aparaty zewnętrzne
Decyzja o tym, jaki rodzaj aparatu zostanie zastosowany, zależy od
- rodzaju wady zgryzu,
- wieku pacjenta,
- ogólnym stanie zdrowia pacjenta,
- liczby pozostałych zębów oraz
- przewidywanej higienie jamy ustnej
.
Jeśli ortodonta zdecyduje się na aparat stały, przykleja go do zębów. Jeśli aparat jest wyjmowany, pacjent musi go nosić codziennie, ale tylko przez określony czas. Ortodonta wyjaśni Państwu również, jak prawidłowo czyścić zarówno zęby, jak i aparat ortodontyczny.
Aparaty ortodontyczne należą do standardowych metod leczenia wad zgryzu © Microgen | AdobeStock
W leczeniu dwufazowym łączy się obie metody. Ortodonta dokładnie dopasowuje aparat ortodontyczny do uzębienia pacjenta. Jednak to jednorazowe leczenie to jeszcze nie wszystko. Aby zęby osiągnęły prawidłowe położenie, ortodonta musi regularnie regulować aparat.
Leczenie aparatem ortodontycznym może trwać kilka lat i jest możliwe również u dorosłych pacjentów.
Jedyna różnica między leczeniem młodzieży a dorosłych polega na rodzaju aparatów ortodontycznych. Rozróżnienie to jest konieczne, ponieważ uzębienie młodzieży – w przeciwieństwie do dorosłych – wciąż się rozwija, dlatego też konieczne są inne rodzaje aparatów ortodontycznych.
W przypadku zbyt małych szczęk zęby są bardzo ściśnięte, zachodzą na siebie, a czasami znajdują się poza rzędem zębów. Jeśli pomimo standardowych zabiegów ortodontycznych nie ma wystarczającej ilości miejsca dla wszystkich zębów, można uzyskać dodatkową przestrzeń poprzez usunięcie zębów.
Jest to również możliwe w celu wyrównania braków lub przemieszczeń zębów lub w przypadku asymetrii.
Pacjenci nie udają się bezpośrednio do ortodonty, lecz są kierowani do niego przez swojego dentystę.
Większość ortodontów pracuje samodzielnie we własnym gabinecie lub współpracuje z kolegami w gabinecie wspólnym. Gabinet wspólny ma tę zaletę, że lekarze mogą dzielić się wysokimi kosztami instrumentów i sprzętu.
Inne obszary działalności ortodontów to na przykład kliniki stomatologiczne.
Po ukończeniu studiów stomatologicznych lekarze zębowi zazwyczaj pracują przez co najmniej rok jako stomatolodzy ogólni. Następnie mogą podjąć trzyletnie specjalistyczne szkolenie, aby uzyskać tytuł lekarza stomatologa ortodonty (ortodonty).
W Niemczech przyszli specjaliści muszą podczas doskonalenia zawodowego pracować co najmniej rok na oddziale ortodontycznym uniwersyteckiej kliniki stomatologicznej. Dwa lata mogą pracować w gabinecie ortodontycznym uprawnionym do prowadzenia szkoleń.
Ponadto stomatolodzy mogą zdobyć niezbędną wiedzę specjalistyczną na różnych prywatnych uczelniach w ramach studiów magisterskich z ortodoncji (MSc ortodoncja).
Stomatolog ze specjalizacją „ortodoncja” nie ukończył wieloletniego szkolenia ortodontycznego ani studiów magisterskich z ortodoncji. Już po odbyciu odpowiednich kursów i przeprowadzeniu kilku zabiegów ortodontycznych jest uprawniony do posługiwania się tym tytułem specjalizacji.
Ortodonci mają następnie do wyboru różne możliwości dalszego kształcenia. Mogą na przykład ukończyć czteroletnie studia specjalizacyjne z chirurgii jamy ustnej. Po ich ukończeniu mogą wykonywać zabiegi chirurgiczne w obrębie zębów.
Kolejną możliwością jest doskonalenie zawodowe w kierunku chirurga szczękowo-twarzowego (MKG). Jednak chirurdzy szczękowi, którzy zdecydują się na tę ścieżkę, muszą dodatkowo ukończyć studia medyczne.
Ponadto istnieje wiele innych możliwości doskonalenia zawodowego. Ortodonci powinni na bieżąco śledzić nowe badania w swojej dziedzinie. Badania te pokazują na przykład skuteczność nowych metod leczenia lub proponują nowe procedury.
Ponadto oferowane są między innymi kursy z zakresu estetycznej terapii szynowej lub chirurgii szczękowej w uzębieniu mlecznym.
