Prostat biyopsisi – Prostat kanseri durumunda biyopsi ve prostat biyopsisinin sonucu

Prostat biyopsisi, prostat kanseri tanısını kesinleştirebilir. Bu, ürolojide en sık uygulanan işlemlerden biridir.

Bu işlemin uygulanmasında genel olarak kabul gören standart, rektum yoluyla erişimdir. Bu işlemde biyopsi, endorektal prob aracılığıyla ultrason kontrolü altında incelenir ve yönlendirilir.

Ayrıca günümüzde tıbbi müdahalelerde ağrıyı önlemek standart bir uygulamadır. Amerikan ve Avrupa üroloji dernekleri, örneğin konduksiyon anestezisi yoluyla güvenli ağrı giderilmesini şart koşmaktadır.

İki taraflı lokal kanal anestezisi, ağrının etkili bir şekilde azaltılmasından tamamen ortadan kaldırılmasına kadar uzanan basit bir yöntemdir.

Tüm ilerlemelere rağmen, prostat kanseri ancak tümör erken bir aşamada teşhis edildiğinde tedavi edilebilir. Bu durumda tümör prostatla sınırlıdır ve henüz diğer organlara yayılmamıştır. Prostat taraması, prostat kanserinin erken evrelerinin giderek daha sık teşhis edilmesini mümkün kılmaktadır. Bu erken evreler genellikle dijital rektal muayene sırasında tespit edilemez.

Prostat kanserinin evrelerinin daha küçük, erken evrelere kaymasıyla birlikte, yeterli tanının konulabilmesi için yüksek tanısal değere sahip bir prostat biyopsi tekniği temel öneme sahiptir. Bu bağlamda, primer tümörün tedavi öncesi doğru bir şekilde evrelenmesi hayati önem taşımaktadır. Ancak bu şekilde doktorlar, hasta için en uygun tedavi seçeneklerini belirleyebilir ve bunları hastanın tümörüne göre bireysel olarak uyarlayabilirler.

Eskiden, transrektal ultrason (TRUS) kontrolü altında yapılan sekstant biyopsisi, prostat kanserinin histolojik tanısını doğrulamak için kabul görmüş altın standart olarak kabul ediliyordu. Günümüzde kılavuzlar, prostatın ilk biyopsisinde 10-12 silindir numune alınmasını önermektedir. Karsinomların en az yüzde 70’i prostatın periferik bölgesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, ilk biyopsi sırasında hekim sadece prostatın periferik bölgesinden en az 10 silindir örnek almalıdır.

Aşağıdaki durumlarda prostat biyopsisi yapılmalıdır:

• muayene eden hekim prostat içinde sert bir nodül palpe ettiğinde (anormal rektal muayene bulgusu),
• kontrollerle doğrulanmış, yaşa bağlı olarak 3 ila 4 ng/ml'den yüksek bir PSA değeri varsa,
• prostatın transrektal ultrasonunda dikkat çekici bir bulgu görülürse (karsinomlar genellikle çevreleyen prostat dokusundan daha koyu renklidir)

Prostat biyopsisi öncesinde ve sonrasında hasta 5 gün boyunca yüksek dozda antibiyotik profilaksisi uygulamalıdır. Bu amaçla giraz inhibitörleri (kinolon antibiyotikler) kullanılır.

Tüm invaziv işlemlerde olduğu gibi, kan pıhtılaşması kontrol edilmeli ve normal değerlerde olmalıdır. Bu, hastanın kan pıhtılaşmasını önleyici ilaçları kesmesi gerektiği anlamına gelir.

Transrektal ultrason kılavuzluğunda yapılan ve en az 10 örnek alınan standart prostat biyopsi protokolü aşağıdaki adımlardan oluşur:

• Hasta sol yan yatış pozisyonuna getirilir.
• Anal mukoza, mukoza anesteziği uygulanarak uyuşturulur.
• Transrektal ultrason için, üzerine kılavuz yerleştirilmiş bir endorektal prob kullanılır.
• Prostat hacmi, transrektal ultrasonografi ile elipsoid formülü kullanılarak belirlenir. Ultrason tanısı kapsamında morfolojik olarak dikkat çeken alanlar belgelenir.
• Ağrıyı etkili bir şekilde önlemek için prostatın her iki tarafına lokal konduksiyon anestezisi uygulanır. Bunun için ultrason kontrolü altında ince bir iğne ile prostat tabanına yüzde bir konsantrasyonlu 5 ila 10 ml lokal anestezik enjekte edilir. İlaç birkaç dakika içinde etkisini gösterir.
• Prostatın 10'lu biyopsisi, TRUS rehberliğinde, her bir yan lobun periferik bölgesinden beşer silindir alınarak gerçekleştirilir. Prostat biyopsisi için, piyasada bulunan standart bir biyopsi tabancasına 18 Gauge 24 cm'lik bir biyopsi iğnesi takılır.

Genellikle biyopsi ayakta tedavi kapsamında gerçekleştirilir.

Antibiyotik profilaksisine rağmen, 10 ila 12 kesme silindirinin alındığı prostat biyopsilerinin yaklaşık yüzde 2'sinde şiddetli prostatit (prostat iltihabı) gelişir. Bu durum, yüksek dozda intravenöz antibiyotik tedavisi için hastaların hastaneye yatırılmasını gerektirir.

Transrektal prostat biyopsisinin korkulan, ancak günümüzde çok nadir görülen bir komplikasyonu, hemoroidal damarlardan kaynaklanan rektal kanamadır. Bu durum, hasta ve ürolog için başlangıçta rektum ampulünde gizli bir şekilde ilerlediği için tehlikelidir.

Kanama, ancak dışkıda büyük miktarda kan görülmesi ve muhtemelen dolaşımla ilgili semptomların ortaya çıkmasıyla fark edilir. Ancak, yüzde 1'in altındaki görülme sıklığıyla bu, çok nadir bir komplikasyondur. Genellikle konservatif önlemlerle kontrol altına alınabilir.