“Hareketlilik önceliklidir!” Prof. Fritz Thorey’den kalça ve diz hakkında

Kalça ameliyatı konusu, çoğu insanda hâlâ tüyleri diken diken ediyor. Sonuçta kalça çok büyük bir eklemdir, bu nedenle neredeyse herkes bunun buna uygun şekilde karmaşık ve büyük bir ameliyat olduğunu düşünmeye meyillidir. Eskiden de çoğunlukla durum böyleydi. Ancak günümüzde yeni ve son derece gelişmiş ameliyat teknikleri sayesinde bu ameliyatın dramatikliği azalmaktadır.

Prof. Dr. Thorey, tüm kalça ameliyatlarında minimal invaziv teknikler kullanıyor. Yani, sadece birkaç santimetre uzunluğundaki küçük kesikler aracılığıyla ameliyat bölgesine erişim sağlıyor: “Kalça eklemine erişim bu yöntemde arkadan veya yandan değil, kasık bölgesinin yakınından önden eğik bir açıyla sağlanır. Buradan kalça çanağı veya kalça sapı yerleştirilebilir,” diye açıklıyor Prof. Dr. Thorey ve şöyle devam ediyor:

“Bunun avantajı, doğal kas boşluklarından geçerek ameliyat yapılabilmesi ve böylece bu kasların kesilmesine gerek kalmamasıdır. Eskiden ameliyatlarda sıklıkla kalça kasları zarar görürdü, bu da daha uzun bir rehabilitasyon süresine yol açardı. Ayrıca minimal invaziv müdahale sayesinde sinirler ve tendonlar da zarar görmez. Bu nedenle tüm işlem boyunca kan kaybı çok azdır – genellikle 200 ml’den az –, böylece ameliyat öncesinde neredeyse her zaman kendi kanından kan bağışına gerek kalmaz.”

Gerçekten de birçok hastada her iki kalça eklemi ya aynı anda benzer derecede hasar görür ya da ikinci kalçanın da değiştirilmesi gerekene kadar çok kısa bir süre geçer. Minimal invaziv teknik, her iki kalça ekleminin aynı anda değiştirilmesine de olanak tanır.

“Geleneksel yaklaşımlarla ameliyat riskleri önemli ölçüde artardı. Ancak minimal invaziv bir yaklaşım bunu sorunsuz bir şekilde mümkün kılar. Hastalar için bu yöntem, iki ayrı ameliyata kıyasla kesinlikle daha az yorucudur. Her iki kalça eklemi de değiştirildikten sonra bile, hastalar ameliyatın yapıldığı gün ayağa kalkabilir ve yürüme yardımcılarıyla dolaşabilirler. Bir diğer avantaj ise, hastaların bir tarafta devam eden ağrı nedeniyle vücutlarını korumaya yönelik bir duruşa girmemeleri, aksine hemen tamamen iyileşmeleridir,” diyerek Prof. Dr. Thorey potansiyel hastaları cesaretlendiriyor. Ayrıca, birçok hastasının ameliyattan sonra şöyle dediğini aktarıyor: “Ah, her şeyin bu kadar sorunsuz geçeceğini bilseydim, bunu çok daha önce yaptırırdım.”

Kalça eklemi endoprotezi ameliyatında kullanılan çeşitli malzemeler vardır. Uzman hekim Prof. Dr. Thorey şu açıklamayı yapıyor:

“Plastik temel olarak en uygun fiyatlı seçenektir, ancak kalça söz konusu olduğunda mutlaka tavsiye edilen bir seçenek değildir. Seramik, kullanılması gereken en mantıklı malzemedir. Sağlamdır ve uzun ömürlüdür. Yani hasta, önümüzdeki 20 ila 25 yıl içinde protezin değiştirilmesi için bir ameliyatla karşı karşıya kalmayacaktır. Aşınma ne kadar az olursa o kadar iyidir. Şahsen en iyi deneyimlerimi seramikle yaşadım. Bu sayede hasta yaklaşık 25 yıl boyunca rahat eder.”

Malzeme konusu elbette her zaman bir maliyet meselesidir. Her klinik pahalı seramik kullanmayı karşılayamaz. Ayrıca hasta olarak ek ödeme yapsanız bile istediğiniz malzemeyi talep edemezsiniz. Ancak Almanya’daki her hasta her zaman iyi bir danışmanlık alır ve uygun şekilde bilgilendirilir; elbette tedavinin hangi klinikte yapılacağına da kendisi karar verebilir.

“Sözde kayma çifti olarak adlandırılan yeni form oldukça ilgi çekicidir. Kayma çifti, kalça çanağı ile kalça sapı arasında bağlantı sağlar. Yapay kalça ekleminin hareketi burada gerçekleşir. On yıllardır, seramik başlık ve plastik (polietilen) yüzeyden oluşan bir kayma çifti standart olarak kabul edilmektedir. Ancak plastik, çok daha sert bir malzemenin sürekli olarak plastikle temas etmesi nedeniyle hızla aşınır ve bu da uzun vadede protezin gevşemesine yol açar. Seramik başlık ve seramik yüzeyden oluşan kayma çiftleri çok daha mantıklıdır. Seramik-seramik kayma çifti, en az aşınmaya sahiptir ve en yüksek uyumluluğu sağlar,” diyor Prof. Dr. Thorey heyecanla.

Seramik yüzeyler çok daha sert ve pürüzsüzdür; bu nedenle, genellikle yaşlılara kıyasla çok daha sportif ve aktif olan genç hastalar için özellikle tavsiye edilir.

Aşınma belirtileri, kalça eklemi ağrılarının en sık görülen nedenidir. Bu duruma kalça eklemi artrozu (koksartroz) denir. Sağlıklı eklem kıkırdağının yıpranması, normal yaşlanma sürecinin bir parçasıdır. Kıkırdak, eklemlerde tampon ve kayma tabakası görevi görür. Kıkırdak kütlesi azaldığında, bir noktada kemikler birbirine doğrudan temas eder. Ve bu acı verir.

Kıkırdak hasarları, kazalar veya yanlış duruşlar nedeniyle de ortaya çıkar; bu durum alt ekstremitelerin eklemlerinde, dizlerde ve ayaklarda da görülebilir – burada özellikle genç insanlar etkilenir, bu nedenle eklemlerin korunması açıkça öncelikli bir hedef haline gelir. Bu konuda yeni bir kıkırdak tedavisi adeta mucizeler yaratabilir:

“Kıkırdak hücre nakli (ACT) ile yapılan kıkırdak cerrahisinde, hastadan birkaç milimetre büyüklüğünde bir kıkırdak örneği alınır. Alınan bu örnek, daha fazla kıkırdak üretilmesi amacıyla Almanya’daki iki şirkete gönderilir. Vücuda ait dokunun üretilmesi yaklaşık üç ila sekiz hafta sürer. Daha sonra bize geri gönderilen kıkırdak hücreleri ile ameliyat sırasında etkilenen hasarı doldurabiliriz. Prof. Dr. Thorey, bu yöntemi öncelikle kalça çukurundaki lokal hasarlarda uyguluyor ve durumu şöyle açıklıyor: “Bunu, bir yoldaki çukurları doldurup yolu tekrar düz hale getirmek gibi düşünebilirsiniz.” Kalça başları bu yöntemle zorlukla tedavi edilebilir, ancak özellikle diz eklemi hasarlarında kıkırdak tedavisi sıklıkla kullanılır. Bu sayede, tamamen normal bir aktivite düzeyine geri dönmek tekrar mümkün hale gelir.

Diz eklemleri her gün yoğun bir yük altındadır. Bu nedenle, sadece yaşlılar değil, dizlerini özellikle fazla zorlayan gençler, özellikle de sporcular da diz eklemi sorunlarından muzdariptir. “Kıkırdak hücre naklinin sonuçlarından eminiz. Sadece 2014 ile 2018 yılları arasında merkezimizde 500’den fazla hastayı bu yöntemle başarıyla tedavi ettik. Çeşitli çalışmalarda, vakaların %85’inden fazlasında kıkırdak hasarlarının tamamen kapandığını tespit ettik,” diyerek Prof. Dr. Thorey bu başarıyı vurguluyor.

Ancak “diz ameliyatı” denince birçok kişinin kafasında alarm zilleri çalmaktadır: Sonuçta, özellikle bu tür ameliyatlarda mikroplara yakalanma riskinin çok yüksek olduğu hep söylenirdi. “Değişen ameliyat teknikleri sayesinde, diz ameliyatlarında diğer ameliyatlara kıyasla temel olarak daha yüksek bir risk söz konusu değildir. Ayrıca günümüzde ameliyatlar çok daha hızlı gerçekleşiyor. Riski en aza indirmek isteyenler, diz ameliyatını mutlaka çok çeşitli hastalıkları olan hastaların tedavi edildiği bir klinikte değil, uzman bir klinikte yaptırmalıdır” diye tavsiye ediyor Prof. Dr. Thorey.

“Kıkırdak tedavisi alanında tıbbın geleceğinden büyük umutlar besliyorum. Bu alanda yapılacak yeni araştırmaların sonuçları, daha hedef odaklı çözümler sunacaktır,” diyor Prof. Dr. Thorey umutla. Bu arada uzman, yeniden kazandıkları hareket kabiliyetinden çoğu zaman adeta hayran kalan hastalarının minnettarlığından her zaman büyük bir heyecan duyuyor.

“Kalça ya da diz fark etmez, eklem problemi olan herkese bir uzmana gitmeyi ertelememelerini tavsiye ederim. Hayatınızı bu kadar uzun süre ağrıyla sürüklemeyin! Önlem almak için ise, her zamanki gibi sihirli formül geçerlidir: Egzersiz x Beslenme. Kilonuza dikkat edin ve aktif kalın!” diye ekliyor Prof. Dr. Thorey.

İlginç sohbetiniz için çok teşekkür ederiz, Prof. Thorey!

Kalça veya diz ekleminizde şikayetleriniz mi var? Leading Medicine Guide aracılığıyla Prof. Thorey ile güvenli ve doğrudan iletişime geçin!

Uluslararası Ortopedi Merkezi, ortopedik yüksek performanslı tıbbın modern gelişiminde özel bir rol oynamaktadır: Heidelberg Özel Kliniği’nde, tamamen alt ekstremitelerin tedavisine odaklanmış uzman doktorlar görev yapmaktadır. Prof. Dr. med. Fritz Thorey, yıllardır ortopedi alanında tanınmış bir uzman olarak faaliyet göstermektedir ve ortopedi uzmanlığı eğitiminin yanı sıra travma cerrahisi uzmanlığı eğitimini de tamamlamıştır. Bunun yanı sıra Prof. Thorey, Özel Ortopedik Cerrahi ve Spor Hekimliği alanlarında kapsamlı bir ileri eğitim almıştır; bu sayede merkezinde endoprotez veya travmatoloji alanındaki karmaşık vakalar da tedavi edilebilmektedir. Prof. Dr. med. Fritz Thorey, birçok doktor listesinde tanınmış bir ortopedi uzmanı olarak önerilmektedir.

Atos – AT229, LMG19 – Görsel kaynaklar: (c) Eugenio Marongiu, (c) Henrie, (c) pikselstock – Adobe Stock.