Zapalenie żył, zwane również flebitytem, to stan zapalny żyły. Zapalenie żył może dotyczyć zarówno żył powierzchownych, jak i głębokich. Jeśli zapalenie występuje w żyle powierzchownej, lekarze mówią o zakrzepowym zapaleniu żył.
Poniżej znajdziesz więcej informacji na temat przyczyn, objawów i możliwości leczenia zapalenia żył, a także listę wybranych lekarzy i ośrodków specjalizujących się w leczeniu zapalenia żył.
Zapalenie żył to stan zapalny żyły. Lekarze nazywają to również zapaleniem żył.
Zapalenie żył może wystąpić zarówno w żyłach powierzchownych (znajdujących się bezpośrednio pod skórą), jak i głębokich. Często zapalenie żył występuje w połączeniu z zakrzepicą (skrzepem krwi). Jeśli zapalenie żył i skrzep krwi występują w żyle powierzchownej, lekarze nazywają to zakrzepowym zapaleniem żył. Jest to najczęstsza postać zapalenia żył. Należy jednak pamiętać, że w przypadku zakrzepowego zapalenia żył rzadko dochodzi do zapalenia bakteryjnego.
Tromboflebit najczęściej dotyka powierzchownych żył nóg, a w szczególności żyły odpiszczelowej dużej i małej oraz ich odgałęzień bocznych. Często przyczyną jest powstawanie żylaków (varices), w takich przypadkach mówi się również o zapaleniu żylaków.
Jednak również żyły ramion są typowym miejscem występowania zapalenia żył. Zazwyczaj jednak poprzedza to pobranie krwi lub założenie wżylnego dostępu do terapii infuzyjnej z różnych powodów. Bardzo rzadko dochodzi do zapalenia żył w klatce piersiowej lub jamie brzusznej.
W przeciwieństwie do ropnych stanów zapalnych i zakażeń ran, które są wywoływane przez patogeny (zwłaszcza bakterie), zapalenie żył jest najczęściej bezbakteryjne. Oznacza to, że nie wykrywa się drobnoustrojów (bakterii) jako czynników wywołujących.
Przyczynami zapalenia żył mogą być:
Podsumowując, schorzenia prowadzące do
wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zapalenia żył lub zakrzepowego zapalenia żył.
Żylaki mogą sprzyjać powstawaniu zapalenia żył © hriana | AdobeStock
Główne objawy zapalenia (zaczerwienienie, obrzęk, uczucie gorąca, ból, ograniczenie funkcji) występują również w przypadku zakrzepowego zapalenia żył.
Zewnętrznymi objawami zakrzepowego zapalenia żył są zazwyczaj bolesne, zaczerwienione pasma wzdłuż żyły, a czasami także stwardnienie i obrzęk. Może również wystąpić gorączka.
Zapalenie żył trwa zazwyczaj kilka dni. W ciężkich przypadkach zapalenie może utrzymywać się nawet przez kilka tygodni. Łagodniejszy przebieg występuje zazwyczaj wtedy, gdy dotknięta żyła nie jest wcześniej uszkodzona. Ma to miejsce na przykład po terapii infuzyjnej z użyciem cewnika żylnego. W takich przypadkach stan zapalny ustępuje w ciągu kilku dni. Jeśli jednak przyczyną uszkodzeń są operacje żylne, zakrzepica lub żylaki, stan zapalny może trwać znacznie dłużej.
Zanim zostanie zdiagnozowane zapalenie żył, lekarz przeprowadza dokładne badanie. W tym celu pyta o historię choroby pacjenta. Ważnymi punktami tego wywiadu są na przykład pytania dotyczące już znanych chorób żył, takich jak żylaki.
Następnie przeprowadza się badanie fizykalne. Jak już wspomniano powyżej, powierzchowne zapalenia żył często można rozpoznać gołym okiem. Dotknięta chorobą żyła jest pogrubiona, stwardniała i powoduje ból przy ucisku.
W badaniu krwi często stwierdza się podwyższone wskaźniki zapalne, zwłaszcza liczbę białych krwinek.
Wyjaśnienia dostarcza badanie dopplerowskie – to badanie ultrasonograficzne pozwala zobaczyć przepływ krwi. Jeśli zapalenie występuje w głębokim naczyniu krwionośnym, konieczne są dalsze badania.
W trudniejszych przypadkach można dodatkowo zlecić tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Jest to jednak konieczne tylko w wyjątkowych przypadkach. W tym kontekście należy wspomnieć, że zapalenie żył bez wyraźnej przyczyny może również wskazywać na nie rozpoznaną dotąd chorobę nowotworową. W takich przypadkach oprócz badania i leczenia zapalenia żył należy również przeprowadzić badania w kierunku nowotworów. W tym celu konieczne może być wykonanie wyżej wymienionych, bardziej skomplikowanych badań (takich jak tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny).
Leczenie zapalenia żył jest ważne, aby uniknąć powikłań. Terapia zapalenia żył zależy od rodzaju i nasilenia zapalenia.
W przypadku zapalenia żył powierzchownych ulgę przynosi schładzanie i uniesienie chorej ręki lub nogi. Ponadto należy usunąć cewnik żylny. Bandaż uciskowy może wspomóc proces gojenia. W przypadku silnego bólu lekarz zaleci również leki przeciwbólowe w postaci maści lub tabletek.
W przypadku zapalenia żył związanego z zakrzepem (zakrzepowe zapalenie żył) lekarz w niektórych przypadkach, zwłaszcza przy silnym bólu, usuwa zakrzep. W tym celu wykonuje nakłucie żyły. Jeśli podczas zabiegu dojdzie do wydostania się ropy, w wyjątkowych przypadkach konieczne może być również podanie antybiotyku.
Jeśli zapalenie żył powierzchownych obejmuje również żyły głębokie i powstały w nich skrzepy, może być konieczna hospitalizacja. Należy to zrobić zwłaszcza w przypadku nagłej duszności, której wcześniej nie było. Powodem tego jest fakt, że w przypadku zajęcia żył głębokich skrzep (zakrzep) może przedostać się do płuc i doprowadzić do tzw. zatorowości płucnej. W zależności od wielkości skrzepu powoduje to mniej lub bardziej nasiloną duszność.
Nie da się w 100% zapobiec zapaleniu żył. Jest jednak kilka rzeczy, które możesz zrobić dla zdrowia swoich żył.
Ryzyko wystąpienia zapalenia żył można zmniejszyć poprzez:
Zasadniczo aktywność fizyczna jest najlepszym sposobem zapobiegania zapaleniu żył.
Ruch pobudza krążenie krwi i zapobiega powstawaniu wielu problemów z żyłami.
