Desensibilizasyon | Doktorlar ve Tedavi Bilgileri

Robert Koch Enstitüsü’nün (RKI) yaptığı bir araştırmaya göre, Almanya’da 18 ila 79 yaş arası nüfusun yaklaşık üçte biri alerjiden muzdariptir. Alerjiler sadece günlük yaşamda can sıkıcı birer sorun olmakla kalmaz, aynı zamanda sağlık açısından her yerde mevcut olan tehlike kaynaklarıdır.

Semptomlar, burun kaşıntısı ve hapşırmadan, hayati tehlike arz eden anafilaktik şoka kadar uzanır.

Vücudun savunma mekanizmasının duyarsızlaştırılması (hiposensibilizasyon), alerjik reaksiyonları önemli ölçüde azaltabilir.

Desensibilizasyon (hiposensibilizasyon), şikayetlerde uzun vadeli bir iyileşme sağlayan bir alerji tedavisi türüdür.

Hiposenzibilizasyon sırasında doktorlar vücuda giderek artan dozlarda alerjen verir. Bu, organizmanın verilen maddeye karşı duyarlılığını azaltır.

Desensibilizasyonu, alerjenlere karşı bir tür uzun vadeli aşı olarak düşünebiliriz. Aşıdan farklı olarak, burada vücudun kendi bağışıklık sistemiyle mücadele edilmez.

Vücut, düşük dozlarda alerjene maruz kalır. Vücudun bu maddelere alışması ve böylece aşırı savunma tepkileri vermemesi amaçlanır.

Polen alerjisi: Güzel havalarda rahatsız edici hapşırma © Patrizia Tilly / Fotolia

Desensibilizasyon, günlük dilde daha çok hiposensibilizasyon olarak bilinir.

Sorumlu hekimler, organizmaya alerjenin dozunu kademeli olarak artırır. Böylece vücut bu maddeye alışabilir. Bu, gelecekte aşırı reaksiyonların önlenmesini amaçlar.

Bu süreçte vücut duyarsız hale gelmez, sadece daha az duyarlı hale gelir. Bu, alerjinin iyileştiği anlamına gelmez. Ancak desensibilizasyon, vücudun alerjene doğal bir şekilde alışmasını sağlayan tek yöntemdir.

Artık vücut, sözde tehlikeli maddeyi tanıdığı için bağışıklık sisteminin aşırı tepkisini azaltır. Bu da alerji semptomlarını etkili bir şekilde azaltır veya tamamen ortadan kaldırır.

Hiposensibilizasyon veya desensibilizasyon, genellikle birkaç yıl boyunca artan dozlarda uygulanan iğne enjeksiyonu yoluyla gerçekleştirilir.

Günümüzde hasta, alerjeni damla veya tablet şeklinde de alabilmektedir. Ancak bu yöntemlerde başarı şansı daha düşüktür.

Temel olarak, ani tip (Tip I IgE aracılı alerji) alerjiden muzdarip her alerjik hasta desensibilizasyon tedavisi alabilir. Ancak bu işlem, daha genç yaşlarda (50 yaşın altında) ve mümkünse alerjinin ortaya çıkmasından sonra (5 yıl içinde) yapılmalıdır.

Daha genç hastalarda tedavinin işe yaraması ve uzun vadede şikayetsiz kalma şansı daha yüksektir. Vücut henüz dengelenmemiş olabilir veya hatta büyüme aşamasında olabilir. Bu nedenle, bir alerjenle temas ettiğinde bağışıklık sisteminin otomatik tepkilerini kademeli olarak durdurması daha kolaydır.

Ancak daha yaşlı alerjisi olanlar veya hayatları boyunca alerjiyle yaşayanlar da desensibilizasyon tedavisine girebilirler. Onların vücutlarının da alerjene uyum sağlaması mümkündür. Alerji spektrumu dar olan kişiler için de bu tedavi avantajlıdır.

Alerjiler ne kadar çeşitli olursa, vücudun alerjen maddelerle mücadele etme alışkanlığından kurtulması da o kadar zorlaşır. Desensibilizasyon tedavisi, kişinin alerji türüne bağlı olarak, uzun vadede etki gösterebilmesi için birkaç yıl boyunca düzenli seanslar gerektirebilir.

Bunun karşılığında yüksek bir başarı oranına sahiptir. Örneğin, böcek alerjisinde başarı oranı yüzde 95, polen alerjisinde ise yüzde 80 ila 90 arasındadır.

Alerjen maddelerle yapılan tedavi bazı riskler taşır. Vücut, tolere edemediği bir maddeye kasıtlı olarak maruz bırakılır. Bu nedenle, enjeksiyon bölgesinde kaşıntı veya ciltte kızarıklık görülmesi nispeten sık rastlanan bir durumdur. Bu durum endişe gerektirmez.

Ancak aşağıdaki belirtiler ortaya çıkarsa, derhal ilgili hekime başvurmalısınız:

• Hapşırma
• Göz tahrişi (gözyaşı, kızarıklık, yanma hissi)
• Ağız ve boğazda tahriş (kaşıntı, yanma, tüylenme hissi, öksürük)
• Halsizlik
• Rahatsızlık hissi veya
• Nefes almada zorluk

Dolayısıyla, desensibilizasyon veya hiposensibilizasyon riskleri mevcuttur.

Ancak, ilacın verilmesinden sonra gerçekten ciddi sorunların ortaya çıkması olası değildir. Ciddi komplikasyonların görülme sıklığı 10.000'de 1'den azdır.

Aşağıdaki durumlarda hiposensibilizasyon uygulanamaz:

• hamilelik sırasında
• böbrek fonksiyon bozukluğu
• şiddetli astım
• tümörler veya kardiyovasküler hastalıklar gibi ciddi hastalıklar

Başarı şansını artırmak ve riskleri en aza indirmek için aşağıdaki tavsiyelere uyabilirsiniz:

• Beta blokerler ve ACE inhibitörleri gibi ilaçlar, olası bir anafilaktik şokun tedavisini engeller.
• Tedavi öncesinde ve sonrasında alerjenlerle temastan kaçınmalısınız.
• 24 saat boyunca spor yapmaktan kaçınmalısınız.
• Tedaviden hemen önce yiyecek veya alkol almamalısınız.
• Mümkünse araba kullanmaktan kaçının.

Desensibilizasyon tedavisinin sizin için uygun olup olmadığını bir hekimle görüşerek riskleri değerlendirin!

Alerjiler ilaçlarla kontrol altına alınabilir, ancak tamamen iyileşme sağlanamaz.

İlaçlar alerji semptomlarını hafifletir, ancak bunun başarısı alerjinin şiddetine bağlıdır. Ayrıca ilaçlar her zaman böbreklerin süzüp atması gereken zararlı maddeler içerir.

Desensibilizasyon, ilaç kullanımı olmadan semptomların büyük ölçüde veya tamamen ortadan kalkmasını sağlar.

Bunun yanı sıra, hiposensibilizasyon veya desensibilizasyonun başarıları, genellikle ilaçlı tedavinin başarılarından daha kapsamlıdır.

Yani yapay bir uyuşma sağlanmaz; başarılı bir desensibilizasyonun ardından vücut, reaksiyonu kendi başına engelleyebilir.

Bu yöntem, semptomların kapsamlı bir şekilde azalmasına ve doğal bir toleransın gelişmesine katkıda bulunur. Ayrıca astımı ve yeni alerjilerin oluşumunu önlemeye de yardımcı olur.

Avantajlara genel bakış:

• daha az ilaç kullanımı
• Alerjene karşı fiziksel toleransın geliştirilmesi
• Semptomların ortadan kalkması veya en azından önemli ölçüde azalması
• Astım ve yeni alerjilerin önlenmesi
• Nedenine yönelik tedavi

Çok çeşitli alerji ve alerjen türleri olduğundan, bu konuda farklı uzman hekimlere başvurabilirsiniz, örneğin:

• Dermatologlar (cilt hastalıkları uzmanları)
• KBB uzmanları
• Alerji uzmanları