Leading Medicine Guide Logo

Καρκίνος του παχέος εντέρου – βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο! – Συνέντευξη με τον καθηγητή Lutz Mirow

09.08.2024
Leading Medicine Guide Redaktion
Συγγραφέας
Leading Medicine Guide Redaktion

Ο καθηγητής Δρ. ιατρ. (habil.) Lutz Mirow, ειδικός στη σπλαχνική χειρουργική, έχει καθιερωθεί ως κορυφαίος εμπειρογνώμονας σε πολύπλοκες χειρουργικές επεμβάσεις στην κοιλιακή χώρα. Με ένα ευρύ φάσμα ειδικοτήτων, μεταξύ των οποίων η χειρουργική του παγκρέατος, τη χειρουργική του οισοφάγου, τη χειρουργική του στομάχου, τη χειρουργική του εντέρου, τη χειρουργική του ήπατος και την ογκολογική χειρουργική, ο καθηγητής Δρ. Mirow είναι γνωστός για την εξαιρετική επαγγελματική του κατάρτιση και την αφοσίωσή του στην παροχή άριστης φροντίδας στους ασθενείς.

Ως διευθυντής του Τμήματος Γενικής και Σπλαχνικής Χειρουργικής στο Κλινικό Κέντρο του Κέμνιτς στη Σαξονία, ο καθηγητής Δρ. Mirow έχει μετατρέψει το ίδρυμα σε ένα φημισμένο κέντρο στην περιοχή και πέραν αυτής. Υπό τη διεύθυνσή του, η κλινική εξελίχθηκε σε κορυφαίο προορισμό για ασθενείς με πολύπλοκες χειρουργικές ανάγκες και έχει καθιερωθεί ως κέντρο καινοτόμων μεθόδων θεραπείας.

Ο καθηγητής Δρ. Mirow είναι ιδιαίτερα γνωστός για τις πρωτοποριακές του επιδόσεις στις ρομποτικά υποβοηθούμενες χειρουργικές επεμβάσεις. Η εξειδίκευσή του καλύπτει ένα ευρύ φάσμα επεμβάσεων, από την αφαίρεση της χοληδόχου κύστης έως την πολύπλοκη εκτομή όγκου στο πάγκρεας, ενώ η χρήση των πιο σύγχρονων χειρουργικών ρομπότ, όπως το σύστημα Versius, τον έχει αναδείξει σε διεθνώς αναγνωρισμένο εμπειρογνώμονα στον τομέα αυτό.

Παράλληλα με το έργο του ως διευθυντής της κλινικής, ο καθηγητής Δρ. Mirow δραστηριοποιείται επίσης ενεργά στην κλινική έρευνα και τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση. Έχει δημοσιεύσει πολυάριθμες επιστημονικές εργασίες και αποτελεί περιζήτητο ομιλητή σε εθνικά και διεθνή συνέδρια. Η αφοσίωσή του στην εκπαίδευση της επόμενης γενιάς χειρουργών και οι προσπάθειές του να θέσει νέα πρότυπα στη φροντίδα των ασθενών τον καθιστούν μια επιρροή προσωπικότητα στην ιατρική κοινότητα.

Ο καθηγητής Δρ. Mirow δεν είναι μόνο ειδικός στον τομέα του, αλλά και αφοσιωμένος υπερασπιστής των ασθενών του. Αποδίδει μεγάλη σημασία στην εξατομικευμένη φροντίδα και σε μια ολιστική θεραπευτική προσέγγιση, η οποία θέτει στο επίκεντρο τις ανάγκες και τις επιθυμίες των ασθενών.

Η συντακτική ομάδα του Leading Medicine Guide συνομίλησε με τον καθηγητή Δρ. Mirow και μπόρεσε να συγκεντρώσει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τον καρκίνο του παχέος εντέρου.

Καθηγητής Δρ. Ιατρ. (habil.) Lutz Mirow

Ο καρκίνος του εντέρου συγκαταλέγεται στους συχνότερους τύπους καρκίνου παγκοσμίως και αποτελεί σημαντική πρόκληση για την υγεία. Στη Γερμανία, περίπου 60.000 άτομα διαγιγνώσκονται ετησίως με αυτή την ασθένεια, η οποία μπορεί να προσβάλλει τόσο το παχύ έντερο όσο και τον ορθό. Παρά τα ανησυχητικά στοιχεία, υπάρχει ελπίδα: μέσω τακτικών προληπτικών εξετάσεων και έγκαιρης διάγνωσης, ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να αντιμετωπιστεί επιτυχώς.

Οι γενετικοί παράγοντες διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο στην εμφάνιση του καρκίνου του παχέος εντέρου. Υπάρχουν διάφορες γενετικές μεταλλάξεις και προδιάθεσεις που μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου. 

«Σε κάθε περίπτωση, το ρίσκο εμφάνισης καρκίνου του εντέρου είναι πολύ υψηλότερο όταν μέλη της ίδιας οικογένειας έχουν ήδη νοσήσει από καρκίνο του εντέρου, ανεξάρτητα από σύνδρομα όπως το σύνδρομο Lynch και η πολυποδίαση. Εάν, δηλαδή, πρόγονοι έχουν νοσήσει από καρκίνο του παχέος εντέρου, οι στενοί συγγενείς διατρέχουν έως και 10 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο. Για τον λόγο αυτό, οι απόγονοι ατόμων που έχουν νοσήσει από καρκίνο του παχέος εντέρου πρέπει να υποβάλλονται επειγόντως σε προληπτικές εξετάσεις, και μάλιστα πριν από τη συνιστώμενη ηλικία των 50 ετών. Η ηλικία των 50 ετών μπορεί τότε να είναι σαφώς πολύ αργά, αυτό είναι γνωστό. Όσοι έχουν κληρονομικές παθήσεις του εντέρου στην οικογένειά τους πρέπει να παρακολουθούνται πολύ στενά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να υποβάλλονται και σε προληπτική χειρουργική επέμβαση. Η πρόληψη σώζει ζωές! Και πιθανότατα έχουμε επιτυχία σε αυτό, καθώς παρατηρείται μια ελαφρά μείωση της συχνότητας εμφάνισης του καρκίνου του παχέος εντέρου. Ωστόσο, δεν είναι ακόμη δυνατό να προσδιοριστεί με σαφήνεια η αιτία αυτής της μείωσης», εξηγεί ο καθηγητής Δρ. Mirow.

Στις κληρονομικές παθήσεις του εντέρου, είναι σαφές ότι οι απόγονοι θα αναπτύξουν καρκίνο του εντέρου σχεδόν στο 100%. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η οικογενής αδενοματώδης πολυποδία (FAP), η οποία προκαλείται από μια μετάλλαξη στο γονίδιο APC. «Αυτή η νόσος οδηγεί στην ανάπτυξη πολυάριθμων πολύποδων στο παχύ έντερο, συχνά ήδη από την εφηβεία, και ενέχει σχεδόν 100% κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, εάν παραμείνει χωρίς θεραπεία. Σε αυτή την περίπτωση, είναι σημαντική η διενέργεια πολλαπλών προληπτικών εξετάσεων κατά τη διάρκεια του έτους. Συχνά, το παχύ έντερο αφαιρείται με ελάχιστα επεμβατική μέθοδο και μπορεί να ανακατασκευαστεί μέσω της λεγόμενης δημιουργίας θύλακα, έτσι ώστε να διατηρείται η ποιότητα ζωής», επισημαίνει ο καθηγητής Δρ. Mirow.

Ένα άλλο σημαντικό κληρονομικό σύνδρομο είναι το σύνδρομο Lynch, γνωστό και ως κληρονομικό μη πολυποδικό καρκίνωμα του παχέος εντέρου (HNPCC), το οποίο προκαλείται από μεταλλάξεις σε γονίδια επιδιόρθωσης του DNA, όπως τα MLH1, MSH2, MSH6 και PMS2. Το σύνδρομο Lynch χαρακτηρίζεται από μικρότερο αριθμό πολύποδων, συνδέεται όμως με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και άλλων μορφών καρκίνου, ενώ ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου κυμαίνεται στο 70-80%. Οι γενετικές εξετάσεις διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην αναγνώριση ατόμων υψηλού κινδύνου. Οι εξετάσεις αυτές περιλαμβάνουν την αλληλούχιση του DNA και τον έλεγχο για συγκεκριμένες γονιδιακές μεταλλάξεις, όπως για παράδειγμα στα γονίδια APC ή MLH1. Τα άτομα που παρουσιάζουν υψηλό γενετικό κίνδυνο θα πρέπει να υποβάλλονται σε τακτικές προληπτικές εξετάσεις, ιδίως σε κολονοσκοπήσεις. Η συχνότητα αυτών των εξετάσεων εξαρτάται από τον ατομικό κίνδυνο και μπορεί να κυμαίνεται από ετησίως έως κάθε δύο έως πέντε έτη.

Τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί σημαντικές προόδους στη θεραπεία του προχωρημένου καρκίνου του παχέος εντέρου, ιδίως στον τομέα των στοχευμένων θεραπειών. 

Ο καθηγητής Δρ. Mirow εκφράζει την αισιοδοξία του: «Τα τελευταία χρόνια έχουμε σημειώσει πραγματικά πρόοδο. Έτσι, ο τομέας των νεοαδυναντικών θεραπειών έχει εξελιχθεί τεράστια, κυρίως όσον αφορά τον καρκίνο του ορθού. Υπάρχει επίσης η προσέγγιση της ολικής νεοαδυναντικής θεραπείας, κατά την οποία χορηγείται τόσο ακτινοθεραπεία όσο και πλήρης χημειοθεραπεία πριν από τη χειρουργική επέμβαση. Επιπλέον, έχουμε ασθενείς που ανταποκρίνονται τόσο καλά στις θεραπείες, ώστε να προχωράμε σε μια στρατηγική «Watch and Wait» (παρακολούθηση και αναμονή). Σε αυτή την περίπτωση, οι ασθενείς παρακολουθούνται εν μέρει και στο πλαίσιο κλινικών μελετών, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν και πότε θα εμφανίσουν εκ νέου καρκίνο σε περίπτωση αμφιβολίας. Η στρατηγική «Watch and Wait» έχει το μεγάλο πλεονέκτημα ότι επιτρέπει τη διατήρηση του ορθού και η ποιότητα ζωής των ασθενών είναι πολύ υψηλότερη. Επιπλέον, διαθέτουμε το ευρύ φάσμα της στοχευμένης θεραπείας όγκων, όπως η ανοσοθεραπεία και η θεραπεία με αντισώματα, οι οποίες έχουν εξελιχθεί. Υπάρχουν τεράστιες προόδους και κάθε χρόνο κυκλοφορούν στην αγορά νέα φάρμακα, τα οποία έχουν εκπληκτικά αποτελέσματα ακόμη και σε προχωρημένο καρκίνωμα. Έτσι, για παράδειγμα, η τεχνητή οσφυϊκή στομία έχει πλέον καταστεί εξαίρεση. Αυτό ισχύει πλέον μόνο για άτομα που παρουσιάζουν πραγματικά πολύ βαθιά καρκινώματα, στα οποία έχει προσβληθεί και ο ίδιος ο σφιγκτήρας, καθώς και για όσους ανταποκρίθηκαν ανεπαρκώς στη ραδιοχημειοθεραπεία κατά την προθεραπεία – το πολύ το 5% των ασθενών».

Για τη θεραπεία του καρκίνου του παχέος εντέρου υπάρχουν διάφορες χειρουργικές επιλογές, οι οποίες επιλέγονται ανάλογα με το στάδιο του όγκου, τη θέση του και τη γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς. 

«Η θεραπεία επιλογής για την αφαίρεση του όγκου είναι πάντα η χειρουργική εκτομή. Η πλήρης αφαίρεση του όγκου, συμπεριλαμβανομένων των λεμφαδένων, πραγματοποιείται φυσικά, στην καλύτερη περίπτωση, με ελάχιστα επεμβατικό τρόπο, δηλαδή με τη μέθοδο της λαπαροσκοπικής χειρουργικής, η οποία κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος. Δυστυχώς, στη Γερμανία μόνο το 40% περίπου των επεμβάσεων πραγματοποιείται με ελάχιστα επεμβατικό τρόπο. Άλλες χώρες της Ευρώπης βρίσκονται πολύ πιο μπροστά σε αυτό το θέμα. Εδώ θα ήταν επιθυμητή μια εντονότερη συγκέντρωση της ογκοχειρουργικής στη Γερμανία, ώστε οι ασθενείς να μπορούν να έχουν πρόσβαση στην καλύτερη δυνατή εξειδίκευση από χειρουργούς που πραγματοποιούν πολλές επεμβάσεις ετησίως και διαθέτουν έτσι πλούσιο εμπειρικό υπόβαθρο. Αυτό που κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος είναι η ρομποτική χειρουργική, η οποία δίνει μια ακόμη θετική ώθηση. Εμείς εργαζόμαστε με το σύστημα Versius και διαθέτουμε ένα εκτεταμένο ρομποτικό πρόγραμμα», διευκρινίζει ο καθηγητής Δρ. Mirow.


Το σύστημα Versius είναι ένα ρομποτικό χειρουργικό σύστημα, που αναπτύχθηκε από την CMR Surgical, το οποίο καθιστά τις ελάχιστα επεμβατικές επεμβάσεις πιο ακριβείς και ευέλικτες. Διακρίνεται για τον αρθρωτό και συμπαγή σχεδιασμό του, ο οποίος επιτρέπει την ευέλικτη τοποθέτηση των ρομποτικών βραχιόνων. Το σύστημα διαθέτει μια εργονομική κονσόλα ελέγχου, η οποία επιτρέπει τον χειρισμό από καθιστή θέση, καθώς και εργαλεία με περιστροφή 360 μοιρών για πλήρη ελευθερία κινήσεων.


Μια συχνά εφαρμοζόμενη χειρουργική μέθοδος είναι η κολεκτομή, κατά την οποία αφαιρείται το τμήμα του παχέος εντέρου που περιέχει τον όγκο, καθώς και ένα τμήμα του γειτονικού υγιούς ιστού. Ανάλογα με το τμήμα του παχέος εντέρου που έχει προσβληθεί, μπορεί να πρόκειται για μερική κολεκτομή, κατά την οποία αφαιρείται μόνο ένα τμήμα του παχέος εντέρου, ή για ημικολεκτομή, κατά την οποία αφαιρείται είτε το δεξί είτε το αριστερό μισό του παχέος εντέρου. Σε περιπτώσεις όπου ο όγκος επηρεάζει ολόκληρο το παχύ έντερο ή όταν απαιτείται εκτεταμένη αφαίρεση, μπορεί να καταστεί απαραίτητη η ολική κολεκτομή, κάτι που όμως, όπως εξήγησε ο καθηγητής Δρ. Mirow, συμβαίνει πολύ σπάνια.

Ορισμένες διατροφικές συνήθειες και ο τρόπος ζωής μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου. 

«Η διατροφή αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση της υγείας του εντέρου. Μια διατροφή πλούσια σε κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, όπως για παράδειγμα το βοδινό κρέας, τα αλλαντικά και το ζαμπόν, έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου. Αυτά τα τρόφιμα περιέχουν συχνά καρκινογόνες ουσίες που προκύπτουν από μεθόδους επεξεργασίας και παρασκευής, όπως το κάπνισμα ή το ψήσιμο στη σχάρα. Ομοίως, μια διατροφή φτωχή σε φυτικές ίνες και με χαμηλή περιεκτικότητα σε φρούτα και λαχανικά μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο, καθώς οι φυτικές ίνες προάγουν την υγεία του εντέρου και μειώνουν το χρόνο διέλευσης των υπολειμμάτων τροφής μέσω του εντέρου, με αποτέλεσμα να υπάρχει λιγότερος χρόνος για τις δυνητικά επιβλαβείς ουσίες να δράσουν στον εντερικό τοίχωμα. «Οι φυτικές ίνες διεγείρουν την εντερική λειτουργία, δεσμεύουν νερό και προάγουν την τακτική αφόδευση», διευκρινίζει ο καθηγητής Δρ. Mirow και προσθέτει: «Το υπερβολικό βάρος αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα κινδύνου, ο οποίος συχνά οφείλεται στην έλλειψη σωματικής δραστηριότητας. Επιπλέον, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του εντέρου, καθώς αυτές οι ουσίες περιέχουν καρκινογόνες ουσίες και μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονές στον οργανισμό».

Συνιστάται η τακτική κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, προϊόντων ολικής άλεσης και οσπρίων, καθώς αυτά τα τρόφιμα περιέχουν σημαντικά θρεπτικά συστατικά και αντιοξειδωτικά που συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας του εντέρου. Η τακτική σωματική δραστηριότητα, όπως για παράδειγμα τουλάχιστον 30 λεπτά μέτριας έντασης άσκησης τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας, μπορεί επίσης να μειώσει τον κίνδυνο. 

Έρευνα και ανάπτυξη – Ολοκληρωμένες λύσεις στην ογκολογία στο Χέμνιτς!

«Οι τεχνολογικές εξελίξεις θα προχωρήσουν με ταχείς ρυθμούς τα επόμενα χρόνια. Έτσι, στη ρομποτική θα διαθέτουμε συστήματα που θα αναγνωρίζουν αυτόματα τους ιστούς, θα πραγματοποιούμε χειρουργικές επεμβάσεις με ακόμη μεγαλύτερη προσοχή και θα μπορούμε να εντοπίζουμε ακόμη καλύτερα τις νευρικές δομές, προκειμένου να προστατεύουμε ακόμη καλύτερα τη λειτουργικότητα των οργάνων. Επίσης, η απεικόνιση θα βελτιωθεί ακόμη περισσότερο, και εκεί θα διαθέτουμε και εικονική απεικόνιση, ενώ θα μπορούμε να «πετάμε» μέσα στο έντερο με τεχνολογία 3D. Ενδιαφέρουσα είναι μια εξέλιξη στις ΗΠΑ, όπου υπάρχει μια πρώτη γενετική εξέταση κοπράνων, κατά την οποία αναζητείται DNA όγκου, οπότε τα επόμενα χρόνια σίγουρα θα υπάρξουν αλλαγές και στον τομέα της έγκαιρης διάγνωσης», δήλωσε ο καθηγητής Δρ. Mirow σχετικά με την πρόοδο και την τεχνολογία και εξέφρασε επίσης την επιθυμία: «Εύχομαι για το Klinikum Chemnitz gGmbH, ως κέντρο παροχής ολοκληρωμένων υπηρεσιών υγείας, να μπορέσουμε να αναπτύξουμε ακόμη περισσότερο τον ρόλο μας ως κέντρου αναφοράς, ώστε ακόμη περισσότεροι ασθενείς να επωφεληθούν από την παροχή ολοκληρωμένης ογκολογικής περίθαλψης από ένα μόνο κέντρο!». Με αυτό ολοκληρώνουμε τη συζήτησή μας.

Σας ευχαριστούμε πολύ, καθηγητά Δρ. Mirow, για αυτές τις αισιόδοξες πληροφορίες σχετικά με τη θεραπεία του καρκίνου του παχέος εντέρου!