Νέα

Η Γερμανική Εταιρεία Ουρολογίας (Deutsche Gesellschaft für Urologie e. V.) ζητά την εφαρμογή προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο του προστάτη με βάση το PSA, προσαρμοσμένου ανάλογα με τον κίνδυνο: Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της εξέτασης

19 Αυγούστου 2025

Στη Γερμανία, ο καρκίνος του προστάτη είναι η συχνότερη μορφή καρκίνου στους άνδρες. Το ποσοστό θνησιμότητας είναι επίσης υψηλό: θεωρείται η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Επί του παρόντος, οι παροχές των ασφαλιστικών ταμείων για την έγκαιρη διάγνωση περιλαμβάνουν μόνο ψηλαφιστικές εξετάσεις για άνδρες ηλικίας μεταξύ 45 και 65 ετών. Η Γερμανική Εταιρεία Ουρολογίας (Deutsche Gesellschaft für Urologie e. V.) ζητά την εφαρμογή ενός προγράμματος προληπτικού ελέγχου προσαρμοσμένου στον κίνδυνο και βασισμένου στην εξέταση PSA (εξέταση αίματος), προκειμένου να διαγνωστεί έγκαιρα η νόσος σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και να αυξηθούν οι πιθανότητες ίασης για τους πάσχοντες.

Οι ασθενείς υψηλού κινδύνου μπορούν να επωφεληθούν από τη δοκιμασία PSA για τη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη ως υπηρεσία που παρέχεται κατ’ αρχήν

Τρέχουσες παροχές προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο του προστάτη

Επί του παρόντος, τα δημόσια ταμεία υγείας καλύπτουν μία φορά το χρόνο μια ψηλαφητική εξέταση από ουρολόγο, υπό την προϋπόθεση ότι ο ασθενής έχει συμπληρώσει το 45ο έτος της ηλικίας του.

Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, ο προστάτης ψηλαφείται μέσω του ορθού· αν και η διαδικασία δεν είναι επώδυνη, ορισμένοι την θεωρούν ωστόσο δυσάρεστη. Εάν ο ειδικός διαπιστώσει αλλοιώσεις, προβαίνει σε περαιτέρω εξετάσεις, όπως βιοψία – ενδεχομένως μετά από προηγούμενη εξέταση PSA.

Εδώ και μερικά χρόνια, οι γιατροί και οι οργανώσεις κατά του καρκίνου θεωρούν ότι η διαγνωστική διαδικασία για την έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του προστάτη δεν είναι επαρκής, καθώς με αυτόν τον τρόπο δεν εντοπίζονται οι περιφερειακοί όγκοι, με αποτέλεσμα να προκύπτουν λανθασμένες διαγνώσεις και υπερθεραπείες. Γι’ αυτό το λόγο, η Γερμανική Εταιρεία Ουρολογίας (Deutsche Gesellschaft für Urologie e. V.) απευθύνει έκκληση στο Ομοσπονδιακό Υπουργείο Υγείας να εισαγάγει ένα πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου βασισμένο στο PSA και προσαρμοσμένο στον κίνδυνο, ως κανονική παροχή των δημόσιων ασφαλιστικών ταμείων. Μέχρι σήμερα, οι ασθενείς πρέπει να καλύπτουν οι ίδιοι το κόστος της εξέτασης PSA.

Πιθανότητες ίασης του καρκίνου του προστάτη

Εάν ο καρκίνος του προστάτη διαγνωστεί έγκαιρα, οι πιθανότητες ίασης είναι πολύ καλές. Ωστόσο, ακριβώς εδώ εξακολουθεί να βρίσκεται το πρόβλημα: η διάγνωση μόνο μέσω ψηλάφησης είναι συχνά ανακριβής και ο καρκίνος του προστάτη μπορεί να παραμείνει απαρατήρητος για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς προκαλεί συμπτώματα μόνο σε προχωρημένο στάδιο.

Η θεραπεία σε προχωρημένο στάδιο επιτυγχάνεται μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις.

Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της εξέτασης PSA

Στη δοκιμασία PSA, μέσω αιμοληψίας, μετράται η συγκέντρωση του λεγόμενου προστατοειδούς αντιγόνου (PSA), μιας πρωτεΐνης που συμβάλλει στη ρευστοποίηση του σπέρματος. Η πρωτεΐνη αυτή βρίσκεται αποκλειστικά στον προστάτη. Μια αυξημένη τιμή μπορεί να αποτελεί ένδειξη καρκίνου του προστάτη.

Ισχύει το εξής: όσο υψηλότερη είναι η τιμή του PSA, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα καρκίνου του προστάτη. Ωστόσο, απαιτείται προσοχή και σε αυτή την αξιολόγηση, καθώς οι αυξημένες τιμές μπορεί να οφείλονται και σε άλλες αιτίες, όπως για παράδειγμα η καλοήθης υπερτροφία του προστάτη, οι φλεγμονές του προστάτη και οι φλεγμονές του ουροποιητικού συστήματος. Γι’ αυτό, μια μεμονωμένη ανώμαλη τιμή δεν πρέπει να οδηγεί αμέσως σε περαιτέρω διαγνωστικές εξετάσεις, αλλά πρέπει πάντα να επιβεβαιώνεται με περαιτέρω μετρήσεις.

Αντίθετα, μια τιμή εντός των φυσιολογικών ορίων δεν αποτελεί σαφή απόδειξη ότι δεν υπάρχει καρκίνος του προστάτη.

Μέχρι στιγμής, μελέτες έχουν δείξει ότι ο καρκίνος του προστάτη ανιχνεύεται συχνότερα σε άνδρες που υποβάλλονται σε εξέταση έγκαιρης διάγνωσης PSA σε σύγκριση με όσους δεν υποβάλλονται σε εξέταση αίματος. Ωστόσο, αυτό αφορούσε κατά μέσο όρο μόνο τρεις στους 1.000 άνδρες σε μια χρονική περίοδο περίπου δώδεκα ετών.

Προληπτικός έλεγχος προσαρμοσμένος στον κίνδυνο – τι σημαίνει αυτό;

Οι έρευνες υποδηλώνουν ότι δεν φαίνεται λογικό να προσφέρεται αυτόματα κάθε χρόνο εξέταση PSA σε όλους τους ασθενείς ηλικίας μεταξύ 45 και 65 ετών, καθώς οι λανθασμένες διαγνώσεις και η υπερθεραπεία μπορούν να προκαλέσουν τεράστια ζημιά στους ασθενείς και στο σύστημα υγείας.

Αντ' αυτού, σύμφωνα με τις επιστημονικές εταιρείες, οι γιατροί θα πρέπει αρχικά να καταρτίζουν ατομικά προφίλ κινδύνου για τους ασθενείς. Κύριοι παράγοντες κινδύνου είναι, για παράδειγμα, γενετικοί παράγοντες, όπως η οικογενειακή συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του προστάτη ή καρκίνου του μαστού στη μητέρα.

Επιπλέον, σε ορισμένους άνδρες, η αυξημένη τιμή του PSA ήδη στην ηλικία μεταξύ 40 και 45 ετών υποδηλώνει μια επιθετική μορφή καρκίνου του προστάτη.

Στις προαναφερθείσες περιπτώσεις, η εξέταση φαίνεται λογική ως κανονική παροχή των δημόσιων ασφαλιστικών ταμείων, αλλά και σε αυτή την περίπτωση εναπόκειται στους γιατρούς να ενημερώσουν εκ των προτέρων με ακρίβεια για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εξέτασης καθώς και για τις συνέπειες. Τα διαστήματα μεταξύ των εξετάσεων, προτείνουν οι ειδικοί, πρέπει επίσης να προσαρμόζονται στην κατάσταση των ασθενών.

Η μελέτη PROBASE του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο αναμένεται να δώσει περαιτέρω απαντήσεις

Το 2014, το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο ξεκίνησε τη μελέτη PROBASE, στο πλαίσιο της οποίας πραγματοποιούνται εξετάσεις PSA κάθε δύο ή πέντε χρόνια, ανάλογα με το προφίλ κινδύνου, σε 46.642 άνδρες ηλικίας 45 ή 50 ετών και άνω. Η μελέτη αναμένεται να συνεχιστεί έως ότου όλοι οι συμμετέχοντες φτάσουν στην ηλικία των 60 ετών.

Μέχρι στιγμής, η μελέτη έδειξε ότι η ορθική ψηλάφηση δεν είναι επαρκής και συχνά είναι ανακριβής, ενώ η διάγνωση μέσω PSA με τη βοήθεια σύγχρονων μεθόδων, όπως η μαγνητική τομογραφία (MRI), παρουσιάζει καλύτερα αποτελέσματα. Περισσότερα ευρήματα αναμένονται.

Συμπέρασμα

Για τους ασθενείς υψηλού κινδύνου, η τακτική εξέταση PSA φαίνεται να αποτελεί μια χρήσιμη προληπτική μέθοδο για την έγκαιρη διάγνωση του κακοήθους καρκίνου του προστάτη. Ωστόσο, μια μεμονωμένη υψηλή τιμή θα πρέπει πάντα να επιβεβαιώνεται με περαιτέρω μετρήσεις, προτού πραγματοποιηθούν περαιτέρω εξετάσεις, όπως βιοψίες, οι οποίες ενδέχεται να έχουν σοβαρές συνέπειες για τους ασθενείς.

Μπορείτε να λάβετε αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τη δοκιμασία PSA από τους ειδικούς του Leading Medicine Guide, οι οποίοι μπορούν επίσης να σας παρέχουν συστάσεις θεραπείας σε περίπτωση διάγνωσης καρκίνου του προστάτη.