Kifozę określa się jako wygięcie kręgosłupa do tyłu; występuje ona przede wszystkim w odcinku piersiowym kręgosłupa. W łagodnej postaci wygięcie to stanowi naturalną cechę anatomiczną, jednak w przypadku wyraźnej hiperkifozy mamy do czynienia z patologicznym skrzywieniem.
Kifozę często postrzega się jako garb i może ona dotyczyć zarówno dzieci, jak i dorosłych. W zależności od przyczyny, stopnia i lokalizacji skrzywienia mogą wystąpić dolegliwości, ograniczenia ruchowe i obniżona jakość życia.
Autor artykułu specjalistycznego
Leading Medicine Guide Redaktion
Kody ICD dla tej choroby: M40
Krótki przegląd:
Kifoza to schorzenie kręgosłupa, w którym dochodzi do nadmiernego wygięcia do tyłu. Szczególnie często dotyczy to odcinka piersiowego kręgosłupa, rzadziej szyjnego lub lędźwiowego. Przyczyny mogą być wrodzone, związane z rozwojem, zwyrodnieniowe lub związane z osteoporozą. Leczenie obejmuje fizjoterapię i stosowanie gorsetu, a nawet zabiegi operacyjne, takie jak kyfoplastyka, w zależności od stopnia kifozy i występujących dolegliwości.
Przegląd artykułów
Czym jest kifoza?
Każdy człowiek ma naturalne, lekkie wygięcie kręgosłupa piersiowego do tyłu.
O kifozie odcinka lędźwiowego mowa jest wtedy, gdy kręgosłup w okolicy lędźwiowej jest nadmiernie wygięty. Zbyt silną kifozę można wyraźnie dostrzec gołym okiem u osób stojących w pozycji wyprostowanej.
W przypadku kifozy kręgosłup tworzy garb © Matthieu | AdobeStock
W zależności od przyczyny osoby dotknięte tą dolegliwością cierpią na:
- przewlekłym bólem pleców i/lub szyi, który z powodu kifozy promieniuje do odcinka szyjnego kręgosłupa
- uszkodzeniem trzonów kręgowych
- uszkodzeniem rdzenia kręgowego
- zaburzeniami nerwowymi
- trudności w oddychaniu
- krwawienia
- choroby serca
- zaburzenia snu
- uczucie drętwienia
- paraliż nóg
- ograniczona sprawność ruchowa
- Depresja spowodowana deformacją kręgosłupa
Kifoz często występuje razem ze skoliozą. Lekarze rozumieją pod tym pojęciem boczne skrzywienie kręgosłupa, które często jest dodatkowo skręcone i sztywne.
Ponieważ garb jest wyraźnie widoczny, specjaliści ortopedii mogą go łatwo zdiagnozować. Następnie przeprowadzają badanie rentgenowskie.
Jeśli również masz kręgosłup zbyt mocno wygięty na wysokości klatki piersiowej, powinieneś jak najszybciej zgłosić się do ortopedy.
Jak powstaje kifoza?
Garba powstaje w wyniku złamań trzonów kręgowych. U starszych kobiet są one najczęściej następstwem osteoporozy (porowatości kości spowodowanej niedoborem wapnia). Ponadto choroby zwyrodnieniowe, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów (zapalenie stawów), mogą powodować kifozę odcinka piersiowego kręgosłupa (skrzywienie kręgosłupa piersiowego).
Inną przyczyną jest często występująca w wieku młodzieńczym choroba Scheuermanna: u osób dotkniętych tą chorobą kręgi piersiowe z przodu i z tyłu rosną nierównomiernie. Ponadto choroba ta często wiąże się z przepuklinami dysków.
Inne przyczyny kifozy:
- urazy w okolicy górnej części pleców spowodowane wypadkami
- guzy kręgosłupa (przerzuty do kości),
- stany zapalne, takie jak na przykład zapalenie kręgosłupa,
U niektórych osób kifoza jest wrodzona. Dzieci te rodzą się z deformacją kręgów lub ich zrośnięciem.
W większości przypadków jednak garb powstaje w wyniku nieprawidłowej postawy ciała. Zbyt mała aktywność fizyczna powoduje zanik mięśni w tym obszarze ciała. W związku z tym nie są one w stanie zapewnić kręgosłupowi odpowiedniego wsparcia.
Jak leczy się kifozę?
W łagodniejszych przypadkach wystarczy regularna kontrola. Pacjenci wykonują ćwiczenia wzmacniające mięśnie pleców i uczące prawidłowej postawy ciała.
Regularna aktywność fizyczna (spacery, jogging) również przyczynia się do poprawy wad postawy.
Jeśli jednak osoba dotknięta chorobą cierpi na
- trudności w oddychaniu,
- zaburzeniami trawienia,
- problemami sercowo-naczyniowymi,
- silnym bólem lub
- zaburzeniami neurologicznymi,
konieczna jest operacja: spondylodeza przywraca naturalny stopień skrzywienia kręgosłupa poprzez usztywnienie trzonów kręgowych. W tym celu dotknięte chorobą trzon kręgowe są unieruchamiane za pomocą śrub (implantów).
Kifoplastyka jest stosowana u pacjentów z złamaniami kręgów. Pozwala ona na wyprostowanie niestabilnego kręgosłupa w okolicy piersiowej za pomocą cementu kostnego. Dzięki temu ból pacjentów zostaje złagodzony.
Kifozę odcinka piersiowego kręgosłupa można również skutecznie korygować za pomocą ortezy (gorsetu). Ortopeda dostosowuje ją indywidualnie do stopnia nasilenia wady postawy. Obecnie gorsety projektuje się przy pomocy nowoczesnego oprogramowania komputerowego i pomagają one również w przypadku problemów z lordozą.
Ćwiczenia przy kifozie
Lżejsze przypadki hiperkifozy można skutecznie skorygować poprzez regularną fizjoterapię. Ćwiczenia wzmacniają mięśnie pleców i klatki piersiowej, przywracając w ten sposób naturalne wygięcie kręgosłupa.
Szczególnie pacjenci z
- chorobą Scheuermanna,
- skoliozą oraz
- lordozą-kifozą
można w ten sposób skutecznie leczyć.
Fizjoterapia obejmuje
- techniki prostowania kręgosłupa,
- ćwiczenia ruchowe do codziennego wykonywania oraz
- techniki, dzięki którym pacjent zwiększa swoją pojemność oddechową.
Techniki oddechowe opracowane specjalnie dla pacjentów ze skoliozą i hiperkifozą dodatkowo rozluźniają i odciążają nadmiernie obciążone mięśnie pleców.
Często zadawane pytania dotyczące kifozy
Czym jest kifoza?
Kifoz to wygięcie kręgosłupa do tyłu, które dotyczy przede wszystkim odcinka piersiowego. Łagodna kifoza jest zjawiskiem fizjologicznym, natomiast jej wyraźna postać uznaje się za patologiczną.
Jakie są przyczyny kifozy?
Możliwe przyczyny to wady postawy, choroba Scheuermanna, osteoporoza, wrodzone wady rozwojowe, skolioza lub zmiany zwyrodnieniowe trzonów kręgowych.
Jakie dolegliwości mogą wystąpić?
Typowe są bóle pleców, napięcie mięśni, ograniczona ruchomość, a w przypadku silnego nasilenia widoczne skrzywienie lub garb.
Jak leczy się kifozę?
Leczenie zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania i obejmuje fizjoterapię, ukierunkowane ćwiczenia wzmacniające mięśnie pleców, terapię gorsetową lub zabiegi operacyjne.
Kiedy konieczna jest operacja?
Zabieg operacyjny rozważa się w przypadku silnego bólu, objawów neurologicznych, szybkiego postępu deformacji lub znacznego pogorszenia jakości życia.
