Pęcherzyk żółciowy magazynuje żółć wytwarzaną w wątrobie.
Składa się z:
- Wody
- solach żółciowych
- cholesterolu oraz
- fosfolipidów
Ilustracja woreczka żółciowego @ bilderzwerg /AdobeStock
Pęcherzyk żółciowy może wytworzyć dziennie do 1 litra żółci. W pęcherzyku żółciowym żółć gęstnieje w okresach na czczo. Po spożyciu posiłku żółć jest uwalniana przez przewód żółciowy do dwunastnicy. Tam powoduje rozkład tłuszczów spożywczych w celu ich trawienia.
Inne zadania pęcherzyka żółciowego to:
- regulacja metabolizmu cholesterolu
- aktywacja trzustki
- Transport witamin i różnych innych substancji
Jedną z nich jest bilirubina, która powstaje podczas rozkładu czerwonych krwinek. To właśnie ona odpowiada za żółto-zielonkawy kolor żółci.
Najczęstsze choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych to:
- kamica żółciowa (cholecystolitiasis)
- Zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre i przewlekłe (zapalenie pęcherzyka żółciowego)
- Kamica dróg żółciowych (choledocholitiasis)
- Zapalenie dróg żółciowych (cholangitis)
- Polipy pęcherzyka żółciowego
Znacznie rzadziej występują nowotwory złośliwe pęcherzyka żółciowego, czyli raki pęcherzyka żółciowego.
Typowymi objawami kamicy żółciowej są kolkowe bóle w prawej górnej części brzucha, pojawiające się po spożyciu tłustych posiłków.
Bóle te mogą promieniować w postaci pasa w okolice pleców i prawego ramienia oraz towarzyszyć im mogą mdłości. Powstają one w wyniku zablokowania lub zamknięcia przewodu pęcherzyka żółciowego przez kamień lub stan zapalny.
Jeśli kamień przedostanie się z przewodu pęcherzyka żółciowego do głównego przewodu żółciowego, może dojść do zastoju żółci w wątrobie. Prowadzi to do żółtaczki. Możliwe jest również cofnięcie się żółci do trzustki, co wiąże się z zagrażającymi życiu powikłaniami.
Zapalenie pęcherzyka żółciowego objawia się:
- Gorączkę
- silnym bólem oraz
- znaczne złe samopoczucie
Kamienie w woreczku żółciowym, wykryte przypadkowo podczas badania ultrasonograficznego (sonografii), które nie powodują dolegliwości, zazwyczaj nie wymagają leczenia.
Jeśli jednak choroby pęcherzyka żółciowego powodują dolegliwości (kolki, dolegliwości w górnej części brzucha, uczucie ucisku), konieczne jest usunięcie wypełnionego pęcherzyka żółciowego.
Tylko w ten sposób lekarze mogą zapobiec nawracającym dolegliwościom i przewlekłemu podrażnieniu, a także ciężkiemu zapaleniu pęcherzyka żółciowego.
Stany zapalne mogą wystąpić w pęcherzyku żółciowym (zapalenie pęcherzyka żółciowego), w przewodzie żółciowym głównym (zapalenie dróg żółciowych) lub w trzustce (zapalenie trzustki).
W większości przypadków (95 procent) usunięcie pęcherzyka żółciowego odbywa się metodą laparoskopową (tzw. „techniką przez małe nacięcia”). Wymaga to wykonania 4 małych nacięć.
Przez te małe nacięcia lekarz wprowadza narzędzia operacyjne. Wyjątki od tej procedury stanowią wcześniejsze operacje w górnej części brzucha lub ciężkie schorzenia.
W takich przypadkach zabieg wykonuje się poprzez nacięcie brzucha, tzw. metodą „otwartą lub konwencjonalną”. Również podczas operacji laparoskopowej może nastąpić przejście na metodę otwartą. Dzieje się tak w przypadku ciężkich stanów zapalnych lub szczególnych uwarunkowań anatomicznych.
Jeśli kamień znajduje się w głównym przewodzie żółciowym, przed operacją konieczne jest najpierw endoskopowe usunięcie kamienia.
W wielu przypadkach laparoskopowe usunięcie pęcherzyka żółciowego jest obecnie możliwe poprzez pojedynczy dostęp („Single Port”). Lekarze wykonują ten dostęp w pępku. Po wygojeniu rany nie jest on już widoczny. Z tego powodu zabieg ten nazywany jest również „operacją bezbliznową”.
Zalety tej metody to:
- Korzyści kosmetyczne
- Mniej infekcji rany
- Mniejszy ból
- Niewielkie ryzyko przepukliny bliznowatej
Co najmniej 10 dni przed operacją w przypadku chorób pęcherzyka żółciowego nie wolno przyjmować leków przeciwzakrzepowych, takich jak aspiryna, AS 100 lub Plavix.
Należy również odstawić leki przeciwcukrzycowe z grupy biguanidów (np. Glucophage, Metformin, Mescorit) na 48 godzin przed operacją.
W przypadku leczenia przedoperacyjnego w dniu operacji należy zgłosić się do kliniki na czczo.
Operacja nie ma wpływu na:
- produkcję żółci
- transport do jelita ani
- trawienie pokarmu
Z tego powodu po operacji nie jest wymagana żadna specjalna dieta.
Pobyt w szpitalu trwa zazwyczaj od 4 do 7 dni. Po zabiegu laparoskopowym należy oszczędzać się przez 1 do 2 tygodni.
Po operacji otwartej lekarze zalecają oszczędzanie się przez 2 do 3 miesięcy, aby zapobiec przepuklinie pępkowej.