TURP jest często stosowana w leczeniu
- łagodnego przerostu prostaty (łagodnego rozrostu gruczołu krokowego) lub
- łagodnego guza (gruczolaka prostaty)
. Oba schorzenia prowadzą do powiększenia prostaty, co z kolei może wiązać się z zwężeniem (niedrożnością) dolnych dróg moczowych.
Operacja ma na celu przede wszystkim złagodzenie związanych z tym dolegliwości.
Łagodne przerosty prostaty występują często i zazwyczaj powodują różne dolegliwości © bilderzwerg / Fotolia
Ponadto zabieg TURP może przyczynić się do znacznego zwiększenia natężenia przepływu moczu oraz zmniejszenia ilości moczu resztkowego.
Jednak w przypadku zabiegu TURP objętość prostaty nie może przekraczać 75 mililitrów (około 60 do 80 gramów). Jeśli na przykład gruczolak, który ma zostać usunięty, jest większy, alternatywnie wykonuje się tzw. adenomektomię. Adenomektomia to chirurgiczne usunięcie gruczolaka metodą otwartą.
TURP jest konieczna w każdym przypadku, gdy powiększenie prostaty towarzyszy jednemu lub kilku z następujących objawów urologicznych:
- regularnie powracające zatrzymania moczu (nawracająca skąpomocz)
- regularnie nawracające infekcje dróg moczowych (nawracające infekcje dróg moczowych)
- widoczna gołym okiem krew w moczu, której nie można wyleczyć metodami zachowawczymi (nawracające makrohematuria)
- kamienie pęcherza (kamienie moczowe)
- zwężenie dróg moczowych powoduje znaczne rozszerzenie górnych dróg moczowych
- ograniczona czynność nerek
- Ilość moczu resztkowego powyżej 100 mililitrów lub wzrost ilości moczu resztkowego pomimo leczenia farmakologicznego
W zależności od przypadku zabieg TURP można wykonać również wtedy, gdy przerost prostaty
- doprowadziło do objawowego wypływu moczu z cewki moczowej,
- towarzyszy workowate wybrzuszenie ściany pęcherza (dywertykul pęcherza) lub
- leczenie zachowawcze nie przyniosło pożądanego skutku.
Ponadto zabieg TURP wykonuje się również w przypadku
.
Przed zabiegiem należy odstawić różne leki. Należą do nich w szczególności
- leki przeciwzakrzepowe (antykoagulanty) oraz
- leki przeciwcukrzycowe (leki stosowane w leczeniu cukrzycy).
Odstawienie leków przeciwzakrzepowych, takich jak Marcumar lub kwas acetylosalicylowy (ASA), zmniejsza ryzyko krwawień podczas lub po operacji. Jednak zawsze należy omówić odstawienie tych leków oraz obecne zaburzenia krzepnięcia krwi z lekarzem prowadzącym.
Leki przeciwcukrzycowe, takie jak metformina, należy odstawić co najmniej 24 do 48 godzin przed zabiegiem. Leki te zwiększają ryzyko wystąpienia tzw. kwasicy mleczanowej. W przypadku kwasicy mleczanowej wartość pH we krwi spada z powodu nagromadzenia mleczanu (kwasu mlekowego). W konsekwencji dochodzi do nadmiernego zakwaszenia.
W celu zmniejszenia ryzyka infekcji przed zabiegiem zazwyczaj stosuje się profilaktykę antybiotykową. Dotyczy to w szczególności przypadków podwyższonego ryzyka infekcji, takich jak
Większość zabiegów TURP przeprowadza się w znieczuleniu podpajęczynówkowym lub okołopajęczynówkowym (w pobliżu rdzenia kręgowego). Pacjent poddawany operacji znajduje się w pozycji do kamieniołomu (na plecach z rozstawionymi nogami). Ponadto w większości przypadków zakłada się cewnik do pęcherza (cewnik wprowadzany przez ścianę brzucha do pęcherza moczowego).
W celu usunięcia chorej tkanki najpierw do cewki moczowej wprowadza się i rozprowadza około 4 do 5 mililitrów środka poślizgowego. Następnie przez cewkę moczową (przezcewkowo) wprowadza się resektoskop z ciągłym płukaniem aż do gruczołu krokowego.
Podczas ciągłego płukania roztworem solnym lub bezsolnym tkanka przeznaczona do usunięcia jest ostatecznie wycinana za pomocą pętli wysokiej częstotliwości. Tkankę gruczolaka można odróżnić od zdrowej tkanki prostaty na przykład po jej żółtawo-ziarnistej strukturze.
Pętla wysokiej częstotliwości pozwala ponadto na jednoczesną obliterację (koagulację) naczyń uszkodzonych podczas zabiegu. Dzięki temu występuje mniej krwawień (pooperacyjnych).
Doświadczeni chirurdzy usuwają około 1 do 1,2 grama na minutę. Dlatego zabieg trwa maksymalnie około 60 minut, nawet w przypadku większych gruczolaków.
Po usunięciu tkanki gruczołu krokowego przez cewkę moczową wprowadza się cewnik płuczący. Dzięki temu pęcherz jest stale płukany roztworem soli fizjologicznej przez 12 do 24 godzin po zabiegu. Zmniejsza to ryzyko ewentualnych powikłań.
Po jego usunięciu lekarze ponownie zakładają cewnik pęcherzowy w celu drenażu pęcherza. Około 48 godzin później kontroluje się opróżnianie pęcherza moczowego (mikcję).
Stosunkowo często po zabiegu TURP występują krwawienia, które jednak z reguły ustępują samoistnie. W nielicznych przypadkach tak się nie dzieje i krwawienia muszą zostać zatrzymane (koagulowane) w ramach ponownego zabiegu.
W dalszym przebiegu gojenia mogą pojawić się również inne skutki uboczne, takie jak nietrzymanie moczu.
Ponadto może dojść do tzw. ejakulacji wstecznej. W tym przypadku płyn nasienny jest wyrzucany do pęcherza moczowego, a nie na zewnątrz. Pozostaje on w pęcherzu do następnego oddania moczu. W tym przypadku mężczyzna jest bezpłodny, mimo że jego produkcja nasienia funkcjonuje prawidłowo.
W bardzo rzadkich przypadkach (5 procent) bezsolny roztwór płuczący może przedostać się do organizmu, na przykład przez uszkodzoną żyłę. Może to spowodować zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej. To z kolei może prowadzić do obciążenia układu sercowo-naczyniowego, a nawet do niewydolności prawej komory serca (niewydolności prawej komory).
Zespół TUR występuje, gdy co najmniej
- niska częstość akcji serca (bradykardia),
- wysokie ciśnienie krwi (nadciśnienie),
- niskie ciśnienie krwi (hipotonia),
- zmniejszone wydalanie moczu (oliguria) oraz
- co najmniej jeden objaw neurologiczny, taki jak zaburzenia widzenia, nudności i wymioty, bóle głowy, zmęczenie, niepokój lub zaburzenia świadomości
.
Czasami łagodne przerosty prostaty leczy się inhibitorami alfa-reduktazy, takimi jak finasteryd lub dutasteryd. Jeśli od rozpoczęcia tego leczenia minął miesiąc, ryzyko krwawienia podczas i po operacji jest znacznie zmniejszone. Ponadto zazwyczaj potrzeba mniej transfuzji.
